Trong bối cảnh Việt Nam đang từng bước hiện thực hóa cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, kiểm kê khí nhà kính không còn là một nhiệm vụ mang tính thủ tục mà đang trở thành yêu cầu thiết yếu đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh. Theo bà Trần Việt Hương, Giám đốc Công ty Cổ phần Giải pháp Khí nhà kính Lead On GHG, để thích ứng với xu thế phát triển xanh và các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế, kiểm kê khí nhà kính cần được nhìn nhận như một công cụ quản trị doanh nghiệp, thay vì chỉ là hoạt động báo cáo đơn thuần.
Từ yêu cầu tuân thủ đến nhu cầu quản trị phát thải
Những năm gần đây, cùng với lộ trình thực hiện cam kết Net Zero của Việt Nam, các quy định về kiểm kê khí nhà kính, giảm phát thải và xây dựng thị trường carbon trong nước đang được hoàn thiện nhanh chóng. Hàng nghìn doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực công nghiệp, năng lượng, giao thông, xây dựng, nông nghiệp sẽ phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính định kỳ theo quy định của Nhà nước.
Không chỉ chịu áp lực từ chính sách trong nước, doanh nghiệp Việt Nam còn đứng trước yêu cầu ngày càng cao từ các thị trường xuất khẩu và đối tác quốc tế. Các tiêu chuẩn về phát triển bền vững, ESG, truy xuất nguồn gốc carbon hay Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của Liên minh châu Âu đang tạo ra những tiêu chí mới trong hoạt động thương mại toàn cầu.
Điều đó đồng nghĩa với việc doanh nghiệp không chỉ cần biết mình phát thải bao nhiêu mà còn phải chứng minh được tính minh bạch, chính xác và khả năng kiểm chứng của dữ liệu phát thải.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều doanh nghiệp hiện nay vẫn đang thực hiện kiểm kê khí nhà kính theo phương pháp thủ công. Dữ liệu được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau, lưu trữ phân tán và xử lý chủ yếu trên các bảng tính riêng lẻ. Quá trình này không chỉ tiêu tốn thời gian, nhân lực mà còn tiềm ẩn nguy cơ sai sót, thiếu đồng nhất và khó truy xuất khi cần thẩm định hoặc báo cáo.
Chính vì vậy, việc ứng dụng nền tảng số trong kiểm kê khí nhà kính và quản trị phát thải đang được xem là hướng đi tất yếu giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị môi trường trong thời kỳ chuyển đổi xanh.
Nền tảng số giúp chuẩn hóa quy trình kiểm kê khí nhà kính
Tại Hội thảo ứng dụng nền tảng số trong kiểm kê khí nhà kính và quản trị phát thải cho doanh nghiệp Việt Nam, đại diện Công ty Cổ phần Giải pháp Khí nhà kính Lead On GHG đã giới thiệu giải pháp nền tảng quản lý và tối ưu hóa phát thải khí nhà kính dành cho doanh nghiệp.
Theo đó, nền tảng số được xây dựng nhằm hỗ trợ tự động hóa toàn bộ quy trình từ thu thập, lưu trữ, xử lý đến phân tích dữ liệu phát thải. Đây là giải pháp giúp doanh nghiệp từng bước chuyển đổi từ mô hình quản lý thủ công, thiếu đồng bộ sang hệ thống dữ liệu tập trung, minh bạch và có khả năng cập nhật liên tục. |
Thông qua nền tảng này, doanh nghiệp có thể quản lý đồng bộ dữ liệu hoạt động, theo dõi các nguồn phát thải chính, tính toán lượng phát thải theo từng phạm vi, lập báo cáo kiểm kê khí nhà kính và xây dựng các phương án giảm phát thải phù hợp với đặc thù sản xuất, kinh doanh.
Điểm quan trọng của giải pháp không nằm ở việc thay thế con người mà ở khả năng chuẩn hóa quy trình, giảm thiểu sai sót và nâng cao độ tin cậy của dữ liệu. Khi toàn bộ thông tin được quản lý trên một hệ thống tập trung, doanh nghiệp có thể dễ dàng truy xuất, đối chiếu và phục vụ các hoạt động kiểm chứng, thẩm định hay báo cáo theo yêu cầu của cơ quan quản lý và đối tác.
Trong bối cảnh dữ liệu môi trường đang trở thành một loại tài sản mới của doanh nghiệp, việc xây dựng được hệ thống dữ liệu phát thải đáng tin cậy sẽ là nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng các tiêu chuẩn xanh của thị trường.
Không chỉ kiểm kê mà còn tối ưu hóa phát thải
Một trong những điểm nổi bật của nền tảng được Lead On GHG giới thiệu là khả năng hỗ trợ doanh nghiệp quản trị và tối ưu hóa phát thải dựa trên dữ liệu.
Nếu như trước đây, nhiều doanh nghiệp chỉ dừng lại ở việc tính toán lượng phát thải để hoàn thành nghĩa vụ báo cáo thì nay dữ liệu phát thải có thể được khai thác như một công cụ hỗ trợ ra quyết định.
Thông qua các chức năng phân tích, doanh nghiệp có thể nhận diện những công đoạn tiêu tốn nhiều năng lượng, những khâu phát sinh lượng phát thải lớn hoặc các hoạt động vận hành chưa hiệu quả. Từ đó, doanh nghiệp có cơ sở khoa học để điều chỉnh công nghệ, tối ưu quy trình sản xuất, cải thiện hiệu quả sử dụng nguyên liệu và giảm chi phí vận hành.
Đây chính là sự khác biệt giữa kiểm kê khí nhà kính theo hướng tuân thủ và quản trị phát thải theo hướng chiến lược.
Trong bối cảnh kinh tế carbon thấp đang trở thành xu hướng toàn cầu, những doanh nghiệp sở hữu hệ thống dữ liệu phát thải minh bạch và có khả năng quản trị hiệu quả sẽ có nhiều lợi thế hơn trong tiếp cận thị trường, tham gia chuỗi cung ứng quốc tế và thu hút các nguồn lực đầu tư xanh.
Kiểm kê khí nhà kính phải trở thành công cụ quản trị doanh nghiệp
Phát biểu tại hội thảo, bà Việt Hương nhấn mạnh rằng kiểm kê khí nhà kính cần được nhìn nhận ở một tầm cao mới.
Theo bà, để kiểm kê khí nhà kính thực sự phát huy hiệu quả, doanh nghiệp cần có nền tảng dữ liệu đủ tin cậy, dễ sử dụng và phù hợp với năng lực triển khai thực tế.
“Kiểm kê khí nhà kính phải trở thành công cụ quản trị doanh nghiệp”, bà Việt Hương khẳng định.
Theo bà, nền tảng số không thay thế vai trò của chuyên gia nhưng có thể giúp chuẩn hóa quy trình, giảm sai sót, tiết kiệm thời gian và tạo cơ sở cho việc kiểm chứng, báo cáo cũng như thẩm định phát thải.
Thông điệp này phản ánh sự thay đổi trong tư duy quản lý môi trường của doanh nghiệp hiện nay. Nếu trước đây kiểm kê khí nhà kính chủ yếu được thực hiện để đáp ứng yêu cầu pháp lý thì hiện nay dữ liệu phát thải đang trở thành nguồn thông tin quan trọng phục vụ công tác quản trị và hoạch định chiến lược phát triển.
Khi doanh nghiệp có thể theo dõi chính xác lượng phát thải phát sinh từ từng hoạt động sản xuất, họ sẽ chủ động hơn trong việc xây dựng các giải pháp giảm phát thải, đánh giá hiệu quả đầu tư công nghệ xanh và xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp với điều kiện thực tế.
Nền tảng cho hành trình phát triển bền vững
Các chuyên gia nhận định, trong tiến trình chuyển đổi xanh, số hóa dữ liệu phát thải sẽ đóng vai trò tương tự như chuyển đổi số trong hoạt động quản trị doanh nghiệp. Đây không chỉ là công cụ giúp tiết kiệm thời gian và chi phí mà còn là nền tảng để doanh nghiệp đưa ra các quyết định dựa trên dữ liệu.
Việc ứng dụng các nền tảng số trong kiểm kê khí nhà kính và quản trị phát thải sẽ giúp doanh nghiệp chủ động thích ứng với các yêu cầu ngày càng cao về môi trường, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh trong nền kinh tế xanh. |
Từ góc độ đó, thông điệp của bà Việt Hương không chỉ là khuyến nghị dành cho các doanh nghiệp đang thực hiện kiểm kê khí nhà kính mà còn là định hướng cho một phương thức quản trị mới, trong đó dữ liệu phát thải được xem như một nguồn lực quan trọng phục vụ phát triển bền vững.
Khi chuyển đổi xanh đang trở thành yêu cầu tất yếu của thị trường và xã hội, việc biến kiểm kê khí nhà kính thành công cụ quản trị doanh nghiệp sẽ là bước đi cần thiết để doanh nghiệp Việt Nam tiến xa hơn trên hành trình hướng tới tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.
Nghị quyết số 120/NQ-CP của Chính phủ về Phát triển bền vững Đồng bằng sông Cửu Long thích ứng biến đổi khí hậu (Nghị quyết 120) là nguồn cảm hứng để người dân, doanh nghiệp và các cấp chính quyền phát huy tính sáng tạo, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu một cách có hiệu quả nhất để Đồng bằng sông Cửu Long thay đổi toàn diện, phát triển bền vững.
Vùng ven biển nước ta có 28 tỉnh, thành phố với diện tích và dân số lần lượt chiếm 42% và 59% so với tổng diện tích và số dân toàn quốc. Vùng có nhiều loại khoáng sản quan trọng như: Titan, zircon, thạch anh, nhôm, sắt, mangan, vật liệu xây dựng,... Dọc theo chiều dài bờ biển có nhiều vịnh, vụng, cửa sông, bãi triều là cơ sở quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội, như: Phát triển cảng biển, giao thông thuỷ, nuôi trồng - khai thác thủy sản, khai thác khoáng sản, du lịch,… Tuy nhiên, tác động của BĐKH, cường độ và tần suất thiên tai vùng này có xu thế tăng lên trong những gần đây, ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững.
Bộ trưởng Trần Hồng Hà vừa ký Quyết định ban hành Kế hoạch thực hiện Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường quản lý, tái sử dụng, tái chế, xử lý và giảm thiểu chất thải nhựa và Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Kế hoạch hành động quốc gia về quản lý rác thải nhựa đại dương đến năm 2030 (Kế hoạch).
Biến đổi khí hậu đang tác động mạnh mẽ tới nước ta, nếu không có các biện pháp quản lý, ứng phó hiệu quả sẽ gây hậu quả khôn lường, ảnh hưởng đến phát triển bền vững đất nước. Trước tình hình đó, Cục Biến đổi khí hậu đã tăng cường năng lực hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả quản lý; phối hợp chặt chẽ, hiệu quả với các bộ, ngành và địa phương, triển khai hiệu quả hoạt động ứng phó với biến đổi khí hậu.
Tại Hội nghị Tổng kết 5 năm triển khai thực hiện Chương trình Khoa học và Công nghệ cấp quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên và môi trường giai đoạn 2016 - 2020, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà cho rằng, những nghiên cứu của Chương trình sẽ đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ, đồng thời là động lực cho phát triển kinh tế-xã hội, bền vững đất nước.
