Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Lưu Quang đã đồng ý chủ trương Việt Nam tham gia đàm phán Thỏa thuận toàn cầu về ô nhiễm nhựa và giao Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì, phối hợp với các Bộ, cơ quan liên quan xây dựng phương án và tiến hành đàm phán.
Mới đây, tại cuộc họp Ban công tác đàm phán Thỏa thuận toàn cầu về ô nhiễm nhựa, chuẩn bị cho việc tham gia đàm phán Thỏa thuận toàn cầu về ô nhiễm nhựa, Thứ trưởng Võ Tuấn Nhân đề nghị phải đánh giá đúng thực trạng rác thải nhựa ở Việt Nam, có đối chiếu so sánh với các nước để làm cơ sở cho việc lập kế hoạch đàm phán. Chủ trương và nội dung tham gia đàm phán phải phù hợp với các quy định pháp luật của Việt Nam và quốc tế. Sau khi thống nhất nội dung đàm phán, Việt Nam cần tính đến việc nội luật hóa các quy định trong Thỏa thuận. Đây là những nội dung sẽ tác động không nhỏ đến ngành nhựa và ý thức, hành vi tiêu dùng của người dân.

ảnh minh họa
Được biết, ô nhiễm nhựa nếu không kịp thời ngăn chặn, nhân loại sẽ chịu nhiều tác động và gánh hậu quả khó lường trong tương lai. Tham gia đàm phán Thỏa thuận toàn cầu về ô nhiễm nhựa, Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ chịu trách nhiệm quản lý và nội dung chủ trì đàm phán về cơ chế, chính sách, pháp luật về quản lý chất thải; Tái chế, tái sử dụng và xử lý chất thải nhựa; Quản lý, giảm thiểu, thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải, chất thải nhựa và chất thải nhựa đại dương.
Ngoài ra, còn có Trách nhiệm tái chế của nhà sản xuất, nhà nhập khẩu các sản phẩm nhựa, bao bì nhựa (EPR); Nhãn sinh thái đối với túi ni lông thân thiện môi trường và các sản phẩm thân thiện với môi trường; Đặt cọc hoàn trả để tăng cường tái chế, tái sử dụng chất thải nhựa; Mô hình thúc đẩy phát triển nền kinh tế tuần hoàn trong lĩnh vực tái chế, tái sử dụng chất thải nhựa; Nhập khẩu phế liệu nhựa làm nguyên liệu sản xuất.
Dự kiến, Ban công tác đàm phán của Việt Nam tham gia Thỏa thuận toàn cầu về ô nhiễm nhựa sẽ bao gồm đại diện Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp, Bộ Công thương, Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công an, VCCI và các Hiệp hội sản xuất.
Hiện nay, một số thành viên các quốc gia Châu Á đã đưa ra lệnh cấm đối với nhựa sử dụng một lần sản phẩm, hạn chế sử dụng hạt vi nhựa trong một số loại sản phẩm, triển khai các hệ thống trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) trên toàn bộ vòng đời của nhựa.
Đồng thời, áp dụng các biện pháp dựa trên nguyên tắc người gây ô nhiễm phải trả tiền đang được triển khai để nâng cao nhận thức cũng đã đạt được nhiều thành tích ấn tượng trong việc thu gom rác thải và tỷ lệ tái chế. Có nhiều sáng kiến khu vực khác nhau, bao gồm hướng dẫn hài hòa các cơ chế giám sát và đánh giá về rác thải biển và ô nhiễm nhựa, chuẩn bị một nền tảng để chia sẻ dữ liệu hài hòa, và cung cấp hỗ trợ quốc tế hướng tới xây dựng các kế hoạch hành động quốc gia.
Các nước đã xem xét một loạt biện pháp như: Ban hành lệnh cấm quy mô toàn cầu đối với các sản phẩm nhựa sử dụng một lần, áp dụng nguyên tắc "người gây ô nhiễm phải trả tiền" và hạn chế sản xuất nhựa mới. Trong quá trình đàm phán, nổi lên sự đối đầu giữa 2 quan điểm. Một bên là chủ trương bảo vệ ngành công nghiệp hóa dầu, nên ủng hộ tái chế như một giải pháp cho rác thải nhựa. Và một bên là các quốc gia muốn cắt giảm mạnh sản xuất, sử dụng nhựa với mục tiêu chấm dứt ô nhiễm rác thải nhựa trước năm 2040. Theo kế hoạch, có 5 vòng đàm phán để các bên thống nhất về một thỏa thuận chính thức chống ô nhiễm nhựa.
Bây giờ, ô nhiễm nhựa không khác gì một tai họa. Nhiều sản phẩm nhựa tồn tại trong môi trường từ 450 năm đến 1000 năm. Rác nhựa hủy hoại hệ sinh thái. Hạt vi nhựa được phát hiện cả trong máu và tế bào con người. 28 địa phương có biển trên cả nước được coi là trọng tâm của nhiều dự án giảm rác nhựa nhưng mới chỉ có một số dự án được triển khai tại các bãi biển du lịch, khu bảo tồn biển.
HM