Tại các cảng cá trên địa bàn tỉnh Ninh Bình, công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) đang được triển khai ngày càng chặt chẽ, đồng bộ.
Từ kiểm soát tàu cá ra, vào cảng, thu nhận nhật ký khai thác, giám sát sản lượng đến truy xuất nguồn gốc điện tử, Ban Quản lý cảng cá Ninh Bình (Ban) đang từng bước xây dựng quy trình quản lý minh bạch, góp phần cùng cả nước sớm gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC).
Ban Quản lý cảng cá Ninh Bình có chức năng quản lý các cảng cá, khu neo đậu tàu thuyền tránh trú bão; hướng dẫn tàu thuyền rời, cập cảng; đồng thời phối hợp kiểm tra, kiểm soát hoạt động của tàu cá, thu nhận nhật ký khai thác, thống kê sản lượng và xác nhận nguồn gốc thủy sản theo quy định.
Ban hiện đang quản lý 3 cảng cá và khu neo đậu tàu thuyền tránh trú trên địa bàn tỉnh Ninh Bình, bao gồm: Cảng cá Ninh Cơ và khu neo đậu tàu thuyền tránh trú bão, xã Hải Thịnh; Cảng cá Quần Vinh và khu neo đậu tàu thuyền tránh trú bão, xã Rạng Đông và Cảng cá Hà Lạn và Khu neo đậu tàu thuyền tránh trú bão cửa Hà Lạn, xã Giao Ninh.
Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, UBND tỉnh Ninh Bình, công tác chống khai thác IUU được Ban triển khai đồng bộ, từ tuyên truyền, hướng dẫn ngư dân đến kiểm soát tàu cá và cập nhật dữ liệu nghề cá.
Ông Nguyễn Thành Chung, Giám đốc Ban Quản lý cảng cá Ninh Bình chia sẻ, từ ngày 1/1/2026, việc kiểm tra, kiểm soát tàu rời, cập cảng và giám sát sản lượng được thực hiện theo Thông tư số 81/2025/TT-BNNMT ngày 31/12/2025. Cán bộ Ban được bố trí thường trực 24/24 giờ để tiếp nhận, làm thủ tục cho tàu cá, thu nhật ký hoặc báo cáo khai thác, thống kê và giám sát sản lượng thủy sản qua cảng.
Đáng chú ý, Ban Quản lý phối hợp với các Đồn, Trạm kiểm soát Biên phòng và chính quyền địa phương để đối chiếu số liệu tàu cá xuất, nhập bến. Việc đối soát được thực hiện hằng ngày nhằm kịp thời phát hiện những trường hợp có dấu hiệu bất thường, xác định nguyên nhân chênh lệch và có biện pháp xử lý.
Những con số trong 6 tháng đầu năm 2026 cho thấy, khối lượng công việc rất lớn. Từ ngày 1/1 đến 20/6, các cảng cá thuộc Ban quản lý đã thực hiện thủ tục cho 7.969 lượt tàu rời cảng và 7.619 lượt tàu cập cảng, thu nhật ký hoặc báo cáo khai thác. Sản lượng thủy sản qua cảng đạt 11.730 tấn, đạt 72,4% so với cùng kỳ năm 2025.
Riêng việc đối soát với lực lượng Biên phòng đã có chuyển biến rõ rệt. Nếu trong năm 2025 số liệu tàu cá xuất, nhập bến giữa các cảng, bến cá và các Đồn, Trạm kiểm soát Biên phòng chênh lệch khoảng 16.000 lượt, thì đến ngày 20/6/2026, con số này giảm còn 1.465 lượt, tương đương khoảng 9% so với năm 2025.
Những con số nổi bật trong 6 tháng đầu năm 2026 của Ban Quản lý cảng cá Ninh Bình: 7.969 lượt tàu làm thủ tục rời cảng; 7.619 lượt tàu làm thủ tục cập cảng, thu nhật ký/báo cáo khai thác; 11.730 tấn thủy sản qua cảng, đạt 72,4% so với cùng kỳ năm 2025; 2.288 lượt tàu khai báo nhật ký điện tử tại Ban Quản lý; chênh lệch số liệu tàu xuất, nhập bến giảm còn 1.465 lượt đến ngày 20/6/2026. |
Đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử
Một trong những điểm nhấn trong công tác chống IUU tại Ninh Bình là đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử thông qua hệ thống eCDT VN. Theo ông Nguyễn Thành Chung, việc truy xuất nguồn gốc đang từng bước chuyển từ phương thức thủ công sang điện tử, qua đó nâng cao tính minh bạch, chính xác và kịp thời trong quản lý hoạt động khai thác thủy sản.
Tại các cảng cá do Ban quản lý, cán bộ được tập huấn sử dụng hệ thống eCDT VN. Đồng thời, Ban đầu tư thêm máy tính, máy Kiosk, máy tính bảng và nâng cấp hệ thống Internet để hỗ trợ ngư dân khai báo điện tử. Lực lượng cán bộ thường trực cũng được tăng cường để hướng dẫn chủ tàu, thuyền trưởng thực hiện các thủ tục rời, cập cảng trên hệ thống.
Đến ngày 20/6/2026, hệ thống eCDT VN ghi nhận 7.033 lượt tàu thực hiện thủ tục rời cảng, đạt tỷ lệ 88%; 6.798 lượt tàu thực hiện thủ tục cập cảng, đạt tỷ lệ 89%. Đây là cơ sở quan trọng để từng bước hình thành chuỗi dữ liệu về hoạt động khai thác, từ khi tàu rời cảng đến khi cập cảng và bốc dỡ sản phẩm.
Trao đổi về công tác này, ông Lâm Văn Dương, Phó Giám đốc Ban Quản lý cảng cá Ninh Bình cho biết, đơn vị xác định chống IUU không chỉ là nhiệm vụ kiểm tra, kiểm soát tại cảng mà còn là quá trình đồng hành, hướng dẫn ngư dân thực hiện đúng quy định.
“Chúng tôi xác định phải kiểm soát chặt tàu cá ra, vào cảng, thu đầy đủ nhật ký khai thác, giám sát sản lượng và hỗ trợ ngư dân thực hiện truy xuất nguồn gốc điện tử. Mục tiêu là để dữ liệu khai thác được minh bạch, chính xác, qua đó góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của chủ tàu và thuyền trưởng”, ông Lâm Văn Dương nhấn mạnh.
Cùng với việc hướng dẫn trực tiếp, Ban Quản lý thường xuyên tuyên truyền Luật Thủy sản năm 2017, các quy định về chống khai thác IUU, cách khai báo nhật ký điện tử và truy xuất nguồn gốc. Nội dung được phổ biến thông qua tập huấn, tài liệu, hướng dẫn trực tiếp khi chủ tàu làm thủ tục và hệ thống loa tại cảng cá, khu neo đậu.
Ban Quản lý cảng cá Ninh Bình đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong chống IUU, như: Khai báo nhật ký khai thác điện tử; thực hiện thủ tục rời, cập cảng qua eCDT VN; cập nhật dữ liệu lên hệ thống Vnfishbase, Google Sheets và các hệ thống theo quy định; bổ sung máy tính, Kiosk, máy tính bảng và nâng cấp Internet; tăng cường cán bộ hỗ trợ ngư dân sử dụng các nền tảng điện tử.
Gỡ “nút thắt”, phát triển nghề cá bền vững
Dù đạt nhiều kết quả tích cực, công tác chống IUU tại Ninh Bình vẫn còn những khó khăn. Tỉnh Ninh Bình có chiều dài bờ biển gần 90 km nhưng hiện mới có 2 cảng cá được công bố mở cảng, tập trung tại khu vực cửa sông Ninh Cơ. Trong khi đó, tàu cá vẫn neo đậu, bốc dỡ sản phẩm tại một số bến cá truyền thống, bến tự phát và bãi ngang ở các xã ven biển, khiến việc kiểm soát 100% sản lượng bốc dỡ còn gặp nhiều trở ngại.
Nguồn nhân lực cũng là vấn đề đáng lưu ý. Ban Quản lý cảng cá Ninh Bình được giao 33 người làm việc trong năm 2026 nhưng tại thời điểm tháng 6/2026 chỉ có 15/33 người làm việc. Trong khi đó, cán bộ phải trực 24/24 giờ, đồng thời thực hiện nhiều nhiệm vụ liên quan đến quản lý cảng cá, khu neo đậu và chống khai thác IUU.
Việc phải cập nhật dữ liệu trên nhiều hệ thống khác nhau cũng tạo áp lực lớn cho cán bộ. Ngoài hồ sơ giấy, dữ liệu còn phải nhập vào Excel, eCDT VN, Vnfishbase, Google Sheets và các loại báo cáo tuần, tháng, đột xuất.
Đối với ngư dân, một bộ phận chủ tàu, thuyền trưởng chưa thực hiện nghiêm việc khai báo tàu cá cập, rời cảng và ghi, nộp nhật ký khai thác. Một số trường hợp còn phụ thuộc vào cán bộ cảng trong quá trình thực hiện thủ tục. Nội dung nhật ký khai thác ở một số tàu chưa có độ tin cậy cao; vẫn còn tàu có dấu hiệu vi phạm về vùng khai thác, nghề khai thác hoặc mất kết nối giám sát hành trình.
Bên cạnh đó, hệ thống eCDT VN vẫn phát sinh lỗi, phải cập nhật phiên bản; một số vấn đề còn xảy ra đối với người sử dụng điện thoại hệ điều hành IOS. Những hạn chế này ảnh hưởng nhất định đến quá trình khai báo điện tử của cả cán bộ quản lý và ngư dân.
Theo ông Nguyễn Thành Chung, để công tác chống IUU đạt hiệu quả bền vững, ngoài nỗ lực của Ban, rất cần sự phối hợp của các lực lượng chức năng và sự chủ động của ngư dân.
“Chống IUU muốn đạt hiệu quả phải thực hiện đồng bộ từ trên bờ đến ngoài biển. Cán bộ cảng phải làm tốt nhiệm vụ kiểm soát, hướng dẫn; lực lượng chức năng phải phối hợp chặt chẽ; còn chủ tàu, thuyền trưởng phải nâng cao ý thức, tự giác thực hiện các quy định trong từng chuyến biển”, ông Nguyễn Thành Chung cho hay.
Trước những khó khăn hiện nay, Ban Quản lý cảng cá Ninh Bình đề nghị nâng cấp hệ thống eCDT VN; tích hợp và thống nhất dữ liệu tàu cá, tàu rời và cập cảng; giảm bớt hồ sơ thủ công. Đồng thời đầu tư hoàn thiện Cảng cá Quần Vinh và xây dựng Cảng cá Thịnh Lâm tại xã Giao Ninh để đáp ứng yêu cầu quản lý và chống khai thác IUU.
Đơn vị cũng kiến nghị bổ sung đủ nhân lực theo biên chế được giao, bảo đảm lực lượng thường trực 24/24 giờ; tăng cường kiểm tra, kiểm soát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm khai thác thủy sản, nhất là các hành vi liên quan đến IUU.
Những kết quả đạt được trong 6 tháng đầu năm 2026 cho thấy công tác chống IUU tại các cảng cá Ninh Bình đang chuyển biến theo hướng chặt chẽ và minh bạch hơn. Từ việc giảm mạnh chênh lệch số liệu tàu xuất, nhập bến đến tăng tỷ lệ khai báo qua eCDT VN, các dữ liệu về hoạt động khai thác ngày càng được kiểm soát tốt hơn.
Tuy nhiên, để tạo chuyển biến căn cơ, việc đầu tư hạ tầng cảng cá, hoàn thiện hệ thống dữ liệu, bổ sung nhân lực và nâng cao ý thức của ngư dân cần được triển khai đồng thời.
Khi mỗi chuyến tàu đi biển của ngư dân được quản lý đầy đủ từ lúc rời cảng, khai thác đến khi cập cảng và bốc dỡ sản phẩm, việc truy xuất nguồn gốc thủy sản mới thực sự minh bạch. Đây cũng là nền tảng để Ninh Bình cùng các địa phương ven biển tiếp tục thực hiện nghiêm các quy định chống khai thác IUU, góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản, xây dựng nghề cá có trách nhiệm và chung tay cùng cả nước trong nỗ lực gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của EC.
Ban Quản lý cảng cá Ninh Bình đề nghị các cấp có thẩm quyền tiếp tục: Nâng cấp, ổn định hệ thống eCDT VN, tạo thuận tiện hơn cho ngư dân; tích hợp dữ liệu tàu cá, rời – cập cảng, hạn chế chồng chéo giữa các hệ thống; giảm thủ tục, hồ sơ giấy trong quá trình làm thủ tục tại cảng; hoàn thiện Cảng cá Quần Vinh và đầu tư xây dựng Cảng cá Thịnh Lâm. |
>>>>>> Xin vui lòng xem thêm:
- Ninh Bình tăng cường quản lý nghề cá, quyết liệt thực hiện chống khai thác IUU
- Thủy sản Ninh Bình hướng tới phát triển bền vững
- Cảng cá Ninh Bình: Đảm bảo đáp ứng yêu cầu dịch vụ hậu cần nghề cá
Ngành Đo đạc và Bản đồ Việt Nam đã có định hướng về chiến lược phát triển Ngành và xây dựng hạ tầng dữ liệu không gian địa lý quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2040 với quan điểm: “Phát triển hạ tầng dữ liệu không gian địa lý quốc gia làm nền tảng quan trọng và cơ bản, cung cấp dịch vụ dữ liệu không gian địa lý cho các ngành, lĩnh vực để thực hiện chuyển đổi số, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, phục vụ xây dựng Chính phủ điện tử, hướng tới Chính phủ số, nền kinh tế số, xã hội số và đô thị thông minh’’ và mục tiêu đầu tiên là hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật về đo đạc và bản đồ.
Sáng 27/4, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về chuyển đổi số chủ trì phiên họp thứ hai của Ủy ban.
Hiện nay, Bộ Tài nguyên và Môi trường đang tập trung xây dựng cơ sở dữ liệu tài nguyên môi trường mang tính kết nối liên thông với nhiều bộ, ngành của nước ta. Để thực hiện chuyển đổi số, kinh tế số ngành Tài nguyên và Môi trường, việc phát triển hạ tầng dữ liệu là một trong những nhiệm vụ quan trọng cần ưu tiên thực hiện.
Năm 2021, Cục Công nghệ thông tin và Dữ liệu Tài nguyên và Môi trường đã tham mưu, chủ động tổ chức, phối hợp với các đơn vị trực thuộc Bộ, các bộ, ngành liên quan và các địa phương hoàn thành các nhiệm vụ triển khai ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng Chính phủ điện tử, chuyển đổi số tiến tới Chính phủ số của Bộ Tài nguyên và Môi trường được giao tại các văn bản của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Bộ trưởng ban hành, bảo đảm tiến độ, chất lượng, hiệu quả và mục tiêu đề ra, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường. Với những kết quả đạt được trong năm 2021, Bộ đã được tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ.
Thứ trưởng Bộ TN-MT cho biết mục tiêu số 1 của ngành tài nguyên môi trường trong năm 2022 là số hóa các lĩnh vực, trước hết là đất đai, môi trường, khí tượng thủy văn, địa chất, khoáng sản…
