Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã Đức Châu, tỉnh Nghệ An từng bước ổn định tổ chức bộ máy, chuyển giao nhiệm vụ, đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số. Khối lượng công việc tăng, nhân lực còn thiếu, hạ tầng và một số quy định chưa đồng bộ đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới phương thức quản lý, nâng cao năng lực đội ngũ và chất lượng phục vụ người dân.
Xã Đức Châu được thành lập theo Nghị quyết số 1678/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của các xã Diễn Kỷ, Diễn Hồng, Diễn Phong và Diễn Vạn trước đây. Sau sắp xếp, Đức Châu có diện tích tự nhiên 20,96 km², dân số 40.889 người, gồm 27 thôn, xóm, khối.
Từ ngày 1/7/2025, mô hình chính quyền địa phương hai cấp chính thức đi vào hoạt động. Trong điều kiện địa bàn rộng hơn, dân số đông hơn và nhiều nhiệm vụ được chuyển giao từ cấp huyện về cấp xã, Đức Châu xác định nhiệm vụ trước mắt là nhanh chóng ổn định tổ chức, bảo đảm hoạt động quản lý nhà nước không bị gián đoạn.
Theo báo cáo của UBND xã, cấp ủy và chính quyền địa phương đã tập trung quán triệt, triển khai các chủ trương, nghị quyết liên quan đến việc sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình mới. Việc phân công nhiệm vụ được thực hiện theo hướng xác định rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, đồng thời rà soát các nhiệm vụ tồn đọng, nhiệm vụ chuyển tiếp từ các đơn vị cũ để xây dựng phương án xử lý.
Sau một năm, bộ máy chính quyền địa phương hai cấp tại Đức Châu được đánh giá cơ bản vận hành thông suốt. Công tác bàn giao, tiếp nhận hồ sơ giữa các đơn vị cũ được thực hiện, không để xảy ra gián đoạn trong giải quyết công việc cho người dân.
UBND xã đã thành lập 3 phòng chuyên môn gồm Văn phòng HĐND và UBND, Phòng Kinh tế, Phòng Văn hóa - Xã hội và Trung tâm Phục vụ hành chính công. Cùng với đó, 11 trường học và 27 thôn, xóm, khối tiếp tục hoạt động theo mô hình mới.
Về nhân sự, từ ngày 1/7/2025, HĐND và UBND xã tiếp nhận 41 cán bộ, công chức về công tác tại cơ quan HĐND và UBND xã và 3 công chức về Ban Chỉ huy Quân sự xã. Đến ngày 29/4/2026, cơ quan HĐND và UBND xã có 35 cán bộ, công chức, thiếu 9 người so với biên chế được giao.
Đội ngũ hiện có cơ bản đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Tất cả cán bộ, công chức thuộc cơ quan HĐND và UBND xã có trình độ đại học trở lên, trong đó có 7 thạc sĩ và 29 người trình độ đại học. Việc phân công công việc được thực hiện dựa trên chuyên môn, năng lực và sở trường của từng người.
Tuy vậy, nhân lực vẫn là một trong những điểm nghẽn của quá trình vận hành. Khối lượng công việc tăng lên đáng kể trong khi biên chế còn thiếu. Một số vị trí phải kiêm nhiệm, có lĩnh vực cán bộ chưa được đào tạo chuyên sâu nên cần thêm thời gian thích nghi với nhiệm vụ mới.
Cùng với đó, sau khi thực hiện chính sách nghỉ chế độ theo quy định, cơ quan HĐND và UBND xã có thời điểm thiếu cán bộ, công chức để đáp ứng khối lượng công việc. UBND xã đã đăng ký để cơ quan có thẩm quyền tham mưu tuyển dụng bổ sung, đồng thời đề xuất luân chuyển 3 công chức từ các địa phương còn dư biên chế về Đức Châu.
Một thay đổi lớn trong mô hình mới là cấp xã tiếp nhận khối lượng nhiệm vụ và thẩm quyền lớn từ cấp huyện. Theo báo cáo, Đức Châu đã tiếp nhận khoảng 1.060 nhiệm vụ, thẩm quyền liên quan đến các lĩnh vực đất đai, xây dựng, quy hoạch, tài chính - ngân sách, nội vụ, giáo dục, lao động - thương binh và xã hội, tư pháp - hộ tịch...
Việc chuyển giao này tạo điều kiện để chính quyền cơ sở chủ động hơn trong xử lý công việc. Nhiều thủ tục được giải quyết ở cấp xã, giảm các bước trung gian và rút ngắn thời gian xử lý.
Tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn của xã được duy trì ở mức cao, trên 95%. Riêng số liệu tổng hợp về tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính cho thấy, xã đã tiếp nhận 11.794 hồ sơ, trong đó 11.098 hồ sơ được tiếp nhận trực tuyến, chiếm 94,1%. Có 10.983 hồ sơ được giải quyết đúng và trước hạn, đạt 99,5%, 58 hồ sơ giải quyết quá hạn, chiếm 0,5%, còn 640 hồ sơ đang được giải quyết.
Những con số này phản ánh sự chuyển dịch mạnh từ phương thức giải quyết hồ sơ trực tiếp sang môi trường điện tử. Việc khảo sát mức độ hài lòng được thực hiện thông qua hệ thống điện tử và phiếu khảo sát trực tiếp; số liệu trên hệ thống dịch vụ công ghi nhận tỷ lệ hài lòng 100%.
Cùng với giải quyết thủ tục hành chính, xã duy trì tiếp công dân và xử lý kiến nghị, phản ánh. Qua 5 kỳ tiếp xúc cử tri, gồm 2 kỳ thường xuyên và 3 kỳ chuyên đề, cùng hoạt động tiếp dân, giải quyết đơn thư hằng tuần của Chủ tịch UBND xã, địa phương đã giải quyết 70 đơn thư, không có đơn khiếu kiện kéo dài.
Tuy nhiên, quá trình phân cấp cũng đặt ra những vấn đề mới. Một số quy định liên quan đến nhiệm vụ liên ngành chưa thật sự rõ ràng; có lĩnh vực còn chồng chéo hoặc chưa được điều chỉnh kịp thời. Khi khối lượng công việc tăng, áp lực đối với đội ngũ cán bộ, công chức cũng lớn hơn.
Đức Châu xác định tiếp tục rà soát chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của từng bộ phận; chủ động phối hợp với cơ quan chuyên môn cấp trên để xin hướng dẫn đối với những vấn đề phát sinh. Cách làm này nhằm hạn chế tình trạng lúng túng khi thực hiện các nhiệm vụ mới, đồng thời nâng cao tính chủ động của chính quyền cơ sở.
Chuyển đổi số được Đức Châu xác định là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý trong điều kiện địa bàn và phạm vi nhiệm vụ mở rộng.
100% cán bộ, công chức được trang bị máy tính, máy in, máy scan phục vụ công việc. Toàn xã có 37 máy tính, 33 máy in, 11 máy scan và 1 máy photocopy. Trung tâm Phục vụ hành chính công có 6 máy tính, 6 máy in, 6 máy scan, 1 máy photocopy, hệ thống lấy số tự động và đường truyền tốc độ cao.
Hạ tầng mạng được duy trì ổn định, 27/27 thôn, xóm, khối có 3G, 4G và Internet cáp quang. Cả 27 nhà văn hóa đều được lắp Wi-Fi miễn phí, hỗ trợ người dân tiếp cận Internet và các dịch vụ số.
Trong hoạt động điều hành, Đức Châu sử dụng hệ thống quản lý văn bản và điều hành VNPT-iOffice, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính, Cổng Dịch vụ công quốc gia, hệ thống một cửa điện tử và các phần mềm chuyên ngành.
Tỷ lệ văn bản trao đổi dưới dạng điện tử đạt trên 96%. Hệ thống hội nghị trực tuyến được duy trì, giúp kết nối từ Trung ương đến cơ sở. Việc sử dụng văn bản điện tử, chữ ký số và hồ sơ điện tử góp phần giảm lượng văn bản giấy, rút ngắn thời gian xử lý công việc.
Tuy nhiên, hạ tầng số vẫn cần tiếp tục hoàn thiện. Một số máy tính chưa đáp ứng yêu cầu về cấu hình; đường truyền đôi lúc chưa ổn định; phần mềm chuyên ngành có thời điểm xảy ra lỗi hoặc xử lý chậm. Kỹ năng số của một bộ phận cán bộ chưa đồng đều, trong khi nguồn nhân lực công nghệ thông tin còn thiếu.
Ở phía người dân, thói quen sử dụng dịch vụ công trực tuyến cũng cần thêm thời gian thay đổi. Một bộ phận người dân vẫn có tâm lý đến trực tiếp trụ sở để giải quyết công việc, trong khi kỹ năng khai thác thông tin, tạo hồ sơ và nộp hồ sơ trên môi trường điện tử còn hạn chế.
Vì vậy, bên cạnh đầu tư hạ tầng, Đức Châu đặt yêu cầu tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn và phát huy vai trò của Tổ công nghệ số cộng đồng. Khi kỹ năng số của người dân được nâng lên, các dịch vụ công trực tuyến sẽ có thêm điều kiện phát huy hiệu quả.
Việc tổ chức chính quyền theo mô hình mới diễn ra trong điều kiện Đức Châu có nhiều lợi thế về vị trí địa lý và cơ cấu kinh tế. Xã nằm trên các tuyến giao thông quan trọng, có 6 km Quốc lộ 1A, Quốc lộ 7B kết nối với khu vực miền Tây Nghệ An và Lạch Vạn thuận lợi cho giao thương, lưu thông hàng hóa.
Trên địa bàn có Cụm công nghiệp Tháp Hồng Kỷ và cụm công nghiệp nhỏ Diễn Hồng với hơn 200 công ty, hộ kinh doanh. Cơ cấu kinh tế đang chuyển dịch theo hướng giảm tỷ trọng nông nghiệp, tăng công nghiệp - xây dựng và thương mại - dịch vụ.
Theo báo cáo, nông, lâm, ngư nghiệp chiếm 6,3%; công nghiệp - xây dựng chiếm 52%; thương mại - dịch vụ chiếm 41,7%. Thu nhập bình quân đầu người năm 2025 đạt 83,5 triệu đồng/người/năm.
Cùng với phát triển kinh tế, công tác giảm nghèo và bảo đảm an sinh xã hội tiếp tục được triển khai. Toàn xã hiện còn 69 hộ nghèo, chiếm 0,78%, và 184 hộ cận nghèo.
Đức Châu cũng có nền tảng văn hóa phong phú với Câu lạc bộ dân ca ví, giặm xã Đức Châu, loại hình di sản được UNESCO ghi danh. Trên địa bàn có 2 di tích xếp hạng cấp quốc gia và 4 di tích lịch sử cấp tỉnh. Đây là những nguồn lực có giá trị trong bảo tồn văn hóa, giáo dục truyền thống và phát triển các hoạt động kinh tế gắn với văn hóa địa phương.
Trong quá trình tổ chức chính quyền mới, việc giữ ổn định kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh được xác định song hành với nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước. Chính quyền xã tiếp tục rà soát quy hoạch, quản lý đất đai, trật tự xây dựng và môi trường; đồng thời tạo điều kiện để các thành phần kinh tế đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh.
Gỡ những điểm nghẽn từ thực tiễn
Bên cạnh kết quả đạt được, Đức Châu cũng thẳng thắn chỉ ra những khó khăn sau một năm vận hành. Địa bàn quản lý được mở rộng, dân số tăng, trong khi cơ sở vật chất và hạ tầng chưa đồng bộ. Việc bố trí trụ sở tại nhiều địa điểm của các xã cũ phần nào ảnh hưởng đến điều hành tập trung và giao dịch của người dân.
Công tác lưu trữ, số hóa tài liệu còn nhiều việc phải làm. Một lượng tài liệu tồn đọng chưa được chỉnh lý hoàn chỉnh; nhân lực chuyên trách còn thiếu; kinh phí số hóa chưa được bố trí đầy đủ; hạ tầng kỹ thuật và phần mềm chưa đồng bộ. Kho lưu trữ đã được bố trí nhưng chưa đạt chuẩn theo quy định.
Đây là những vấn đề có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng khai thác dữ liệu phục vụ quản lý. Trong giai đoạn tới, xã xác định tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu về đất đai, xây dựng, hạ tầng và dân cư; tăng khả năng kết nối, chia sẻ thông tin giữa các bộ phận.
Đối với tổ chức bộ máy, Đức Châu đặt trọng tâm vào bố trí cán bộ theo vị trí việc làm, phù hợp với trình độ, năng lực và kinh nghiệm. Công tác đào tạo, bồi dưỡng được tiếp tục triển khai, nhất là các lĩnh vực kinh tế, hạ tầng, đô thị và chuyển đổi số.
Địa phương cũng xác định tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, nâng cao đạo đức công vụ và trách nhiệm phục vụ nhân dân. Việc đánh giá cán bộ, công chức được định hướng gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ, làm cơ sở cho bố trí, sử dụng và đào tạo.
Về phương thức điều hành, xã chủ trương giảm những cuộc họp chưa cần thiết, dành thêm thời gian kiểm tra, chỉ đạo trực tiếp tại cơ sở; tăng cường phối hợp giữa các phòng chuyên môn, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể.
Đối với người dân, nhiệm vụ trọng tâm là duy trì thông tin thường xuyên, tiếp nhận và xử lý kiến nghị ngay từ cơ sở, hướng dẫn sử dụng dịch vụ công trực tuyến và phát huy vai trò giám sát của cộng đồng.
Hướng tới chính quyền gần dân, vận hành hiệu quả
Giai đoạn 2026 - 2030, Đức Châu xác định tiếp tục củng cố mô hình chính quyền địa phương hai cấp theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, đồng thời gắn cải cách hành chính với phát triển kinh tế, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng đời sống người dân.
Địa phương đặt mục tiêu tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu, đổi mới phương pháp làm việc, thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế số và kinh tế xanh. Cùng với đó là quản lý chặt ngân sách, tập trung nguồn lực cho các công trình trọng điểm, phát triển hạ tầng và thu hút đầu tư.
Quản lý quy hoạch, đất đai, trật tự xây dựng và môi trường tiếp tục được xác định là những nhiệm vụ thường xuyên. Xã sẽ tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm, đồng thời rà soát quy hoạch để kiến nghị điều chỉnh phù hợp với thực tế địa bàn mới.
Một nhiệm vụ khác được Đức Châu đặt ra là tiếp tục phát huy vai trò của đội ngũ hoạt động không chuyên trách ở thôn, xóm, khối và Tổ công nghệ số cộng đồng. Đây là lực lượng gần dân, có điều kiện nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và hỗ trợ người dân tiếp cận các dịch vụ công, công nghệ số.
Từ những kết quả bước đầu, Đức Châu đang chuyển dần từ giai đoạn ổn định tổ chức sang giai đoạn nâng cao chất lượng vận hành. Yêu cầu đặt ra không dừng ở việc bảo đảm bộ máy hoạt động thông suốt, mà còn phải nâng cao hiệu quả quản trị, rút ngắn thời gian xử lý công việc, đưa dịch vụ công đến gần người dân và tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội.
Quá trình này đòi hỏi sự đồng bộ từ thể chế, nhân lực, hạ tầng đến phương thức điều hành. Với việc tiếp tục rà soát những điểm nghẽn phát sinh từ cơ sở, tăng cường phân cấp gắn với trách nhiệm, đẩy mạnh chuyển đổi số và phát huy vai trò giám sát của nhân dân, Đức Châu có cơ sở để tiếp tục hoàn thiện mô hình chính quyền mới, phục vụ tốt hơn yêu cầu quản lý trên địa bàn sau sắp xếp đơn vị hành chính.
Với tinh thần trách nhiệm, đoàn kết và sự vào cuộc đồng bộ, các tổ chức chính trị - xã hội tỉnh Thanh Hóa như Tỉnh đoàn, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh đã có nhiều đóng góp thiết thực, hiệu quả trong thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025. Từ những công trình hạ tầng, mô hình kinh tế đến phong trào bảo vệ môi trường, xây dựng đời sống văn hóa, các hoạt động đều để lại dấu ấn rõ nét, góp phần thay đổi diện mạo nông thôn và nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.
Trong hành trình phát triển bền vững, tỉnh Điện Biên đang từng bước khẳng định vị thế qua chương trình xây dựng nông thôn mới (NTM). Dù là một tỉnh vùng cao, biên giới còn nhiều khó khăn, Điện Biên vẫn đặt quyết tâm lớn trong hoàn thiện hệ thống hạ tầng, nâng cao đời sống người dân, từng bước rút ngắn khoảng cách phát triển với các vùng miền khác trong cả nước.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu cần tiếp tục thực hiện các chương trình, phong trào thi đua, kiên trì, kiên định để thực hiện bằng được mục tiêu xây dựng "nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh" và "giảm nghèo toàn diện, bao trùm và bền vững".
Từ ngày 1/7 các địa phương sẽ chính thức vận hành mô hình chính quyền hai cấp. Không còn cấp trung gian quận, huyện, vai trò của cấp xã trở nên then chốt, đặc biệt trong các lĩnh vực quản lý trực tiếp đời sống người dân như nông nghiệp và môi trường. Trong bối cảnh đó, Thông tư mới của Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành đã xác lập vị trí, chức năng, nhiệm vụ cho cơ quan chuyên môn cấp xã. Đây không chỉ là sự điều chỉnh kỹ thuật hành chính, mà còn là bước tái định hình cơ chế quản lý tài nguyên, môi trường và phát triển nông thôn, đặt nền móng cho một giai đoạn vận hành mới, hiệu quả hơn, gần dân hơn.
Những ngày cuối tháng 6, những vườn nhãn xanh mướt trải dài từ Hồng Nam (TP. Hưng Yên) đến Khoái Châu, Kim Động bắt đầu vào giai đoạn quả lớn đều, hứa hẹn một vụ mùa bội thu. Nhưng bên cạnh niềm vui được mùa, bà con nông dân lại đang đối diện với nỗi lo cũ chưa nguôi - “Được mùa rồi, chỉ lo… mất giá”. Đầu ra mờ mịt và bài toán an toàn thực phẩm trong hành trình chinh phục thị trường xuất khẩu.
