Khi năng suất kịch trần, việc khóa chặt 30% thất thoát sau thu hoạch chính là ưu tiên hàng đầu để tối ưu hóa dòng tiền cho hàng triệu nông dân. Các chuyên gia tin rằng, bằng cách làm chủ các giải pháp thông minh từ Nhật Bản, chúng ta không chỉ "cầm máu" cho những mẻ sản xuất bị lãng phí mà còn xây dựng một hệ sinh thái nông nghiệp đạt chuẩn carbon thấp.
Ngày 22/5, tại Hội thảo "Thúc đẩy kết nối công nghệ và thương mại nông sản Việt Nam - Nhật Bản lần thứ 6", các chuyên gia đã chỉ ra rằng quan hệ hợp tác giữa hai nước đang chuyển dịch mạnh mẽ từ mua bán thuần túy sang chuyển giao công nghệ và xây dựng chuỗi giá trị bền vững.
Hóa giải "nỗi đau" thất thoát 30%
Theo GS, TS. Nguyễn Hồng Sơn, Giám đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam (VAAS), Nhật Bản hiện chỉ tự đáp ứng được khoảng 45% nhu cầu tiêu dùng nội địa, mở ra dư địa khổng lồ cho Việt Nam. Ông đánh giá hai nước có vị trí "bổ trợ lẫn nhau" thực chất: Nhật Bản mạnh về giống, quản lý dịch hại và chế biến sâu. Trong khi Việt Nam có lợi thế về quy mô sản xuất và lao động. Tuy nhiên, ông Sơn nhấn mạnh: "Rào cản lớn nhất hiện nay là tiêu chuẩn chất lượng. Việc chủ động đổi mới công nghệ là điều kiện bắt buộc để tối ưu hóa giá trị xuất khẩu".
Đồng quan điểm, TS. Nguyễn Quý Dương, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, nhận định nhiều ngành hàng như lúa gạo, cà phê đã đạt ngưỡng năng suất, không còn dư địa tăng trưởng theo chiều rộng. Ông ví von hai quốc gia như "hai mảnh ghép" hoàn hảo. Trong bối cảnh diện tích đất sản xuất có hạn, khoa học công nghệ chính là "tấm vé thông hành" đưa nông sản Việt dịch chuyển mạnh mẽ từ tư duy "số lượng" sang "chất lượng".
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Phạm Hữu Thạch, Giám đốc Kinh doanh Alpha Vina, chỉ ra một thực trạng đáng ngại: do dùng công nghệ cũ, ngành chế biến Việt Nam đang làm thất thoát từ 20-30% thành phẩm trong mỗi mẻ sản xuất. Điều này gây lãng phí lớn nguồn nguyên liệu và tiêu hao năng lượng. Ông Thạch tin rằng tiếp cận công nghệ Nhật Bản sẽ giúp tăng tỷ lệ thu hồi nguyên liệu và nâng cao sức cạnh tranh.
Công nghệ tuần hoàn và "điều kiện ngược"
Các đại diện doanh nghiệp Nhật Bản cho biết, các giải pháp của họ vận hành theo triết lý kinh tế tuần hoàn, tích hợp năng lượng sạch và tái chế rác thải hữu cơ. Những công nghệ như màng chắn Slim White hay hệ thống ép trục vít không chỉ giúp cắt giảm chi phí sản xuất mà còn triệt tiêu dư lượng độc hại, đưa nông nghiệp vào kỷ nguyên trung hòa carbon.
Tuy nhiên, phía Nhật Bản cũng đặt ra những "điều kiện ngược" rất thẳng thắn. Họ kiến nghị Việt Nam cần hoàn thiện cơ chế hỗ trợ chuyển giao công nghệ và phát triển nhân lực chất lượng cao. Đặc biệt, các doanh nghiệp Nhật Bản nhấn mạnh, không muốn chuyển giao công nghệ vào một hệ sinh thái rời rạc. Nếu sự liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã (HTX) và nông dân không thực chất, công nghệ tiên tiến nhất cũng khó phát huy hiệu quả.
Khép lại hội thảo, một sự thật khách quan được các chuyên gia và đại diện doanh nghiệp nhìn nhận thẳng thắn: “Gót chân Achilles” của nông nghiệp Việt không nằm ở chất lượng nguyên liệu, mà chính là lỗ hổng công nghệ sau thu hoạch đang bào mòn 20-30% giá trị mỗi mẻ sản xuất. Việc bắt tay cùng các đối tác Nhật Bản không chỉ là lời giải cho bài toán lãng phí, mà còn là bước đi chiến lược để hiện đại hóa chuỗi giá trị. Sự giao thoa giữa nội lực sản xuất dồi dào của Việt Nam và trí tuệ công nghệ Nhật Bản kỳ vọng sẽ kiến tạo một hệ sinh thái nông nghiệp xanh, nơi lợi nhuận được tối ưu hóa song hành cùng cam kết giảm phát thải carbon toàn cầu.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có tờ trình xin ý kiến Thủ tướng Chính phủ về việc cho phép triển khai mô hình chăn nuôi lợn trong nhà nhiều tầng, hướng tới nâng cao năng suất, bảo đảm an toàn sinh học và tiết kiệm đất đai.
Tỉnh Thanh Hóa vừa qua đã tổ chức hội nghị sơ kết Đề án sắp xếp, ổn định dân cư khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ ống, lũ quét, sạt lở đất tại các huyện miền núi giai đoạn 2021 - 2025. Hội nghị tổ chức trực tiếp tại UBND tỉnh và kết nối trực tuyến đến 41 điểm cầu tại các xã miền núi có liên quan.
Ủy ban nhân dân xã Sơn Cẩm Hà, thành phố Đà Nẵng vừa ban hành Quyết định số 164/QĐ-UBND ngày 29/7/2025 về việc công bố bệnh dịch tả lợn châu Phi trên địa bàn.
Vừa qua, tại xã Thượng Trạch, tỉnh Quảng Trị và cụm bản Noỏng Mạ, huyện Bua Lạ Pha, tỉnh Khăm Muồn (nước CHDCND Lào), Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị cùng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị đã phối hợp tổ chức lễ bàn giao mô hình trồng tre Điền trúc lấy măng cho nhân dân hai bên biên giới Việt - Lào.
Tính đến 17 giờ ngày 20/7/2025, toàn tỉnh Quảng Trị ghi nhận 16 xã có dịch với 4.626 con lợn buộc tiêu hủy, tổng trọng lượng 272.681,6 kg. UBND tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng chính quyền các địa phương đã triển khai đồng bộ biện pháp phòng, chống dịch.
