Cung vượt cầu, giá bưởi đỏ Tân Lạc giảm sâu

Cung vượt cầu, giá bưởi đỏ Tân Lạc giảm sâu

Thứ tư, 28/1/2026, 15:43 (GMT+7)
logo Tại xã Tân Lạc (Phú Thọ), các vườn bưởi đỏ đang bước vào chính vụ thu hoạch, song không còn cảnh thương lái tấp nập như những năm trước. Năm nay, giá bưởi đỏ Tân Lạc giảm sâu chưa từng có, chỉ dao động từ vài trăm đến khoảng 1.000 đồng/quả, khiến nhiều hộ trồng bưởi đứng trước nguy cơ thua lỗ nặng.

Bưởi chín đầy vườn nhưng "mắc kẹt" đầu ra 

Tại xã Tân Lạc (Phú Thọ), không khí thu hoạch bưởi đỏ năm nay trầm lắng hơn hẳn mọi năm. Thay vì cảnh thương lái tấp nập vào ra, xe tải nối đuôi nhau chờ thu mua, nhiều vườn bưởi nay chỉ lác đác vài người hái. Theo chia sẻ của các hộ dân trồng bưởi, giá bưởi đỏ Tân Lạc tại vườn hiện tại chỉ dao động từ vài trăm đồng đến hơn 1.000 đồng/quả, giảm mạnh so với 8.000 – 13.000 đồng/quả của những năm trước. Với mức giá này, người trồng gần như không có lãi, thậm chí càng bán càng lỗ khi chi phí phân bón, nhân công, vận chuyển ngày một tăng cao.

Anh Trần Quang Thành, người trồng bưởi tại xã Tân Lạc chia sẻ: “Có năm một cây bưởi bán được tới vài triệu đồng, năm nay được quả sai nhưng thương lái không đến hỏi mua. Bưởi chín quá chúng tôi phải mang bán đổ, bán tháo bớt, không thì rụng đầy gốc”.

buoi-tan-lac-mat-gia-1_1769590379.jpg
Bưởi đỏ - niềm tự hào của người dân xã Tân Lạc, đứng trước cảnh được mùa, mất giá

Nhiều gia đình sở hữu hàng trăm, thậm chí hàng nghìn gốc bưởi nhưng vẫn chưa bán được bao nhiêu. Cũng theo anh Thành, có hộ buộc phải bán theo tải, tính cả chục quả có khi mới chỉ được vài nghìn đồng – một mức giá khiến người trồng bưởi không khỏi chạnh lòng.

Với người dân địa phương, chi phí đầu tư cho một gốc bưởi đỏ không hề nhỏ. Từ khâu giống, phân bón hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật sinh học đến công chăm sóc kéo dài nhiều năm mới cho thu hoạch ổn định. Bình quân mỗi năm, một hộ trồng bưởi đỏ phải bỏ ra hàng chục triệu đồng để duy trì vườn bưởi. Thế nhưng toàn bộ công sức ấy lại phụ thuộc gần như hoàn toàn vào thị trường. Giá bưởi giảm sâu khiến không ít hộ rơi vào vòng luẩn quẩn: không đủ vốn tái đầu tư cho vụ sau, phải vay mượn hoặc chặt bỏ cây để chuyển đổi sang cây trồng khác.

“Bưởi từng là cây làm giàu của nhiều hộ. Nhưng mấy năm gần đây, cứ đến vụ thu hoạch là nông dân lại thấp thỏm vì giá cả bấp bênh”, anh Trầng Quang Trọng, nông dân trồng bưởi tại xã Tân Lạc cho biết.

Theo ngành nông nghiệp địa phương, một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng rớt giá của bưởi đỏ Tân Lạc chính là diện tích trồng bưởi đỏ tăng nhanh trong thời gian ngắn. Khi giá bưởi ổn định ở mức cao, nhiều hộ dân đã ồ ạt mở rộng diện tích theo phong trào, thiếu đi định hướng quy hoạch tổng thể.

Từ vài chục héc-ta ban đầu, vùng trồng bưởi đỏ Tân Lạc nhanh chóng được nhân rộng, trong khi đó, thị trường tiêu thụ chưa kịp mở rộng tương ứng. Đến vụ thu hoạch rộ, nguồn cung lớn dồn vào cùng một thời điểm, khiến giá giảm là điều khó tránh khỏi.

Bên cạnh đó, bưởi đỏ Tân Lạc hiện vẫn chủ yếu được tiêu thụ dưới dạng quả tươi, chưa có hệ thống chế biến sâu hay kho bảo quản lạnh quy mô lớn. Khi bưởi chín rộ, thời gian bảo quản được rất ngắn, người trồng buộc phải bán nhanh, càng làm tăng áp lực lên thị trường.

''Điểm nghẽn" liên kết sản xuât - tiêu thụ 

Thực tế cho thấy, đầu ra của bưởi đỏ Tân Lạc hiện nay vẫn phụ thuộc gần như hoàn toàn vào thương lái tự do. Việc thiếu hợp đồng bao tiêu, thiếu liên kết sản xuất – tiêu thụ khiến người trồng luôn ở thế bị động. Khi thị trường thuận lợi, thương lái đến thu mua ồ ạt; nhưng chỉ cần sức mua giảm, họ lập tức rút đi, để lại nông dân loay hoay tự tìm đầu ra.

“Chúng tôi không biết bán cho ai ngoài các thương lái. Không có doanh nghiệp ký hợp đồng, cũng không có kho trữ hàng, nên bưởi chín đến đâu phải bán đến đó”, anh Trọng cho biết thêm.

buoi-tan-lac-mat-gia_1769590379.jpg
Bưởi đỏ Tân Lạc bán giá rẻ như cho, nông dân đối mặt với thua lỗ

Việc xây dựng thương hiệu và truy xuất nguồn gốc cho bưởi đỏ Tân Lạc dù đã được quan tâm nhưng còn thiếu đồng bộ. Nhiều vườn bưởi chưa áp dụng quy trình sản xuất an toàn, khiến sản phẩm khó tiếp cận các kênh phân phối hiện đại như siêu thị, chuỗi nông sản sạch.

Bưởi đỏ Tân Lạc từng là cây trồng chủ lực, góp phần quan trọng trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp địa phương. Tuy nhiên, giá cả bấp bênh kéo dài đang khiến nhiều hộ dân đứng trước nguy cơ thua lỗ, buộc phải chặt bỏ cây để chuyển sang trồng các loại cây khác như mía, sả nhằm đảm bảo thu nhập trước mắt. Điều này đặt vùng nguyên liệu và thương hiệu đặc sản địa phương trước nguy cơ thu hẹp và mai một.

Theo các chuyên gia, để ổn định và nâng cao giá trị bưởi đỏ Tân Lạc, địa phương cần quy hoạch lại vùng trồng theo hướng bền vững, kiểm soát mở rộng diện tích, tăng cường liên kết giữa nông dân - hợp tác xã - doanh nghiệp; đồng thời đầu tư bảo quản, chế biến và đẩy mạnh xúc tiến thương mại.

La Hưng