Kể từ ngày 26/6/2026, lãnh đạo xã, phường, đặc khu tại TP. Hồ Chí Minh được trao quyền thực hiện 26 nhóm nhiệm vụ đất đai, nổi bật nhất là thẩm quyền cho phép cá nhân chuyển mục đích sử dụng đất. Đây là bước đi quyết liệt của TP. Hồ Chí Minh trong mô hình chính quyền hai cấp nhằm cắt giảm tối đa các khâu trung gian gây phiền hà.

Hiện nay, khi biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp thì tài nguyên đất trở thành yếu tố quyết định đối với sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp. Đối với vùng Trung du và miền núi phía Bắc (TDMNPB), đây là khu vực có địa hình dốc, điều kiện tự nhiên khắc nghiệt và chiếm phần lớn diện tích đất nông lâm nghiệp của cả nước nên việc quản lý sức khỏe đất không chỉ là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo vệ nguồn tài nguyên quý giá mà còn là nền tảng để xây dựng nền nông nghiệp xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao sinh kế cho người dân.

Nếu kỳ 1 cho thấy cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai là nền móng của một phương thức quản trị mới, thì kỳ 2 đi vào câu hỏi thực chất hơn: dữ liệu ấy phục vụ người dân như thế nào? Khi dữ liệu đất đai, dữ liệu dân cư và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành được kết nối, tái cấu trúc thủ tục hành chính trở thành khâu quyết định để chuyển đổi số trong lĩnh vực đất đai không dừng ở “số hóa hồ sơ”, mà đi đến mục tiêu cuối cùng: giảm giấy tờ, rút ngắn thời gian, minh bạch quy trình và nâng chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Không chỉ là việc số hóa những trang hồ sơ địa chính vốn được lưu giữ qua nhiều thời kỳ, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai đang trở thành một nhiệm vụ chính trị, pháp lý và kỹ thuật có ý nghĩa nền tảng đối với quản trị quốc gia. Khi dữ liệu đất đai được chuẩn hóa, làm sạch, cập nhật thường xuyên và kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia khác, quản lý đất đai sẽ chuyển từ phương thức hành chính dựa nhiều vào giấy tờ sang phương thức quản trị số, minh bạch hơn, phục vụ tốt hơn người dân, doanh nghiệp và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Tiến độ thực hiện nhiệm vụ đo đạc, lập bản đồ địa chính, hoàn thiện hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai trên địa bàn Nghệ An đang được đặt dưới áp lực rất lớn với khối lượng công việc còn đồ sộ, trong khi thời gian thực hiện không còn nhiều.

Thủ tướng Chính phủ mới ban hành Kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 29/2026/QH16 nhằm xử lý dứt điểm các vi phạm pháp luật đất đai, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng trên toàn quốc.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường bãi bỏ một số thủ tục hành chính về cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai

Thủ tướng yêu cầu quyết liệt triển khai đo đạc, lập hồ sơ địa chính và hoàn thành cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai trong năm 2026; trong đó phân công rõ cơ quan, đơn vị, cá nhân chịu trách nhiệm theo tinh thần “6 rõ”; xử lý nghiêm tổ chức, cá nhân chậm trễ, thiếu trách nhiệm, báo cáo không đúng thực chất.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu người đứng đầu các Bộ, cơ quan trung ương quyết định xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư chưa xử lý trước ngày 25/5; tổ chức xử lý nhà, đất dôi dư theo đúng thời hạn quy định; trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo công tác quản lý, khai thác, xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư, không để hư hỏng, lãng phí.

Sau 2 năm khởi công, dự án Nâng cấp, mở rộng khu neo đậu tránh trú bão kết hợp cảng cá Tịnh Hòa tại xã Đông Sơn (tỉnh Quảng Ngãi) vẫn chưa hoàn tất công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. Nhiều vướng mắc liên quan đến giá đất, hồ sơ pháp lý và công tác kiểm kê đang khiến dự án trọng điểm này chậm tiến độ so với yêu cầu đặt ra.

Luật Đất đai 2024 được kỳ vọng tạo bước đột phá trong quản lý và khai thác nguồn lực đất đai. Tuy nhiên, từ thực tiễn triển khai tại nhiều địa phương, hàng loạt vướng mắc về giá đất, bồi thường, giải phóng mặt bằng và trách nhiệm thực thi đang dần bộc lộ. Việc Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật cho thấy yêu cầu cấp thiết phải tháo gỡ những “điểm nghẽn” từ thực tiễn để chính sách thực sự đi vào cuộc sống.

Thực hiện Chỉ thị số 05/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về đẩy nhanh tiến độ đo đạc, lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, UBND TP. Cần Thơ vừa ban hành Kế hoạch số 206/KH-UBND với nhiều nhiệm vụ trọng tâm, quyết tâm hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai toàn thành phố trong năm 2026.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu hoàn thành xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai trong năm 2026, không để chậm, lùi tiến độ; thiết lập cơ chế đánh giá tiến độ, kịp thời biểu dương, khen thưởng đồng thời phê bình, xem xét trách nhiệm đối với cơ quan, đơn vị, cá nhân thiếu trách nhiệm, chậm trễ, báo cáo không đúng thực chất, làm ảnh hưởng đến tiến độ hoàn thành nhiệm vụ trong năm 2026.

Dự án Khu đô thị sinh thái núi Sông Cầu, tại xã Khánh Vĩnh, tỉnh Khánh Hòa có quy mô sử dụng đất khoảng 250 ha, dân số dự kiến hơn 20.800 người. Dự án được định hướng xây dựng khu đô thị mới đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, gắn với yêu cầu kết nối, thoát nước và phát triển không gian đô thị theo quy hoạch.

Các công trình xây dựng có vi phạm phát sinh trước ngày 1/8/2024 nhưng phù hợp quy hoạch, Nghị quyết 29/2026/QH16 của Quốc hội vừa được ban hành, có hiệu lực từ ngày 1/5/2026 không đặt ra yêu cầu tháo dỡ mà cho phép giữ lại, xử lý theo hướng hành chính và thực hiện nghĩa vụ tài chính liên quan. Cách làm này góp phần hạn chế lãng phí tài sản xã hội, đồng thời bảo đảm sự phù hợp với định hướng quy hoạch chung.

Nếu Nghị quyết số 29/2026/QH16 và dự thảo Nghị định hướng dẫn được xem là giải pháp xử lý các “điểm nghẽn” trước mắt của hàng nghìn dự án tồn đọng, thì việc Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai năm 2024 lại là bước đi mang tính nền tảng hơn: hoàn thiện thể chế để không phát sinh thêm những “điểm nghẽn mới” trong tương lai.

Một trong những “nút thắt” lớn nhất của nền kinh tế hiện nay không nằm ở thiếu nguồn lực, mà nằm ở việc nguồn lực đang bị “đóng băng” trong hàng nghìn dự án tồn đọng kéo dài suốt nhiều năm.