Phó Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Lạng Sơn Lưu Bá Mạc nhấn mạnh, du lịch nông nghiệp chỉ thực sự bền vững khi người dân là chủ thể trung tâm và là đối tượng hưởng lợi trực tiếp. Do đó, Lạng Sơn chú trọng xây dựng các chuỗi liên kết “nhà nông – nhà doanh nghiệp – nhà quản lý”; đồng thời chú trọng thúc đẩy chuyển đổi số, từ quảng bá điểm đến, truy xuất nguồn gốc nông sản, đặt dịch vụ trực tuyến, đến kể chuyện di sản và trải nghiệm số.
Việt Nam có tiềm năng rất lớn để phát triển du lịch nông nghiệp nhờ nền sản xuất nông nghiệp lâu đời, đa dạng về sinh thái, khí hậu, sản vật và đặc biệt là hệ thống làng quê truyền thống gắn với văn hóa bản địa phong phú, đây là kết quả của quá trình quần cư lâu đời của cư dân có nền văn hóa gắn với lúa nước. Từ đồng bằng, trung du đến miền núi, từ nông nghiệp lúa nước, cây ăn quả, chăn nuôi đến dược liệu, thủ công truyền thống…, tất cả đều có thể trở thành tài nguyên du lịch nếu được tổ chức khai thác một cách hợp lý.
Phó Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch, đại biểu Quốc hội tỉnh Lạng Sơn Lưu Bá Mạc, đánh giá du lịch nông nghiệp không chỉ đơn thuần là một loại hình du lịch, mà còn là mô hình phát triển tích hợp, đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế – xã hội. Thông qua du lịch nông nghiệp, các giá trị sinh thái, cảnh quan, tri thức canh tác truyền thống được bảo tồn; người dân có thêm sinh kế tại chỗ, giảm áp lực di cư lao động; đồng thời góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng bền vững. "Đây cũng là hướng đi phù hợp với xu thế tiêu dùng xanh, du lịch có trách nhiệm mà thế giới đang hướng tới", ông Lưu Bá Mạc nhấn mạnh.
Đánh giá về không gian phát triển du lịch nông nghiệp của Lạng Sơn, Phó Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch Lưu Bá Mạc, khẳng định Lạng Sơn là tỉnh được đánh giá là có tiềm năng lợi thế rất lớn về phát triển du lịch nông nghiệp. Tỉnh sở hữu hệ sinh thái nông nghiệp miền núi gắn với địa hình và khí hậu đặc thù hình thành vùng nông nghiệp đa dạng với vùng cây ăn quả, cây đặc sản, vùng dược liệu, chăn nuôi truyền thống. Cùng với đó, tỉnh cũng hội tụ nhiều giá trị văn hóa dân tộc, cảnh quan karst, di sản địa chất, và đặc biệt là lịch sử quần cư lâu đời của cư dân bản địa, sự giao thoa tiếp biến văn hóa Bắc – Nam rõ rệt. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành các sản phẩm du lịch nông nghiệp mang bản sắc riêng, khác biệt so với nhiều địa phương khác.
Phó Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch Lưu Bá Mạc nhấn mạnh, du lịch nông nghiệp chỉ thực sự bền vững khi người dân là chủ thể trung tâm và là đối tượng hưởng lợi trực tiếp. Vì vậy, Lạng Sơn chú trọng xây dựng các chuỗi liên kết “nhà nông – nhà doanh nghiệp – nhà quản lý”. Trong đó, Nhà nước đóng vai trò kiến tạo cơ chế, định hướng không gian, hỗ trợ đào tạo, xúc tiến quảng bá; doanh nghiệp giữ vai trò dẫn dắt thị trường, xây dựng sản phẩm; người dân trực tiếp tham gia cung ứng dịch vụ, bảo tồn giá trị bản địa. Việc phát triển thương hiệu du lịch nông nghiệp Lạng Sơn được đặt trong tổng thể phát triển du lịch xanh, du lịch cộng đồng và gắn với danh hiệu Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn.
Để du lịch nông nghiệp phát triển bền vững và thực chất, Lạng Sơn xác định cần đồng bộ nhiều nhóm giải pháp. Trong đó trước hết cần tập trung một số nhóm sản pháp cơ bản như: rà soát hoàn thiện cơ chế, chính sách khuyến khích liên kết giữa nông nghiệp và du lịch; huy động nguồn lực đầu tư cơ sở hạ tầng; chú trọng nghiên cứu phát triển sản phẩm; tăng cường xúc tiến quảng bá, xây dựng thương hiệu du lịch nông nghiệp; đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch; lồng ghép mục tiêu du lịch trong các chương trình phát triển nông thôn, xây dựng nông thôn mới, chương trình OCOP, các chương trình mục tiêu quốc gia,…
Bên cạnh đó, chú trọng thúc đẩy chuyển đổi số trong du lịch nông nghiệp, từ quảng bá điểm đến, truy xuất nguồn gốc nông sản, đặt dịch vụ trực tuyến, đến kể chuyện di sản và trải nghiệm số. Phân tích sâu hơn, Phó Giám đốc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tỉnh Lạng Sơn chỉ rõ, việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn tạo điều kiện để hộ nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ tiếp cận thị trường du lịch một cách bình đẳng, hiệu quả. Quan trọng hơn, chuyển đổi số phải đi cùng với nâng cao năng lực cho người dân và doanh nghiệp địa phương, tránh hình thức, bảo đảm gắn với nhu cầu thực tiễn và đặc thù vùng miền núi, dân tộc thiểu số.
Lạng Sơn là địa phương hội tụ nhiều giá trị đặc sắc về lịch sử, địa chất, khảo cổ và văn hóa các dân tộc. Vì vậy, việc phát triển du lịch nông nghiệp không thể tách rời yếu tố văn hóa – lịch sử – thiên nhiên, địa chất. Theo ông Lưu Bá Mạc, Lạng Sơn xác định phải lồng ghép các giá trị này một cách tự nhiên và có chiều sâu, thông qua câu chuyện về đất và người, tri thức dân gian, lối canh tác truyền thống, lễ hội, ẩm thực, các làn điệu dân ca, nghề thủ công… Không gian du lịch nông nghiệp không chỉ là nơi tham quan, trải nghiệm sản xuất mà còn là không gian giáo dục văn hóa, lịch sử, môi trường.
Trong đó, cần đặc biệt gắn du lịch nông nghiệp với giá trị di sản văn hóa Then, di sản văn hóa Thờ Mẫu và Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn, qua đó giúp nâng tầm giá trị sản phẩm, tạo nên hệ sinh thái du lịch bền vững, trong đó bảo tồn di sản và phát triển kinh tế được đặt trong mối quan hệ hài hòa, lâu dài.
Chia sẻ về chiến lược để phát huy tiềm năng, lợi thế, thúc đẩy phát triển du lịch bền vững, ông Lưu Bác Mạc cho biết, trong chiến lược phát triển, Lạng Sơn xác định du lịch là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn, có vai trò lan tỏa và dẫn dắt, thúc đẩy và hỗ trợ các ngành khác phát triển. Phát triển du lịch bền vững phải dựa trên việc phát huy lợi thế so sánh của địa phương, trong đó có du lịch nông nghiệp, du lịch sinh thái, du lịch văn hóa và du lịch gắn với danh hiệu Công viên địa chất toàn cầu UNESCO.
Đặc biệt, Lạng Sơn chú trọng phát triển du lịch theo hướng xanh - bản sắc - chất lượng cao; tăng cường liên kết vùng, kết nối với hành lang kinh tế và thị trường du lịch trong nước, quốc tế, đặc biệt là với địa phương biên giới Trung Quốc; đồng thời coi trọng vai trò của cộng đồng, doanh nghiệp địa phương trong tham gia và đồng hành thực thi các chính sách phát triển du lịch.
Nhấn mạnh khi du lịch gắn với nông nghiệp, văn hóa, môi trường và sinh kế người dân, ông Lưu Bá Mạc kỳ vọng Lạng Sơn không chỉ phát triển du lịch bền vững mà sẽ từng bước trở thành điểm đến hấp dẫn, cực tăng trưởng và trung tâm kinh tế – du lịch của vùng trung du miền núi phía Bắc.
