Trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam, mang lại nhiều tiềm năng đổi mới trong các lĩnh vực quản lý nhà nước, sản xuất công nghiệp, giáo dục và đời sống thường nhật. Song song với các cơ hội, sự lan rộng của AI cũng đặt ra những thách thức pháp lý mới mẻ, vượt ngoài phạm vi điều chỉnh của các quy định pháp luật hiện có. Bài viết này tập trung phân tích một số nguy cơ pháp lý chủ yếu nảy sinh từ việc triển khai AI trong bối cảnh hệ thống pháp luật Việt Nam, từ đó làm rõ các điểm còn thiếu hụt và đề xuất hướng điều chỉnh.

Văn bản hợp nhất số 66/VBHN-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã hợp nhất quy định về tiêu chí, trình tự, thủ tục công nhận tiến bộ kỹ thuật trong nông nghiệp. Điểm đáng chú ý là quy định tiếp tục chuẩn hóa tiêu chí đánh giá, thành phần hồ sơ, quy trình thẩm định; đồng thời cập nhật thẩm quyền giải quyết theo hướng phân cấp, tạo thuận lợi hơn cho tổ chức, cá nhân có kết quả nghiên cứu, giải pháp kỹ thuật, giải pháp quản lý cần đưa vào sản xuất.

Ngày 23/6, tại Hà Nội, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Hội đồng Lý luận Trung ương, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề: “Công nghệ lượng tử trong kỷ nguyên mới – xu hướng quốc tế, cơ hội và yêu cầu đặt ra cho Việt Nam”.

Từng nhiều lần đối mặt với cảnh tôm chết hàng loạt, năng suất sụt giảm vì biến đổi khí hậu và dịch bệnh, ông Lê Văn Phương ở thôn Châu Triều, xã Hoằng Châu, tỉnh Thanh Hóa đã mạnh dạn đầu tư nuôi tôm thẻ chân trắng ứng dụng công nghệ cao. Quyết định chuyển đổi không chỉ giúp gia đình ông đạt doanh thu hàng chục tỷ đồng mỗi năm mà còn mở ra hướng phát triển nuôi trồng thủy sản bền vững cho địa phương.

Phát biểu tại Hội thảo chuyên đề “Phát triển Tạp chí khoa học nông nghiệp và môi trường tiếng Anh theo tiêu chuẩn quốc tế, định hướng chỉ mục vào Scopus” ngày 17/6, PGS, TS. Nguyễn Chu Hồi, Phó Chủ tịch Thường trực phụ trách Hội Thủy sản Việt Nam cho rằng, để được các cơ sở dữ liệu quốc tế uy tín công nhận, Tạp chí không chỉ cần nâng cao chất lượng học thuật mà còn phải chuẩn hóa toàn diện quy trình quản trị, biên tập và xuất bản theo thông lệ quốc tế.

Phát biểu tại Hội thảo chuyên đề “Phát triển Tạp chí khoa học nông nghiệp và môi trường tiếng Anh theo tiêu chuẩn quốc tế, định hướng chỉ mục vào Scopus” ngày 17/6, GS, TS. Ngô Xuân Bình, Trường Đại học Nông Lâm (Đại học Thái Nguyên), cho rằng việc xây dựng Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường theo chuẩn quốc tế là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh hoạt động nghiên cứu khoa học đang ngày càng gắn chặt với năng lực công bố và hội nhập học thuật toàn cầu.

Đóng góp ý kiến về Đề án phát triển Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường theo định hướng hội nhập quốc tế, GS, TS. Bùi Chí Bửu, Viện Nghiên cứu Nông nghiệp Công nghệ cao đồng bằng sông Cửu Long nhận định, mục tiêu đưa Tạp chí vào các cơ sở dữ liệu khoa học uy tín như Scopus là một hướng đi đúng đắn, thể hiện quyết tâm nâng tầm vị thế khoa học của ngành Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này cần một lộ trình phù hợp cùng sự đầu tư đồng bộ về nhân lực, học thuật và cơ chế vận hành.

Trong bối cảnh khoa học Việt Nam đang từng bước hội nhập sâu rộng với cộng đồng học thuật quốc tế, việc nâng cao chất lượng tạp chí khoa học không chỉ là yêu cầu của phát triển mà còn là thước đo năng lực nghiên cứu và đổi mới sáng tạo của mỗi cơ quan khoa học. Tại Hội thảo khoa học “Nâng cao chất lượng Tạp chí khoa học hướng tới chỉ mục Scopus” do Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường tổ chức, tham luận của PGS, TS. Lê Thanh Bình đã mang đến những gợi mở quan trọng về tư duy, phương pháp và lộ trình xây dựng các công trình khoa học đạt chuẩn quốc tế. Những chia sẻ ấy không chỉ là khuyến nghị đối với các nhà khoa học mà còn là những định hướng thiết thực cho hành trình phát triển của Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường hướng tới các chuẩn mực học thuật toàn cầu.

Hiện nay, các yêu cầu về giảm phát thải carbon ngày càng trở thành điều kiện bắt buộc đối với hoạt động sản xuất, thương mại và xuất khẩu, việc ứng dụng nền tảng số vào kiểm kê khí nhà kính đang mở ra hướng đi mới cho doanh nghiệp Việt Nam. Không chỉ giúp đáp ứng quy định pháp luật, công nghệ số còn hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị phát thải, tối ưu hóa sản xuất và gia tăng lợi thế cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.

Đầu tư dây chuyền tự động, ứng dụng máy móc hiện đại vào chế biến sâu, phát triển sản phẩm OCOP từ nguồn nguyên liệu bản địa... đang trở thành hướng đi của nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã tại Quảng Ngãi. Công nghệ không chỉ giúp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn mở ra cơ hội gia tăng giá trị nông sản và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Vừa qua, tại Hà Nội, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tổ chức Hội thảo Khoa học Quốc gia lần thứ 3 với chủ đề “Môi trường nông nghiệp, nông thôn và Phát triển bền vững”.

Trong nhiều năm, công nghệ BIM (Building Information Modeling) thường được xem là “sân chơi” dành riêng cho các dự án nhà cao tầng hay công trình quy mô lớn với chi phí đầu tư cao. Đối với ngành thủy lợi, BIM từng bị đánh giá là khó áp dụng, tốn kém và chưa thực sự cần thiết. Tuy nhiên, cùng với xu hướng chuyển đổi số trong xây dựng, nhận thức đó đang dần thay đổi. Ngày nay, BIM không còn là một lựa chọn xa xỉ mà đang trở thành công cụ thiết yếu đối với ngành thủy lợi hiện đại.

Trước áp lực ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu và suy giảm tài nguyên, Thanh Hóa đang từng bước thay đổi phương thức quản lý bằng khoa học công nghệ và dữ liệu số. Từ quan trắc tự động, AI đến kinh tế tuần hoàn, Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đang mở ra hướng phát triển xanh, hiện đại và bền vững cho địa phương.

Từ những cánh đồng ứng dụng công nghệ cao đến các mô hình OCOP số, từ quản lý thủy lợi bằng dữ liệu thời gian thực đến khai thác khoáng sản tích hợp AI, Thanh Hóa đang từng bước hiện thực hóa Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia . Khoa học công nghệ và chuyển đổi số không còn là khẩu hiệu mà đã trở thành động lực mới cho nông nghiệp và môi trường.

Ngày 15/5 tại TP. Cần Thơ, TS. Đào Xuân Hưng, Tổng Biên tập Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đã có buổi làm việc với lãnh đạo Đại học Cần Thơ về nâng cấp Tạp chí khoa học đạt tiêu chuẩn Scopus.

Ngày 14/5, đoàn công tác của Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đã có buổi làm việc với Trường Đại học Nông Lâm TP. Hồ Chí Minh. Buổi làm việc mở ra định hướng hợp tác toàn diện giữa hai đơn vị trong các lĩnh vực truyền thông, nghiên cứu khoa học và kết nối thực tiễn ngành nông nghiệp - môi trường, hướng tới lan tỏa các giá trị khoa học, công nghệ và phát triển nền nông nghiệp hiện đại, bền vững.

Tóm tắt: Việc Quốc hội ban hành Nghị quyết số 205/2025/QH15 về thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự nhằm bảo vệ nhóm dễ bị tổn thương và lợi ích công được xem là bước tiến quan trọng trong tiến trình hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam. Trong bối cảnh các tranh chấp liên quan đến môi trường, đất đai, tài nguyên, hệ sinh thái và lợi ích cộng đồng ngày càng phức tạp, cơ chế tố tụng công ích không chỉ mang ý nghĩa đổi mới tư pháp mà còn mở ra công cụ quản trị hiện đại nhằm tăng cường bảo vệ lợi ích công cộng, thúc đẩy phát triển bền vững và nâng cao trách nhiệm giải trình trong quản lý nhà nước. Bài viết phân tích cơ sở lý luận, thực tiễn và yêu cầu đặt ra đối với tố tụng công ích trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường; đồng thời đánh giá những khó khăn bước đầu trong quá trình triển khai Nghị quyết số 205/2025/QH15, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện cơ chế pháp lý theo hướng hiện đại, đồng bộ và phù hợp với yêu cầu quản trị quốc gia trong giai đoạn mới.