“Chiếc gùi” - điểm nhấn Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk

Trong khuôn khổ Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk diễn ra từ ngày 15/8 đến 2/9/2026, Ban tổ chức đã khai trương không gian check-in với “Mô hình chiếc gùi sầu riêng lớn nhất Việt Nam” tại Quảng trường 10/3, . Mô hình cao 18m, chân đế rộng 16m, lấy cảm hứng từ chiếc gùi truyền thống của đồng bào Ê Đê đựng đầy những trái sầu riêng. Công trình tượng trưng cho sự giao thoa giữa truyền thống và kinh tế hiện đại, đồng thời tôn vinh thành quả lao động và khát vọng vươn lên làm giàu trên mảnh đất Tây Nguyên.

Từ thuở ấu thơ theo mẹ lên rẫy cho đến lúc tuổi già, chiếc gùi hiện diện trong suốt vòng đời của mỗi người. Gùi tượng trưng cho sự cần cù, bền bỉ và khát vọng về cuộc sống no ấm của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên. Hình ảnh chiếc gùi được tỉnh Đắk Lắk tái hiện tại Lễ hội Sầu riêng như một thông điệp giàu cảm hứng, giúp người dân, du khách và bạn bè quốc tế hiểu rõ hơn về những giá trị văn hóa đặc sắc của vùng đất Tây Nguyên.

Ông Trần Hồng Tiến, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk, cho biết Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk năm 2026 là sự kiện có ý nghĩa quan trọng. Lễ hội không chỉ tôn vinh cây sầu riêng và người trồng sầu riêng mà còn góp phần quảng bá hình ảnh, văn hóa, con người cùng tiềm năng phát triển của tỉnh.

Thông qua sự kiện, Đắk Lắk mong muốn giới thiệu những giá trị đặc sắc của vùng đất Tây Nguyên; tạo không gian kết nối nông dân, doanh nghiệp, nhà đầu tư, đơn vị phân phối và du khách; thúc đẩy xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng cao giá trị sầu riêng và các nông sản chủ lực của địa phương.

Từ những nỗ lực, sáng tạo và quyết tâm của chính quyền, người dân, doanh nghiệp địa phương, Tổ chức Kỷ lục Việt Nam đã xác lập hai kỷ lục: “Mô hình chiếc gùi sầu riêng lớn nhất Việt Nam” và “Sự kiện chế biến và công diễn các món ăn từ sầu riêng với số lượng nhiều nhất Việt Nam”, gồm 102 món ăn.

Một trải nghiệm không thể bỏ qua tại Lễ hội Sầu riêng là chương trình thực cảnh “Ký ức nhà dài”. Nhà dài của người Ê Đê là biểu tượng của chế độ mẫu hệ, nơi nhiều thế hệ trong một đại gia đình cùng chung sống. Mỗi khi một người con gái lấy chồng, ngôi nhà lại được nối dài thêm về phía trước, thể hiện sự sinh sôi, gắn kết bền chặt của dòng họ và lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống lâu đời. Thông thường, một ngôi nhà dài của đồng bào Ê Đê có từ 7 đến 9 cặp vợ chồng cùng chung sống.

Nhà dài Ê Đê là một phức hợp kiến trúc độc đáo, thể hiện những nét đặc trưng trong đời sống sinh hoạt, tín ngưỡng và tâm linh; đồng thời là công trình sáng tạo giàu giá trị văn hóa vật chất của người Ê Đê. Trong ngôi nhà dài truyền thống, các chi tiết điêu khắc, trang trí và tạo hình đều phỏng theo mô típ của chế độ mẫu hệ và tín ngưỡng phồn thực. Không gian nhà dài có ghế kpan - nơi ngồi đánh chiêng, bếp lửa sinh hoạt cùng các sản vật của núi rừng, sông suối. Những vật dụng như chiêng, ché... cũng được bài trí để thể hiện sự sung túc của gia đình.

Trong nhịp sống hiện đại và dưới tác động của quá trình đô thị hóa, nhiều ngôi nhà dài truyền thống đang dần được thay thế bằng nhà xây. Hiện chỉ còn một số ít buôn làng lưu giữ được loại hình kiến trúc này. Tuy vậy, hình dáng nhà dài cũng đã thay đổi đáng kể về chiều rộng, chiều dài, cầu thang và cách bài trí bên trong, không còn giữ nguyên nét truyền thống như trước. Một số ít ngôi nhà cũ còn lại đang ngày càng xuống cấp.

Theo những người cao tuổi, nếu nhà dài tiếp tục mai một, việc gìn giữ các giá trị truyền thống của buôn làng sẽ gặp rất nhiều khó khăn; các thế hệ mai sau cũng khó hình dung đầy đủ về không gian sống và sinh hoạt của ông, bà mình.

Cũng trong chuỗi sự kiện của Lễ hội Sầu riêng, ngày 16/8/2026, Ban tổ chức chương trình xác lập kỷ lục Guinness “Đoàn xe bán tải chở sầu riêng dài nhất thế giới” đã trao chứng nhận kỷ lục cho Ban tổ chức Lễ hội Sầu riêng Đắk Lắk.

Hành trình đặc biệt có sự tham gia của 525 xe bán tải, chở 1.000 tấn sầu riêng. Xuất phát từ Quảng trường Tân An, xã Krông Pắc - “thủ phủ” sầu riêng của tỉnh Đắk Lắk, đoàn xe nối đuôi nhau theo Quốc lộ 26, hướng về khu vực trung tâm tỉnh trên đường Võ Nguyên Giáp, phường Tân Lập. Trên chặng đường dài hơn 30 km, đông đảo người dân và du khách đứng hai bên đường cổ vũ, tạo nên hình ảnh ấn tượng, thể hiện tinh thần sáng tạo và khát vọng bứt phá.

Hành trình không chỉ để lại dấu ấn trong lòng người dân, du khách mà còn mang đến niềm tự hào cho những thành viên trực tiếp góp phần tạo nên kỷ lục Guinness thế giới.

Ông Tạ Công Vinh, phường Thành Nhất, thành viên của đoàn xe, cho biết, ông cùng mọi người tham gia với tinh thần tự nguyện, mong muốn cống hiến hết mình cho thành công chung. "Dù mất nhiều thời gian tập duyệt, ai nấy đều hài lòng khi nỗ lực của mình góp phần làm nên kỷ lục Guinness", ông Vinh chia sẻ . 

Theo ông Vinh, việc đoàn xe bán tải chở nông sản được công nhận kỷ lục thế giới sẽ góp phần quảng bá sầu riêng Đắk Lắk, hỗ trợ người nông dân và giúp loại trái cây đặc sản của Việt Nam được bạn bè quốc tế biết đến nhiều hơn.

Đến Đắk Lắk vào mùa Lễ hội Sầu riêng, du khách có thể cảm nhận hương sầu riêng thơm nồng lan tỏa khắp nơi. Được mệnh danh là “vua của các loại trái cây”, sầu riêng mang đến trải nghiệm vị giác và khứu giác mạnh mẽ. Sự kết hợp độc đáo giữa mùi hương đặc trưng với phần thịt quả béo ngậy, ngọt đậm tạo nên dấu ấn khó quên đối với người thưởng thức.