An toàn thực phẩm từ ruộng đồng, trang trại: Nông dân là trung tâm hành động

An toàn thực phẩm từ ruộng đồng, trang trại: Nông dân là trung tâm hành động

Thứ tư, 21/1/2026, 21:17 (GMT+7)
logo Quyết định số 110/QĐ-TTg do Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long ký ban hành ngày 16/01/2026 phê duyệt Đề án “Tuyên truyền, vận động, hướng dẫn nông dân sản xuất, kinh doanh nông sản, thực phẩm an toàn vì sức khỏe cộng đồng giai đoạn 2026–2030”. Đề án xác định Hội Nông dân Việt Nam giữ vai trò nòng cốt, nông dân là chủ thể trung tâm, ứng dụng khoa học – công nghệ và chuyển đổi số là phương thức chủ đạo, qua đó hình thành các chuỗi giá trị nông sản an toàn, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và hội nhập.
nong-dan-san-xuat-attp_1768964657.webp
Đề án xác định nông dân là chủ thể trung tâm trong sản xuất, chế biến, kinh doanh nông sản, thực phẩm an toàn, bắt đầu từ từng chi, tổ Hội ở cơ sở

Từ chi, tổ Hội đến từng hộ nông dân: An toàn thực phẩm bắt đầu từ cơ sở

Quyết định 110/QĐ-TTg được ban hành trên cơ sở quán triệt đầy đủ các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về nông nghiệp, nông dân, nông thôn; an toàn thực phẩm; khoa học – công nghệ và bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân. Đề án nhấn mạnh việc phát huy vai trò nòng cốt, chủ lực của Hội Nông dân Việt Nam trong công tác tuyên truyền, vận động, nâng cao nhận thức, kiến thức và kỹ năng cho hội viên, nông dân; đề cao ý thức chấp hành pháp luật, trách nhiệm vì cộng đồng trong sản xuất, chế biến, kinh doanh nông sản, thực phẩm.

Một điểm xuyên suốt của Đề án là xác định nông dân là chủ thể của quá trình bảo đảm an toàn thực phẩm; Chi Hội Nông dân nghề nghiệp, Tổ Hội Nông dân nghề nghiệp, tổ hợp tác, hợp tác xã nông nghiệp là nền tảng để tổ chức sản xuất; còn khoa học – công nghệ, quy trình, tiêu chuẩn chất lượng là phương thức chủ đạo để thay đổi hành vi và thực hành sản xuất. Từ đó, Đề án hướng tới việc hình thành các chuỗi giá trị nông sản, cung ứng thực phẩm an toàn gắn với thị trường, bảo đảm hài hòa giữa gìn giữ giá trị bản địa và yêu cầu hội nhập.

Thông tin, tuyên truyền theo Đề án được yêu cầu triển khai có trọng tâm, trọng điểm, chú trọng trực tiếp ở cơ sở, phù hợp đặc thù từng vùng, miền, từng nhóm đối tượng. Việc xây dựng các mô hình điểm sản xuất, chế biến, kinh doanh theo quy trình, tiêu chuẩn an toàn thực phẩm được coi là công cụ trực quan để tuyên truyền, nhân rộng và thu hút nông dân tham gia, qua đó góp phần bảo đảm quyền được sử dụng lương thực, thực phẩm an toàn của người dân.

attp-hoi-nghi-dau-bo_1768964656.webp
Đến năm 2030, 100% cán bộ Hội Nông dân làm công tác tư vấn, hỗ trợ được bồi dưỡng, tập huấn nâng cao kiến thức và kỹ năng về an toàn thực phẩm

Làm đúng quy trình, bán đúng giá trị: Mở rộng mô hình và chuỗi nông sản an toàn

Đề án đặt ra mục tiêu tổng quát là nâng cao vai trò, hiệu quả tham gia bảo đảm an toàn thực phẩm của Hội Nông dân; khơi dậy tinh thần trách nhiệm vì cộng đồng của hội viên, nông dân; thu hút ngày càng nhiều tổ chức, cá nhân tham gia phát triển các chuỗi giá trị nông sản an toàn, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.

Đến năm 2030, các mục tiêu cụ thể được xác định rõ ràng: trên 95% hộ hội viên nông dân sản xuất, chế biến, kinh doanh nông sản, thực phẩm có kiến thức và thực hành đúng về an toàn thực phẩm; tư vấn, hỗ trợ ít nhất 3.000 Chi Hội Nông dân nghề nghiệp và 18.000 Tổ Hội Nông dân nghề nghiệp sản xuất theo quy trình, tiêu chuẩn an toàn; hỗ trợ ít nhất 1.500 hợp tác xã và 4.500 tổ hợp tác trong nông nghiệp, trong đó có tối thiểu 300 hợp tác xã tham gia kết nối chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn.

Đáng chú ý, Đề án yêu cầu 100% sản phẩm OCOP nông sản thực phẩm do Hội Nông dân vận động, tư vấn, hỗ trợ phải được truy xuất nguồn gốc; đồng thời, toàn bộ cán bộ Hội Nông dân làm công tác tư vấn, hỗ trợ đều được bồi dưỡng, tập huấn nâng cao kiến thức và kỹ năng chuyên môn.

Để đạt được các mục tiêu này, Đề án đề ra hệ thống nhiệm vụ và giải pháp đồng bộ, từ tuyên truyền, tập huấn, vận động cam kết sản xuất an toàn; xây dựng văn hóa sản xuất – tiêu dùng thực phẩm an toàn; đến tư vấn, hướng dẫn nông dân áp dụng các mô hình xanh, hữu cơ, tuần hoàn, VietGAP, GlobalGAP, HACCP… trong trồng trọt, chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản. Việc hỗ trợ xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu, phát triển sản phẩm OCOP, đăng ký mã số vùng trồng, vùng nuôi, mã QR truy xuất nguồn gốc cũng được coi là khâu then chốt để kết nối sản xuất với thị trường.

anh-qr_1768964655.webp
Ứng dụng chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc được coi là giải pháp then chốt để nâng cao minh bạch, chất lượng và giá trị nông sản an toàn. Ảnh Minh hoạ

Nhật ký điện tử, truy xuất nguồn gốc: Nông dân làm chủ an toàn thực phẩm trong thời đại số

Một nội dung nổi bật của Quyết định 110/QĐ-TTg là yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số trong sản xuất, kinh doanh nông sản, thực phẩm gắn với an toàn thực phẩm. Theo đó, hội viên, nông dân, tổ hợp tác, hợp tác xã được tập huấn, hướng dẫn sử dụng sổ nhật ký điện tử, QR code truy xuất nguồn gốc; từng bước ứng dụng IoT, AI, Big Data, Blockchain trong quản lý sản xuất, giám sát chất lượng và tiêu thụ nông sản trên các nền tảng số, sàn thương mại điện tử.

Song song với hỗ trợ thực hành, Đề án nhấn mạnh vai trò của Hội Nông dân trong tham gia kiểm tra, giám sát, phản biện xã hội về an toàn thực phẩm. Các phong trào nông dân phát hiện, tố giác vi phạm; mô hình giám sát cộng đồng; giám sát việc sử dụng vật tư đầu vào, chất cấm, kháng sinh, hóa chất không rõ nguồn gốc được tăng cường, góp phần kiểm soát rủi ro ngay từ đầu chuỗi sản xuất.

Quyết định cũng phân công rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương trong tổ chức thực hiện Đề án. Trung ương Hội Nông dân Việt Nam giữ vai trò chủ trì; các Bộ Tài chính, Nông nghiệp và Môi trường, Y tế, Công thương, Khoa học và Công nghệ, Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng các cơ quan liên quan phối hợp triển khai theo chức năng, nhiệm vụ. Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có trách nhiệm xây dựng kế hoạch, bố trí nguồn lực, tổ chức thực hiện Đề án phù hợp điều kiện thực tế địa phương.

Với cách tiếp cận đồng bộ, lấy nông dân làm trung tâm, khoa học – công nghệ và chuyển đổi số làm động lực, Đề án “Tuyên truyền, vận động, hướng dẫn nông dân sản xuất, kinh doanh nông sản, thực phẩm an toàn vì sức khỏe cộng đồng giai đoạn 2026–2030” được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến thực chất trong nhận thức và hành động, góp phần xây dựng nền nông nghiệp an toàn, trách nhiệm và bền vững vì sức khỏe cộng đồng.

Liên Huyền