Đại học Lâm nghiệp: Mở cánh cửa quốc tế cho nguồn nhân lực xanh

Từ giảng đường Xuân Mai đến không gian tri thức quốc tế

Ở Xuân Mai, nơi Trường Đại học Lâm nghiệp đặt cơ sở chính, câu chuyện đào tạo hôm nay đã vượt xa hình dung truyền thống về một ngôi trường chuyên đào tạo cán bộ lâm nghiệp. Những lớp học, phòng thí nghiệm, hội nghị khoa học, chương trình trao đổi sinh viên, các buổi làm việc với đối tác quốc tế đang tạo nên một không gian học thuật mở hơn, năng động hơn và gắn chặt hơn với những chuyển động lớn của thời đại.

Hơn 60 năm xây dựng và phát triển, Đại học Lâm nghiệp đã gắn tên mình với sự nghiệp đào tạo nguồn nhân lực cho ngành lâm nghiệp, tài nguyên và môi trường. Nhưng trong bối cảnh mới, khi rừng không chỉ là tài nguyên sinh thái mà còn là không gian carbon, không gian đa dạng sinh học, không gian sinh kế và là một phần của an ninh khí hậu quốc gia, yêu cầu đặt ra đối với nhà trường cũng khác trước.

Người kỹ sư lâm nghiệp hôm nay không chỉ học về cây rừng, đất rừng, sinh trưởng rừng hay khai thác lâm sản. Họ cần hiểu về quản trị tài nguyên thiên nhiên, biến đổi khí hậu, phục hồi hệ sinh thái, thị trường carbon, công nghệ số, dữ liệu không gian, ESG và những tiêu chuẩn quốc tế đang chi phối chuỗi giá trị xanh toàn cầu.

Chính vì vậy, quốc tế hóa giáo dục đại học không còn là hoạt động đối ngoại đơn thuần. Đó là yêu cầu nội tại của một cơ sở đào tạo muốn nâng cao chất lượng, muốn người học đủ năng lực cạnh tranh trong thị trường lao động mới.

Dấu ấn này thể hiện rõ trong nhiều hoạt động gần đây của Trường Đại học Lâm nghiệp. Ngày 19/5/2026, nhà trường có buổi làm việc với Đại học Lâm nghiệp Nam Kinh, Trung Quốc. Đây không chỉ là một cuộc gặp gỡ ngoại giao học thuật, mà là sự tiếp nối của một mối quan hệ hợp tác có chiều sâu. Phát biểu tại buổi làm việc, PGS, TS. Phùng Văn Khoa, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Lâm nghiệp, khẳng định, Đại học Lâm nghiệp Nam Kinh là đối tác truyền thống và quan trọng của VNUF. Với lịch sử hơn 120 năm hình thành và phát triển, cơ sở này đã đào tạo nhiều thế hệ cán bộ, giảng viên nòng cốt cho VNUF, những người hiện đang giữ các vị trí quan trọng và đóng góp cho sự nghiệp phát triển ngành lâm nghiệp Việt Nam.

Chi tiết ấy cho thấy một thực tế quan trọng: hợp tác quốc tế của Đại học Lâm nghiệp không chỉ là những bản ghi nhớ mới ký, mà là quá trình tích lũy tri thức qua nhiều thế hệ. Mỗi cán bộ được đào tạo ở nước ngoài, mỗi chương trình nghiên cứu chung, mỗi lớp sinh viên được trao đổi quốc tế đều là một phần của năng lực phát triển dài hạn.

Trong cuộc làm việc với Đại học Lâm nghiệp Nam Kinh, hai bên cũng thảo luận về hợp tác đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, trao đổi giảng viên, sinh viên và đặc biệt là định hướng xây dựng phòng thí nghiệm lâm nghiệp thông minh đặt tại Trường Đại học Lâm nghiệp. Đây là một chi tiết đáng chú ý, bởi “lâm nghiệp thông minh” chính là một trong những hướng tiếp cận mới của thế giới trong quản lý rừng, giám sát tài nguyên và thích ứng biến đổi khí hậu.

Nếu như trước đây hợp tác quốc tế thường được nhìn nhận chủ yếu ở khía cạnh học bổng hoặc trao đổi cán bộ, thì nay hợp tác đã đi sâu hơn vào cấu trúc đào tạo, năng lực nghiên cứu và hạ tầng khoa học công nghệ. Đó là bước chuyển từ “đi học thế giới” sang “cùng thế giới kiến tạo tri thức”.

Hợp tác quốc tế mở lối cho thế hệ nhân lực xanh

Một trong những điểm sáng của Đại học Lâm nghiệp là việc tạo cơ hội để sinh viên, học viên và nghiên cứu sinh tiếp cận môi trường học tập quốc tế ngay từ khi còn trên ghế nhà trường.

Năm 2025, trong chương trình hợp tác giữa Trường Đại học Lâm nghiệp và Đại học Helsinki, Phần Lan, được tài trợ từ Chương trình Erasmus+, 03 sinh viên ngành Quản lý tài nguyên thiên nhiên, chương trình tiên tiến, đã nhận học bổng trao đổi toàn phần. Đây không chỉ là thành tích của riêng ba sinh viên, mà còn là chỉ dấu cho thấy chất lượng đào tạo của nhà trường đang từng bước được kết nối với các chuẩn mực quốc tế.

Với sinh viên ngành tài nguyên, môi trường, lâm nghiệp, cơ hội học tập tại một trường đại học châu Âu không chỉ mở ra cánh cửa tri thức. Đó còn là cơ hội để tiếp cận các phương pháp quản lý tài nguyên hiện đại, tư duy nghiên cứu liên ngành và môi trường học thuật đòi hỏi tính tự chủ cao. Khi trở về, những sinh viên ấy mang theo không chỉ kiến thức, mà cả cách nhìn mới về nghề nghiệp, về trách nhiệm xã hội và về vai trò của người trẻ trong tiến trình phát triển xanh.

Từ câu chuyện Erasmus+ có thể nhìn rộng hơn đến chiến lược đào tạo của Đại học Lâm nghiệp. Đào tạo nhân lực xanh không thể chỉ dừng ở việc bổ sung vài môn học về môi trường hay biến đổi khí hậu. Đó phải là quá trình thay đổi cách tiếp cận: từ đào tạo theo ngành hẹp sang đào tạo liên ngành; từ truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực; từ học để tốt nghiệp sang học để giải quyết vấn đề thực tiễn.

Trong lễ khai giảng và trao bằng tốt nghiệp đợt I năm 2026, PGS, TS. Hoàng Anh Huy, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học Lâm nghiệp, nhấn mạnh ý nghĩa của công tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh đổi mới giáo dục đại học và chuyển đổi số hiện nay. Thông điệp này rất phù hợp với bối cảnh hiện nay, khi chuyển đổi số đang len vào mọi lĩnh vực: từ đo đạc bản đồ, giám sát rừng, quản lý đất đai, khí tượng thủy văn đến quản trị dữ liệu môi trường.

Đối với ngành nông nghiệp và môi trường, chuyển đổi số không phải là khái niệm xa vời. Đó là các hệ thống quan trắc, bản đồ số, cơ sở dữ liệu đất đai, mô hình cảnh báo thiên tai, kiểm kê phát thải khí nhà kính, truy xuất nguồn gốc nông sản, giám sát mất rừng và suy thoái rừng. Muốn vận hành các hệ thống ấy, nguồn nhân lực phải được đào tạo trong một môi trường vừa vững chuyên môn, vừa mở với công nghệ mới.

Đại học Lâm nghiệp đang đi theo hướng đó khi gắn hợp tác quốc tế với đổi mới đào tạo và nghiên cứu khoa học. Tháng 3/2026, tại Hội nghị khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của nhà trường, PGS, TS. Hoàng Anh Huy ghi nhận những kết quả đạt được trong năm 2025, đồng thời khẳng định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo có vai trò then chốt, là nền tảng, động lực trực tiếp thúc đẩy nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và gia tăng uy tín, thương hiệu của nhà trường.

Đây là một luận điểm rất quan trọng. Bởi trong kỷ nguyên xanh, một trường đại học không thể đào tạo tốt nếu tách rời nghiên cứu khoa học. Người học cần được tiếp xúc với các vấn đề đang diễn ra ngoài thực tiễn: suy thoái đất, biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, mất đa dạng sinh học, chuyển đổi sinh kế nông thôn, phát triển rừng bền vững, thị trường carbon và nhu cầu đổi mới công nghệ của doanh nghiệp.

Theo báo cáo tại hội nghị, năm 2025, hoạt động khoa học và công nghệ của Trường Đại học Lâm nghiệp triển khai 143 nhiệm vụ khoa học và công nghệ các cấp, bao gồm đề tài các cấp, hợp đồng dịch vụ và hoạt động đào tạo, tập huấn. Nhà trường tổ chức đánh giá, nghiệm thu 25 nhiệm vụ khoa học và công nghệ các cấp, trong đó có 5 nhiệm vụ cấp quốc gia, 13 nhiệm vụ cấp bộ, ngành, 1 nhiệm vụ cấp tỉnh và 6 hợp đồng dịch vụ khoa học và công nghệ. Đồng thời, 22 nhiệm vụ khoa học và công nghệ được các cấp có thẩm quyền phê duyệt giao chủ trì thực hiện từ năm 2026.

Những con số này cho thấy, phía sau câu chuyện hợp tác quốc tế là nền tảng nghiên cứu đang được củng cố. Một trường đại học muốn hội nhập không thể chỉ gửi sinh viên đi trao đổi, mà phải có năng lực nghiên cứu đủ mạnh để đối thoại với các đối tác quốc tế, tham gia giải quyết vấn đề chung và tạo ra tri thức mới.

Từ hợp tác đào tạo đến trách nhiệm với tương lai phát triển bền vững

Điểm đáng chú ý trong định hướng gần đây của Đại học Lâm nghiệp là nhà trường không chỉ mở rộng hợp tác quốc tế, mà còn đẩy mạnh hợp tác với doanh nghiệp và các đơn vị trong ngành nông nghiệp, môi trường.

Chiều 4/5/2026, Trường Đại học Lâm nghiệp làm việc với Công ty TNHH MTV Tài nguyên và Môi trường Việt Nam, đơn vị thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hoạt động trong các lĩnh vực đất đai, đo đạc bản đồ, tài nguyên nước, khí tượng thủy văn và biến đổi khí hậu. Đây đều là những lĩnh vực có nhu cầu nhân lực cao, đòi hỏi người học không chỉ vững kiến thức mà còn thành thạo kỹ năng thực hành nghề nghiệp.

Buổi làm việc được xác định là bước đi quan trọng trong chiến lược đổi mới đào tạo theo hướng gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành và xã hội.

Từ hợp tác quốc tế đến hợp tác doanh nghiệp, có thể thấy một trục phát triển khá nhất quán của Đại học Lâm nghiệp: đào tạo phải gắn với thực tiễn, nghiên cứu phải gắn với nhu cầu xã hội, hội nhập phải đi cùng năng lực phục vụ đất nước.

Trong buổi làm việc với Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Quốc Trị vào tháng 3/2026, PGS, TS. Hoàng Anh Huy báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ năm 2025, những khó khăn, thách thức trong quá trình phát triển, đồng thời trình bày định hướng và nhiệm vụ trọng tâm của nhà trường trong thời gian tới, đặc biệt trong bối cảnh thúc đẩy tự chủ đại học và tăng cường hội nhập quốc tế. Thay mặt lãnh đạo nhà trường, Hiệu trưởng Hoàng Anh Huy khẳng định Trường Đại học Lâm nghiệp sẽ tiếp tục đổi mới quản trị, nâng cao chất lượng đào tạo, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và mở rộng hợp tác trong nước, quốc tế.

Đó là một cam kết có ý nghĩa chính sách. Bởi tự chủ đại học, hội nhập quốc tế và chuyển đổi xanh đang tạo ra cả cơ hội lẫn áp lực đối với các cơ sở giáo dục đại học. Cơ hội là được chủ động hơn trong xây dựng chương trình, hợp tác, nghiên cứu, tuyển sinh và kết nối thị trường lao động. Áp lực là phải chứng minh chất lượng bằng kết quả cụ thể: người học có việc làm, công trình khoa học có giá trị, chương trình đào tạo đáp ứng yêu cầu xã hội, đội ngũ giảng viên đủ năng lực cạnh tranh trong môi trường học thuật mở.

Ngày 9/6/2026, tại Hội nghị công bố quyết định bổ nhiệm các Phó Hiệu trưởng, một thông tin đáng chú ý được nêu ra: Trường Đại học Lâm nghiệp có đội ngũ chất lượng cao, với hơn 50% cán bộ đạt trình độ tiến sĩ trở lên. Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Hoàng Anh Huy bày tỏ niềm tự hào về truyền thống hơn 60 năm của đơn vị Anh hùng, đồng thời nhấn mạnh tinh thần “nói đi đôi với làm”, sự đoàn kết phải được chứng minh bằng kết quả cụ thể thông qua các chỉ số tuyển sinh và các công trình khoa học công nghệ thực chất. Đây là một phát biểu rất đáng chú ý, bởi nó thể hiện rõ tư duy quản trị trong giai đoạn mới: không dừng ở khẩu hiệu, không bằng lòng với truyền thống, mà phải đo bằng kết quả cụ thể.

Với Đại học Lâm nghiệp, truyền thống hơn 60 năm là nền tảng quý giá. Nhưng truyền thống chỉ có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành động lực đổi mới. Một ngôi trường từng đào tạo nhiều thế hệ cán bộ lâm nghiệp cho đất nước hôm nay phải tiếp tục đào tạo những kỹ sư, cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ có năng lực giải quyết các bài toán mới: phát triển rừng bền vững, kinh tế carbon, bảo tồn thiên nhiên, phục hồi hệ sinh thái, quản trị tài nguyên nước, thích ứng khí hậu, chuyển đổi số và kinh tế tuần hoàn.

Trong bối cảnh Việt Nam thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, phát triển nguồn nhân lực xanh không còn là câu chuyện của riêng ngành giáo dục. Đó là vấn đề của chiến lược phát triển quốc gia. Không có đội ngũ đủ năng lực, các cam kết khí hậu sẽ khó đi vào thực tiễn. Không có nhân lực hiểu công nghệ, các chương trình chuyển đổi số sẽ khó vận hành hiệu quả. Không có những nhà khoa học trẻ, các bài toán về rừng, đất, nước, đa dạng sinh học và môi trường sẽ thiếu lời giải dài hạn. Vì vậy, những cánh cửa quốc tế mà Đại học Lâm nghiệp đang mở ra hôm nay không chỉ dành cho sinh viên đi xa hơn, học nhiều hơn, nhìn rộng hơn. Đó còn là cánh cửa đưa tri thức toàn cầu trở về phục vụ Việt Nam.

Từ giảng đường Xuân Mai đến các trường đại học ở Phần Lan, Trung Quốc và nhiều đối tác quốc tế khác; từ phòng thí nghiệm lâm nghiệp thông minh đến các nhiệm vụ khoa học công nghệ; từ hợp tác với doanh nghiệp đến đổi mới quản trị đại học, Đại học Lâm nghiệp đang từng bước định vị mình trong một không gian phát triển mới.

Đó là không gian của tri thức xanh, công nghệ xanh và trách nhiệm xanh. Và ở trung tâm của không gian ấy là con người: những sinh viên hôm nay, những nhà khoa học trẻ ngày mai, những cán bộ kỹ thuật, chuyên gia quản lý tài nguyên, kỹ sư môi trường, nhà nghiên cứu lâm nghiệp sẽ góp phần định hình tương lai phát triển bền vững của đất nước.

Hơn 60 năm trước, Đại học Lâm nghiệp ra đời từ yêu cầu đào tạo cán bộ cho ngành lâm nghiệp Việt Nam. Hôm nay, trong kỷ nguyên chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế, sứ mệnh ấy đang được mở rộng: đào tạo nguồn nhân lực có năng lực khoa học, công nghệ, ngoại ngữ, tư duy toàn cầu và trách nhiệm xã hội.

Những phát biểu của Hiệu trưởng Hoàng Anh Huy về đổi mới quản trị, nâng cao chất lượng đào tạo, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, mở rộng hợp tác trong nước và quốc tế cho thấy một định hướng rõ ràng: phát triển nhà trường không chỉ bằng truyền thống, mà bằng kết quả thực chất.

Từ những cánh rừng Việt Nam đến không gian tri thức quốc tế, Đại học Lâm nghiệp đang mở cánh cửa mới cho thế hệ nhân lực xanh. Cánh cửa ấy không chỉ đưa người học bước ra thế giới, mà còn đưa tri thức thế giới trở về, góp phần phục vụ ngành nông nghiệp và môi trường, phục vụ mục tiêu phát triển bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.