Ngày 22/9, Diễn đàn Khuyến nông Nông nghiệp với chủ đề “Giải pháp nhân rộng mô hình canh tác lúa phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh” được tổ chức tại Nghệ An, do Trung tâm Khuyến nông Quốc gia (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An thực hiện.
Trong bối cảnh khí hậu ngày càng biến đổi, yêu cầu đối với sản xuất nông nghiệp không chỉ dừng ở việc bảo đảm năng suất mà còn phải chú trọng đến bảo vệ môi trường và giảm phát thải. Diễn đàn “Giải pháp nhân rộng mô hình canh tác lúa phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh” được tổ chức nhằm góp phần nâng cao nhận thức của người dân trong sản xuất. Đồng thời, đây cũng là dịp để các nhà quản lý, nhà khoa học, nông dân và doanh nghiệp trao đổi về những kết quả, kinh nghiệm sau quá trình triển khai thực tế. Ảnh: Bùi ÁnhTại diễn đàn, ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia cho rằng, môi trường đang chịu nhiều áp lực. Đối với sản xuất lúa, khi ruộng ở trong điều kiện ngập nước, quá trình phân hủy chất hữu cơ trong môi trường thiếu khí sẽ phát sinh các chất gây ô nhiễm. Trong khi đó, việc áp dụng các giải pháp để giảm phát thải không phải lúc nào cũng dễ dàng. Từ các nghiên cứu, ông Lê Quốc Thanh cho rằng ngành lúa gạo vẫn còn nhiều dư địa để giảm phát thải. Đồng thời, có thể áp dụng nhiều giải pháp để cây trồng vẫn đạt năng suất, nhưng giảm được lượng phát thải trong quá trình sản xuất. Ảnh: Bùi ÁnhTại tham luận “Báo cáo đề dẫn giải pháp nhân rộng mô hình canh tác lúa phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh”, Tiến sĩ Phạm Thanh Thủy, chuyên viên Phòng Khuyến nông Trồng trọt và Lâm nghiệp, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia cho rằng: Trong sản xuất lúa, phát thải chủ yếu liên quan đến chế độ ngập nước trên ruộng, sử dụng phân bón và quản lý rơm rạ sau thu hoạch. Vì vậy, canh tác lúa phát thải thấp không phải là một kỹ thuật riêng lẻ mà là sự kết hợp đồng bộ giữa quản lý nước, sử dụng đầu vào hợp lý, cơ giới hóa, quản lý phụ phẩm, tổ chức sản xuất và liên kết tiêu thụ. Yêu cầu đặt ra là các giải pháp giảm phát thải phải đồng thời giúp người dân giảm chi phí, duy trì hoặc nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế thì mới có khả năng duy trì và nhân rộng. Ảnh: Bùi ÁnhBà Võ Thị Nhung, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Nghệ An, nhấn mạnh: Lúa được xác định là cây trồng chủ lực của tỉnh và được tỉnh Nghệ An quan tâm đẩy mạnh phát triển. Tỉnh có nhiều cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển sản xuất lúa gạo theo hướng tích tụ ruộng đất, sản xuất tập trung, ứng dụng cơ giới hóa đồng bộ, công nghệ cao và sản xuất theo tiêu chuẩn chất lượng cao, bền vững. Ảnh: Bùi ÁnhTrong tham luận “Đề án và kế hoạch hành động triển khai Đề án sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến 2050” của ông Hoàng Anh Tuấn, Phó Trưởng phòng Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, đã nêu 7 nhóm nhiệm vụ với 33 nội dung để triển khai Đề án, cụ thể: Hoàn thiện cơ chế, chính sách và tổ chức thực hiện Đề án; chuyển đổi cơ cấu cây trồng linh hoạt, phù hợp với đặc điểm từng vùng sinh thái và trình độ canh tác; phát triển, áp dụng các gói kỹ thuật trong sản xuất trồng trọt giảm phát thải; triển khai mô hình sản xuất trồng trọt giảm phát thải theo quy mô vùng và chuỗi giá trị; thiết lập, vận hành hệ thống đo lường - báo cáo - thẩm định (MRV) và cơ sở dữ liệu phát thải khí nhà kính; nâng cao năng lực, chuyển đổi nhận thức; kết nối thị trường cho các sản phẩm phát thải thấp. Ảnh: Bùi ÁnhBáo cáo Tham luận “Kinh nghiệm tổ chức sản xuất vùng nguyên liệu lúa theo chuỗi giá trị, gắn sản xuất với tiêu thụ sản phẩm của ThaiBinh Seed, ông Đặng Cao Cường, Phó Tổng Giám đốc Sản xuất và Khoa học Công nghệ - Tập đoàn ThaiBinh Seed cho rằng: thực tiễn sản xuất hiện nay vẫn còn nhiều điểm nghẽn: Quy mô sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, khó tổ chức đồng bộ; Liên kết giữa nông dân - hợp tác xã - doanh nghiệp chưa chặt chẽ; Sản xuất chưa gắn với tín hiệu thị trường, đầu ra thiếu ổn định; Quy trình canh tác chưa tối ưu, chi phí cao và phát thải còn lớn. Có thể nói, vấn đề không chỉ nằm ở kỹ thuật, mà nằm ở cách tổ chức sản xuất. Từ thực tiễn đó, ThaiBinh Seed xác định một hướng đi mang tính chiến lược: Không giải quyết từng khâu riêng lẻ, mà tổ chức lại toàn bộ sản xuất theo chuỗi giá trị, lấy vùng nguyên liệu tập trung làm nền tảng. Đây chính là điểm mấu chốt giúp chuyển từ sản xuất truyền thống sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn, có kiểm soát và gắn với thị trường, đồng thời tạo điều kiện để áp dụng các giải pháp kỹ thuật giảm phát thải một cách hiệu quả và đồng bộ. Ảnh: Bùi Ánh
Từ thực tiễn triển khai cho thấy, nhân rộng canh tác lúa phát thải thấp không chỉ nhằm thực hiện các cam kết giảm phát thải mà trước hết phải hướng đến nâng cao hiệu quả sản xuất. Khi người dân giảm được chi phí, sử dụng hiệu quả nước và vật tư, duy trì năng suất, tận dụng phụ phẩm và tổ chức tốt đầu ra, giảm phát thải sẽ trở thành kết quả của quá trình đổi mới sản xuất. Đây cũng là hướng để hệ thống khuyến nông tiếp tục đồng hành với nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi sang nền nông nghiệp xanh, hiệu quả và bền vững.
Thứ trưởng Lê Công Thành nêu rõ cần tiếp tục triển khai các định hướng lớn trong lộ trình đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, đó là hoàn thiện thể chế, phát triển thị trường carbon, bảo đảm an ninh năng lượng gắn với chuyển dịch năng lượng xanh, bền vững, thúc đẩy chuyển đổi xanh trong các ngành kinh tế, phát huy vai trò của các hệ sinh thái tự nhiên trong hấp thụ và lưu giữ carbon.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu gây tác động sâu rộng đến mọi mặt của đời sống và Việt Nam là một trong những quốc gia chịu tác động rõ rệt nhất, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn kiên định mục tiêu phát triển nhanh phải đi đôi với phát triển bền vững, tăng trưởng kinh tế phải gắn liền với công bằng, tiến bộ xã hội, bảo vệ môi trường và đổi mới sáng tạo.
Ngày 10/7, tại chùa Linh Sơn, tỉnh Lai Châu, Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường tổ chức trồng mới 405 cây Chương trình "Chùa xanh" nhằm lan tỏa tinh thần bảo vệ môi trường, góp phần xây dựng cảnh quan xanh, sạch, đẹp và phát triển bền vững. Chương trình với sự đồng hành của Công ty TNHH Trí Đức LC.
Phó Thủ tướng Nguyễn Văn thắng nhấn mạnh, kiên định nguyên tắc không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng là một trong những định hướng trọng tâm của lộ trình Net Zero. Việt Nam sẽ thực hiện đồng bộ, quyết liệt công tác bảo vệ môi trường, xử lý hiệu quả các nguồn ô nhiễm và phục hồi hệ sinh thái tự nhiên. Thúc đẩy mạnh mẽ mô hình kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi xanh trong sản xuất và tiêu dùng nhằm hình thành nền kinh tế phát thải thấp.
Hơn 700 năm tồn tại và phát triển, làng gốm Phù Lãng (xã Phù Lãng, tỉnh Bắc Ninh) vẫn lưu giữ những giá trị truyền thống đặc sắc với dòng men da lươn nổi tiếng. Trong dòng chảy của thời đại số, Gốm Ngọc Phù Lãng đang lựa chọn hướng đi mới: bảo tồn tinh hoa nghề cổ gắn với ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, phát triển sản phẩm xanh và xây dựng thương hiệu trên nền tảng giá trị văn hóa. Những đổi mới này không chỉ góp phần nâng cao sức cạnh tranh mà còn mở ra cơ hội để gốm Phù Lãng vươn xa trên thị trường trong nước và quốc tế.