Đất đai – một vấn đề khó, phức tạp, nhạy cảm và là nguồn sống của nhân dân. Cũng bởi vậy mà nhân dân tham gia vào quá trình góp ý để hoàn thiện Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) là việc làm hết sức cần thiết. Điều này vừa phát huy quyền làm chủ, huy động trí tuệ, tâm huyết, thể hiện ý chí, nguyện vọng của nhân dân. Đồng thời cũng tạo sự thống nhất và đồng thuận của nhân dân đối với chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất, khả thi của hệ thống pháp luật.

Ngày 23/12/2022, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 671/NQ-UBTVQH15 về việc tổ chức lấy ý kiến Nhân dân đối với Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi). Ngày 31/12/2022, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 170/NQ-CP về Kế hoạch tổ chức lấy ý kiến Nhân dân, trong đó đã phân công trách nhiệm và nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành, địa phương. Theo đó, việc tổ chức lấy ý kiến Nhân dân bắt đầu từ ngày 3/1/2023 và kết thúc vào ngày 15/3/2023. Đến nay, nhiều địa phương đã ban hành Kế hoạch tổ chức thực hiện việc lấy ý kiến Nhân dân đối với Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi). Tuy nhiên, tiến độ triển khai ở nhiều bộ, ngành, địa phương còn chậm, một trong những nguyên nhân là do cả nước vừa trải qua kỳ nghỉ Tết Nguyên đán.

Ngày 11/2/2023, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà đã ký Công điện số 32/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tổ chức lấy ý kiến Nhân dân đối với Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi). Trong Công điện, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và các tỉnh, thành tập trung mọi nguồn lực để tổ chức việc lấy ý kiến Nhân dân, giải trình tiếp thu ý kiến của Nhân dân về dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), bảo đảm chất lượng và chịu trách nhiệm trước Chính phủ về kết quả thực hiện nhiệm vụ này.

Trong chuyên mục "Sự kiện và bình luận" của Đài Truyền hình Việt Nam, ông Đào Trung Chính, Cục trưởng Cục Quy hoạch và Phát triển Tài nguyên đất (Bộ TN&MT) cho biết: Việc lấy ý kiến, góp ý cho Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) được người dân hết sức quan tâm và hưởng ứng nhiệt tình. Tính đến ngày 20/2/2023, có 63 tỉnh, thành và 7 bộ, ngành đã có kế hoạch tiến hành lấy ý kiến Nhân dân. Trên Cổng thông tin điện tử của Chính phủ đã có trên 1.500 ý kiến của các tổ chức, công dân trong và ngoài nước; trên chuyên trang Xây dựng chính sách, có trên 50.000 độc giả tiếp cận Dự thảo Luật, hàng trăm nghìn độc giả tiếp cận và chia sẻ các bài viết giới thiệu, góp ý đối với Dự thảo. Các thông tin về Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) trên fanpage thông tin Chính phủ thu hút được 518.107 lượt người tương tác và 5.03 triệu lượt người tiếp cận thông tin. Trong đó, có rất nhiều ý kiến đóng góp rất tốt cho Dự thảo.

Theo ông Đào Trung Chính, từ cuối tháng 12/2022, tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2022 và triển khai phương hướng, nhiệm vụ năm 2023 của Bộ TN&MT, Bộ đã triệu tập tất cả lãnh đạo Sở TN&MT các địa phương và phổ biến các nội dung của việc lấy ý kiến nhân dân về Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi). Bộ đã yêu cầu lãnh đạo các Sở khi về địa phương phải truyền đạt lại, phải gánh trọng trách trở thành báo cáo viên trong các Hội nghị lấy ý kiến người dân về Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) của địa phương.

Tuy nhiên, một số địa phương đã gặp nhiều vướng mắc khi triển khai thực hiện. Ngày 24/2/2023, Bộ TN&MT cử 8 đoàn công tác đi đôn đốc các địa phương thực hiện lấy ý kiến Nhân dân về Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi). Các đoàn công tác sẽ triển khai đôn đốc việc lấy ý kiến nhân dân ở khu vực trung du và miền núi phía Bắc tại Hòa Bình và Lạng Sơn; khu vực đồng bằng Sông Hồng tại Thái Bình; vùng Bắc Trung bộ và duyên hải miền Trung tại Nghệ An và Đà Nẵng; vùng Tây Nguyên tại Gia Lai; vùng Đông Nam Bộ tại Bà Rịa - Vũng Tàu; vùng đồng bằng sông Cửu Long tại thành phố Cần Thơ. Bộ TN&MT đã chuẩn bị đầy đủ những bài trình bày, hướng dẫn cụ thể để các bộ, ngành và địa phương nắm bắt được những vấn đề trọng tâm cần lấy ý kiến. Các đề cương, tài liệu này được truyền tải, thể hiện trên hệ thống website của Bộ TN&MT và Cổng Thông tin điện tử của Chính phủ.

Các đoàn công tác Bộ TN&MT về địa phương hướng dẫn tổ chức lấy ý kiến nhân dân

Bộ TN&MT có kế hoạch mời tất cả 63 tỉnh, thành tập trung tại 8 điểm này để đoàn công tác đôn đốc, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức lấy ý kiến Nhân dân, đồng thời hướng dẫn các địa phương thực hiện việc tổng hợp các ý kiến đóng góp theo các biểu mẫu mà Bộ TN&MT đã ban hành, ông Đào Trung Chính chia sẻ thêm.

Ông Đào Trung Chính cho biết, thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW, Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đã tập trung vào một số nội dung thể hiện sửa đổi căn bản, làm thay đổi công tác quản lý nhà nước về đất đai, cụ thể:

Thứ nhất, về quy hoạch sử dụng đất, trong thời gian qua, ngoài quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất thì còn một số các quy hoạch khác như: Quy hoạch phát triển KT-XH, quy hoạch xây dựng, quy hoạch giao thông,… nên cần có sự kết nối, kế thừa và quy hoạch để định hình và phân phối sử dụng quỹ đất có hạn cho các mục tiêu phát triển KT-XH của các ngành, lĩnh vực và các địa phương.

Thứ hai, về chính sách thu hồi đất và bồi thường, hỗ trợ tái định cư còn nhiều vướng mắc như những trường hợp nào nhà nước thu hồi đất, việc thu hồi này vì lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng và phát triển KT-XH như thế nào,… Cần tiếp tục làm rõ và quy định cụ thể hơn những trường hợp thu hồi này, tránh việc một số địa phương hoặc một số cơ quan, đơn vị lợi dụng chính sách để trục lợi, thực hiện không đúng chủ trương của Đảng và Nhà nước. Việc này cần thực hiện tốt hơn để đảm bảo tốt hơn các điều kiện sống, điều kiện sản xuất và sinh hoạt của người dân.

Thứ ba, vấn đề giao đất, cho thuê đất và mục đích sử dụng đất, đất đai khi giao phát triển quỹ đất thì cần được công khai, minh bạch thông qua những hình thức như đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu dự án sử dụng đất,… hạn chế việc giao đất, cho thuê đất theo chỉ định để ngăn chặn tình trạng lợi ích nhóm.

Ngoài ra, ông Chính cho biết thêm, vấn đề bỏ khung giá đất, các địa phương cần nghiên cứu thật kỹ để ban hành bảng giá đất tiệm cận với giá thị trường. Giá này bao gồm cả việc thu nghĩa vụ tài chính nên cần phải quan tâm, nghiên cứu. Ngoài ra vấn đề về phân cấp, giám sát quyền lực cũng cần phải hết sức quan tâm trong Dự thảo Luật lần này.

Việc thực hiện lấy ý kiến Nhân dân, Chính phủ và Bộ TN&MT đã yêu cầu các địa phương xây dựng cụ thể kế hoạch, có phân công trách nhiệm cho các sở, ban, ngành trong việc lấy ý kiến. "Bên cạnh những yêu cầu chung của Chính phủ và Bộ TN&MT, các địa phương cần tuỳ vào tình hình thực tế ở địa phương, sáng tạo trong việc lấy ý kiến thế nào cho phù hợp. Thời gian triển khai không dài, đòi hỏi các địa phương cần triển khai nhanh. Trên cơ sở đó sẽ thấy vấn đề, nội dung nào còn thiếu sót, từ đó kịp thời bổ sung, sửa chữa", ông Đào Trung Chính nhấn mạnh.

Việc phân công trách nhiệm phải rõ ràng, Bộ TN&MT đã quy định rất rõ trách nhiệm của từng khâu. Việc lấy ý kiến được triển khai trên các hình thức như: Góp ý trực tiếp bằng văn bản (bản giấy, thư điện tử); tổ chức hội nghị, hội thảo, toạ đàm; góp ý trực tiếp thông qua website tại địa chỉ luatdatdai.monre.gov.vn và thông qua Cổng thông tin điện tử của Quốc hội, Cổng thông tin điện tử của Chính phủ, Cổng thông tin điện tử của Bộ TN&MT.

Như vậy, việc tổ chức lấy ý kiến Nhân dân đối với Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) là vô cùng cần thiết. Việc tham gia góp ý cho Dự thảo Luật cần được tập trung cao độ từ việc tổ chức, hình thức góp ý, chất lượng góp ý,... đến việc lắng nghe tiếp thu đều yêu cầu phải tiến hành một cách nghiêm túc và thực chất. Việc lấy ý kiến nhân dân sẽ tập trung vào 9 nhóm nội dung theo quy định. Công tác này sẽ tiếp tục được toàn hệ thống chính trị của địa phương thực hiện từ nay cho đến hết ngày 15/3.