Bắc Hà: Chính quyền 2 cấp vận hành thông suốt, hiệu quả

Bắc Hà: Chính quyền 2 cấp vận hành thông suốt, hiệu quả

Thứ năm, 27/8/2026, 06:51 (GMT+7)
logo Sau một năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã Bắc Hà, tỉnh Lào Cai đã từng bước kiện toàn tổ chức bộ máy, ổn định đội ngũ cán bộ, đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số. Mô hình mới bước đầu tạo chuyển biến trong phương thức quản trị, đưa hoạt động của chính quyền cơ sở ngày càng sát dân, sát địa bàn.

Xã Bắc Hà được thành lập trên cơ sở hợp nhất 6 đơn vị hành chính gồm Hoàng Thu Phố, Bản Phố, Na Hối, Thải Giàng Phố, Nậm Mòn và thị trấn Bắc Hà. Sau sắp xếp, xã có diện tích tự nhiên 179,72 km², gồm 59 thôn, bản, dân số 30.366 người, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 75%.

Là địa bàn miền núi, dân cư phân bố không tập trung, điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, việc chuyển sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đặt ra yêu cầu lớn đối với công tác tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền, cải cách hành chính và phục vụ người dân.

bai-bh_1787645256.jpg
Xã Bắc Hà, tỉnh Lào Cai từng bước kiện toàn tổ chức bộ máy, ổn định đội ngũ cán bộ, đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số

Ngay sau khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được triển khai, UBND xã Bắc Hà tập trung kiện toàn tổ chức, ban hành quy chế làm việc, phân công nhiệm vụ lãnh đạo UBND, các thành viên UBND và lãnh đạo các phòng chuyên môn. Các cơ quan chuyên môn, đơn vị sự nghiệp được sắp xếp theo hướng tinh gọn, phù hợp với yêu cầu quản lý mới.

Hiện, UBND xã có 3 phòng chuyên môn gồm Văn phòng HĐND và UBND, Phòng Kinh tế, Phòng Văn hóa - Xã hội và Trung tâm Phục vụ hành chính công. Cùng với đó là 4 đơn vị sự nghiệp gồm Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Bắc Hà, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Bắc Hà, Trạm Y tế và Ban Quản lý Di tích và Chợ văn hóa xã Bắc Hà, 19 đơn vị trường học.

Việc tiếp nhận cơ sở vật chất, trang thiết bị, hồ sơ, tài liệu từ các đơn vị hành chính cũ được triển khai đồng thời với việc bố trí, phân công cán bộ, công chức, viên chức. Đặc biệt, 59 thôn trên địa bàn được giữ nguyên hiện trạng, tạo thuận lợi cho công tác quản lý và duy trì mối liên hệ với cộng đồng dân cư.

Theo báo cáo của UBND xã Bắc Hà, từ ngày 1/7/2025 đến nay, địa phương đã ban hành 891 văn bản phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành, trong đó có 460 quyết định, 85 tờ trình, 15 thông báo cùng nhiều kế hoạch, phương án, đề án và văn bản khác.

Đến ngày 30/5/2026, toàn xã có 51 cán bộ, công chức. Trong đó, 6 người có trình độ thạc sĩ, 45 người trình độ đại học. Đội ngũ cán bộ cơ bản được bố trí phù hợp với vị trí việc làm, trình độ chuyên môn và yêu cầu nhiệm vụ.

Công tác đào tạo, bồi dưỡng cũng được chú trọng. Các nội dung tập huấn tập trung vào tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền, kiểm soát thủ tục hành chính, đất đai, xây dựng, tài chính - ngân sách, tư pháp - hộ tịch, cùng kỹ năng số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Tổng cộng có 1.442 lượt người tham gia các chương trình tập huấn, bồi dưỡng.

Việc bố trí nhân sự bước đầu đáp ứng yêu cầu vận hành bộ máy. Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy khối lượng công việc tại cấp xã tăng lên đáng kể, trong khi biên chế ở một số cơ quan chuyên môn chưa tương xứng. Một số vị trí phải thực hiện nhiệm vụ kiêm nhiệm, nhân sự có chuyên môn sâu còn thiếu, đòi hỏi tiếp tục được đào tạo, bổ sung và điều chỉnh phù hợp.

Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, việc tăng cường phân cấp, phân quyền cho cấp xã đã tạo chuyển biến rõ nét.

UBND xã Bắc Hà đã rà soát chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan, đơn vị, xác định phạm vi quản lý nhà nước giữa cấp tỉnh và cấp xã. Nhiều nhiệm vụ trước đây thuộc cấp huyện được chuyển giao về cấp xã, nhất là trong các lĩnh vực đất đai, xây dựng, quy hoạch, tài chính - ngân sách, nội vụ, lao động - thương binh và xã hội, tư pháp - hộ tịch.

Việc giảm bớt khâu trung gian giúp chính quyền cơ sở chủ động hơn trong giải quyết công việc, đồng thời rút ngắn quá trình xử lý hồ sơ. Theo báo cáo, tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn đạt 87,3%.

bac-ha_1787645671.png
Trung tâm Hành chính công xã Bắc Hà từng bước nâng cao chất lượng phục vụ người dân

Một cách làm được Bắc Hà triển khai là ủy quyền cho Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn của Chủ tịch UBND xã trong lĩnh vực chứng thực. Người dân có thể thực hiện quy trình tiếp nhận, giải quyết và trả kết quả ngay tại Trung tâm, góp phần giảm thời gian chờ đợi và nâng cao tính chuyên nghiệp trong phục vụ hành chính.

Tuy nhiên, quá trình phân cấp, phân quyền cũng bộc lộ những vấn đề cần tiếp tục tháo gỡ. Địa bàn rộng, dân cư phân tán trong khi đội ngũ cán bộ còn mỏng khiến áp lực công việc tại cơ sở lớn. Một số quy định về phân cấp, phân quyền chưa thật sự cụ thể, có nơi còn lúng túng trong tổ chức thực hiện.

Cùng với kiện toàn bộ máy, Bắc Hà xác định chuyển đổi số là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành trong điều kiện địa bàn rộng và dân cư phân tán.

UBND xã đã thành lập Ban Chỉ đạo và tổ giúp việc về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06; xây dựng kế hoạch chuyển đổi số năm 2026 và triển khai đến các cơ quan, đơn vị.

Hệ thống quản lý văn bản điện tử được sử dụng rộng rãi. Hơn 95% hệ thống văn bản được tương tác trên môi trường mạng với UBND tỉnh, các sở, ngành. 100% cán bộ, công chức có thư điện tử công vụ; 100% văn bản đi (trừ văn bản mật) được ký số và phát hành trên môi trường mạng.

Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công, hạ tầng công nghệ thông tin từng bước được hoàn thiện. Máy tính, máy in, máy scan, máy photocopy, hệ thống lấy số thứ tự và thiết bị hỗ trợ giúp người dân tra cứu, thực hiện thủ tục hành chính, thanh toán trực tuyến thuận tiện.

Hiện, xã Bắc Hà có 389 thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết và đều được công khai trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Trong kỳ, địa phương tiếp nhận hơn 10.000 hồ sơ, trong đó 9.837 hồ sơ được tiếp nhận trực tuyến, chiếm 98,4%.

Đáng chú ý, 9.184 hồ sơ được số hóa trên tổng số 9.848 hồ sơ có kết quả, đạt tỷ lệ 93,26%, 100% hồ sơ đã có kết quả được cấp kết quả điện tử. Xã cũng đã tiếp nhận 996 thủ tục hành chính không phụ thuộc địa giới hành chính.

Những con số này cho thấy phương thức phục vụ người dân đang từng bước chuyển từ xử lý hồ sơ trực tiếp sang môi trường số. Đây cũng là cơ sở để Bắc Hà tiếp tục xây dựng chính quyền số, nâng cao tính công khai, minh bạch và giảm thời gian, chi phí cho người dân, doanh nghiệp.

Sau một năm, hoạt động của chính quyền xã Bắc Hà cơ bản được duy trì ổn định, thông suốt. Công tác phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh được triển khai liên tục; tư tưởng của cán bộ, công chức ổn định; Nhân dân đồng thuận với chủ trương sắp xếp.

bac-ha-6_1787645846.png
Lãnh đạo Thường trực Đảng ủy, UBND xã Bắc Hà kiểm tra hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công

Theo thống kê cuối năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo của xã Bắc Hà là 12,53%, thu nhập bình quân đầu người đạt 48,1 triệu đồng/người/năm. Trong thời gian tới, việc tổ chức bộ máy tiếp tục được gắn với mục tiêu phát triển kinh tế, nâng cao đời sống người dân và khai thác hiệu quả những lợi thế của địa phương.

Với đặc thù là địa bàn có tiềm năng về nông nghiệp, văn hóa và du lịch, Bắc Hà định hướng phát triển kinh tế phù hợp với lợi thế địa phương, đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao hiệu quả sản xuất, phát triển giáo dục, y tế, văn hóa và du lịch, đồng thời thực hiện giảm nghèo bền vững.

Đây cũng là cơ sở để địa phương phát huy các thế mạnh về nông nghiệp đặc trưng, sản phẩm bản địa, du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và văn hóa các dân tộc, tạo thêm sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân.

Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại Bắc Hà vẫn còn một số khó khăn. Định mức biên chế chưa hoàn toàn sát với khối lượng công việc thực tế; cơ sở vật chất, phương tiện phục vụ công tác còn thiếu, hạ tầng công nghệ thông tin và một số phần mềm đôi lúc chưa đáp ứng yêu cầu.

Đối với một xã miền núi có địa bàn rộng như Bắc Hà, phương tiện phục vụ công tác cơ sở có ý nghĩa quan trọng. Việc thiếu ô tô công vụ khiến cán bộ gặp khó khăn khi đi cơ sở, nhất là tại những khu vực xa trung tâm. Địa phương đã kiến nghị cấp có thẩm quyền quan tâm bổ sung phương tiện và trang thiết bị cần thiết.

Công tác số hóa tài liệu cũng đang được triển khai. Xã đã xây dựng kế hoạch số hóa tài liệu lưu trữ năm 2026, thành lập tổ chỉnh lý, số hóa và chuẩn bị máy móc, thiết bị. Đến nay, 111 mét giá tài liệu đã được chỉnh lý hoàn chỉnh, đạt 74,9%, 37,1 mét giá được chỉnh lý sơ bộ.

Giai đoạn 2026 - 2030, Bắc Hà xác định tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức; đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số; quản lý, sử dụng hiệu quả tài sản công; đồng thời gắn hoạt động của chính quyền với phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống Nhân dân.

Trong đó, địa phương kiến nghị tiếp tục hoàn thiện các quy định về tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp, làm rõ thẩm quyền giữa các cấp; xây dựng định mức biên chế dựa trên khối lượng công việc thực tế, nhất là đối với các địa bàn có thế mạnh về kinh tế, văn hóa, du lịch.

Sau một năm vận hành, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại Bắc Hà đã tạo nền tảng bước đầu cho một phương thức quản trị mới ở cơ sở. Từ việc tinh gọn tổ chức, sắp xếp nhân sự, đẩy mạnh phân cấp đến chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính, những kết quả đạt được đang góp phần đưa chính quyền đến gần người dân hơn.

Với những kinh nghiệm đã được đúc kết, cùng việc tiếp tục tháo gỡ các điểm nghẽn về nhân lực, cơ sở vật chất và hạ tầng số, Bắc Hà có cơ sở để nâng cao chất lượng hoạt động của chính quyền cơ sở, tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an sinh và khai thác hiệu quả tiềm năng của địa phương trong giai đoạn mới.

Sỹ Tùng - Phan Tú