AgriVision 2026: Kiến tạo nông nghiệp tương lai từ chính sách, công nghệ và đổi mới sáng tạo

Tham dự hội thảo có ông Nguyễn Quốc Trị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường; ông Cao Đức Phát, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường); cùng đại diện lãnh đạo, nguyên lãnh đạo các bộ, ngành. Về phía quốc tế có đại diện các đại sứ quán, cơ quan ngoại giao và tổ chức quốc tế tại Việt Nam, cùng đông đảo nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý, đại diện các trường đại học và viện nghiên cứu trong, ngoài nước.

Phát biểu khai mạc hội thảo, GS,TS. Nguyễn Thị Lan, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam chia sẻ: “Bảy thập kỷ đã gắn bó với nông nghiệp, nông dân và nông thôn Việt Nam giúp chúng tôi nhận thức sâu sắc rằng giá trị của một trường đại học được thể hiện ở chất lượng con người được đào tạo, tri thức được tạo ra và những đóng góp thiết thực cho xã hội”.

Phát triển bền vững: bài toán không thể giải một chiều

Theo bà Lan, AgriVision 2026 là dịp để Học viện cùng các đối tác nhìn về phía trước, xác định ưu tiên nghiên cứu và mở ra những hướng hợp tác cho giai đoạn phát triển mới.

Bà nhận định, nông nghiệp hôm nay phải đáp ứng đồng thời nhiều yêu cầu: “bảo đảm an ninh lương thực và dinh dưỡng, nâng cao thu nhập cho người sản xuất, thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo vệ tài nguyên và sức khỏe cộng đồng. Những yêu cầu ấy liên quan chặt chẽ với nhau. Một giải pháp làm tăng năng suất nhưng gây tổn hại lâu dài cho đất, cho nước hoặc sức khỏe sẽ khó trở thành một giải pháp bền vững. Vì vậy, chúng ta cần xem xét đồng thời hiệu quả kinh tế, tác động xã hội và môi trường khi lựa chọn hướng phát triển”.

Các báo cáo tại hội thảo tiếp cận vấn đề từ nhiều góc độ: sức khỏe đất và carbon, chuyển đổi hệ thống nông lương thực, công nghệ sinh học và nano, kiểm soát dịch bệnh, cùng cách tiếp cận “Một sức khỏe” gắn sức khỏe con người với động vật và môi trường.

Giải thích việc lựa chọn chủ đề, Giám đốc Học viện cho biết: “Chúng tôi lựa chọn chủ đề này từ một nhận thức: tiến bộ công nghệ chỉ tạo ra tác động rộng lớn khi có chính sách phù hợp và khả năng đưa tri thức vào thực tiễn. Chính sách cần bằng chứng khoa học để lựa chọn đúng ưu tiên; công nghệ cần nguồn lực và môi trường phù hợp để được thử nghiệm, ứng dụng; đổi mới sáng tạo giúp đưa tri thức vào sản xuất và tạo ra giá trị cho xã hội”.

Từ một kết quả nghiên cứu tốt đến một giải pháp được sử dụng rộng rãi vẫn là khoảng cách lớn, bà Lan chỉ rõ. Muốn thu hẹp khoảng cách ấy, cần giải quyết các vấn đề về chi phí, mức độ an toàn, năng lực của người sử dụng và khả năng tiếp cận thị trường.

“Bởi vậy, bên cạnh câu hỏi Công nghệ này làm được gì?, chúng ta cần hỏi Ai có thể sử dụng với chi phí nào và mang lại lợi ích gì?. Người nông dân cần được tham gia vào quá trình tìm kiếm và đánh giá giải pháp. Kinh nghiệm của họ giúp các nhà khoa học xác định đúng vấn đề; hiệu quả sản xuất, thu nhập và chất lượng cuộc sống của họ là những thước đo thiết thực đối với giá trị của đổi mới”, Giám đốc Học viện nhấn mạnh.

Ba vấn đề cần làm rõ và định hướng hợp tác

Để hội thảo đạt hiệu quả thiết thực, bà Lan mong muốn các trao đổi tập trung làm rõ ba vấn đề: những ưu tiên chính sách nào có thể tháo gỡ trở ngại trong nghiên cứu và ứng dụng công nghệ; những hướng nghiên cứu nào có triển vọng tạo tác động thực tiễn và cần thêm bằng chứng gì về hiệu quả, an toàn, khả năng mở rộng; các bên có thể cùng triển khai những hợp tác nào sau hội thảo. Bà kỳ vọng mỗi phiên sẽ đưa ra thông điệp rõ ràng, khuyến nghị có căn cứ và đề xuất hợp tác cụ thể.

Về nhiệm vụ trọng tâm, bà cho biết giai đoạn phát triển mới đòi hỏi Học viện nâng cao chất lượng đào tạo, năng lực nghiên cứu và khả năng đưa kết quả khoa học vào thực tiễn. Học viện mời các đối tác cùng phát triển các nhóm nghiên cứu liên ngành, đào tạo nhà khoa học trẻ và xây dựng những mô hình thử nghiệm gắn với nhu cầu của doanh nghiệp, địa phương và người sản xuất.

“Hợp tác quốc tế giúp chúng ta chia sẻ tri thức, kiểm chứng giải pháp trong những điều kiện khác nhau và cùng giải quyết những vấn đề vượt ra ngoài phạm vi của một quốc gia. Học viện sẵn sàng cùng các đối tác xác định những vấn đề nghiên cứu chung, kết nối các nhóm nghiên cứu khoa học và phát triển những mô hình ứng dụng phù hợp với điều kiện của nông nghiệp Việt Nam”, bà Lan nhấn mạnh.

Thay mặt đơn vị tổ chức, bà trân trọng cảm ơn sự quan tâm, đồng hành của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các bộ, ngành, trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, đối tác trong và ngoài nước, cùng các diễn giả và đại biểu đã đóng góp cho hội thảo.

Khép lại phát biểu, GS,TS. Nguyễn Thị Lan nói: “Giá trị của AgriVision 2026 sẽ được đo bằng những gì chúng ta cùng làm sau hội thảo: những nghiên cứu được triển khai, những giải pháp được thử nghiệm và những lợi ích đến với người sản xuất”.