Ngày 10/6, tại TP. Hồ Chí Minh, Diễn đàn Xuất khẩu 2026 với chủ đề “Tăng cường hệ thống xuất khẩu nông sản cạnh tranh và định hướng thị trường” đã được tổ chức nhằm thúc đẩy năng lực cạnh tranh, tăng cường khả năng tiếp cận thị trường và phát triển bền vững cho ngành hàng nông sản Việt Nam.
Sự kiện do Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hợp quốc, Viện Cơ điện Nông nghiệp và Công nghệ Sau thu hoạch và Công ty TNHH MTV Dịch vụ Quảng cáo và Triển lãm Minh Vi phối hợp tổ chức.
Diễn đàn nhận được sự hỗ trợ của Chương trình Tiêu chuẩn và Chất lượng Toàn cầu tại Việt Nam (GQSP Việt Nam) do Tổng cục Kinh tế Liên bang Thụy Sĩ tài trợ, hướng tới mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và gia tăng khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Tập trung xây dựng chuỗi giá trị xuất khẩu bền vững
Theo thông tin tại diễn đàn, trong 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu nông sản của Việt Nam đạt gần 16,4 tỷ USD, tăng hơn 6% so với cùng kỳ năm trước… Kết quả này cho thấy những chuyển biến tích cực trong nâng cao chất lượng sản phẩm, cải thiện năng lực sản xuất và từng bước đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế.
Tuy nhiên, trong bối cảnh cạnh tranh thương mại toàn cầu ngày càng gay gắt, các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, minh bạch thông tin, tiêu chuẩn chất lượng và phát triển bền vững đang trở nên khắt khe hơn. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam phải xây dựng hệ thống xuất khẩu có khả năng thích ứng nhanh, nâng cao sức cạnh tranh và bám sát nhu cầu thị trường.
Diễn đàn quy tụ các bên liên quan trong toàn bộ hệ sinh thái xuất khẩu nông sản, nhằm trao đổi các giải pháp thực tiễn, có khả năng nhân rộng để nâng cao hiệu quả hoạt động xuất khẩu. Nội dung thảo luận tập trung vào việc tăng cường phân tích thị trường, cải thiện công tác sau thu hoạch, bảo đảm chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, phát triển logistics, ứng dụng công nghệ và đổi mới sáng tạo…
Các chuyên đề được đưa ra thảo luận gồm: cơ hội từ phân tích thị trường hiệu quả; đáp ứng yêu cầu tuân thủ và truy xuất nguồn gốc; xây dựng chuỗi cung ứng xuất khẩu cạnh tranh; cùng phiên tọa đàm “Cạnh tranh toàn cầu: Xây dựng chuỗi giá trị xuất khẩu nông sản có khả năng chống chịu”... Phiên thảo luận quy tụ đại diện cơ quan quản lý, doanh nghiệp xuất khẩu, các chuyên gia, hệ thống bán lẻ, doanh nghiệp logistics, chuỗi giá trị, nhằm tìm kiếm giải pháp nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng và mở rộng cơ hội thị trường.
Tạo nền tảng cạnh tranh cho xuất khẩu nông sản
Phát biểu tại diễn đàn, bà Hoàng Mai Vân Anh - Điều phối viên Quốc gia, Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hợp quốc cho rằng, thành công trong xuất khẩu hiện nay không còn được quyết định bởi một sản phẩm riêng lẻ mà phụ thuộc vào năng lực của toàn bộ chuỗi giá trị trong việc tạo ra giá trị, bảo đảm chất lượng, nâng cao hiệu quả và đáp ứng yêu cầu thị trường... Theo bà, năng lực cạnh tranh bền vững cần được xây dựng trên nền tảng chất lượng, đổi mới sáng tạo và hạ tầng chất lượng quốc gia vững mạnh.
Trong khi đó, ông Meier Andri Fabian - Phó Trưởng Cơ quan hợp pháp phát triển, Đại sứ quán Thuỵ Sĩ chi sẻ, chất lượng hiện không chỉ là lợi thế cạnh tranh mà đã trở thành điều kiện bắt buộc để duy trì vị thế trên thị trường Quốc tế. Ông cho rằng, việc tăng cường quản lý sau thu hoạch, phát triển chuỗi cung ứng lạnh, nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc và tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế… sẽ góp phần nâng cao tính bền vững của xuất khẩu nông sản Việt Nam.
Ông Nguyễn Đức Long - Viện trưởng Viện Cơ điện Nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch cho biết, ngành nông nghiệp Việt Nam đang chuyển dịch từ mô hình xuất khẩu dựa trên sản lượng sang xuất khẩu dựa trên giá trị; từ xuất khẩu nguyên liệu thô sang phát triển sản phẩm chế biến; đồng thời chuyển từ cạnh tranh bằng chi phí sang cạnh tranh bằng chất lượng, thương hiệu và khả năng đáp ứng linh hoạt nhu cầu thị trường…
Diễn đàn Xuất khẩu 2026 là hoạt động bên lề của chuỗi sự kiện Triển lãm Quốc tế lần thứ 6 về máy móc, thiết bị, vật tư, phân bón, hóa chất và nông sản Việt Nam, quy tụ hơn 300 doanh nghiệp đến từ 15 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Thông qua các phiên thảo luận chuyên sâu và kết nối đa bên, diễn đàn được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng của ngành nông nghiệp, nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản Việt Nam và tăng cường khả năng chinh phục các thị trường xuất khẩu có yêu cầu cao trong thời gian tới.
Chiều ngày 28/5, tại trụ sở Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Thứ trưởng Võ Văn Hưng tiếp ông Jonathan Choi, Chủ tịch Tập đoàn Sun Wah. Thứ trưởng Võ Văn Hưng khẳng định dư địa hợp tác giữa hai bên còn rất lớn, đặc biệt trong các lĩnh vực thương mại nông sản, chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ cao với chuỗi giá trị nông sản.
Ngày 28/5, tại trụ sở Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Thứ trưởng Võ Văn Hưng tiếp ông Nguyễn Lâm Thanh, Tổng Giám đốc TikTok Việt Nam. Thứ trưởng đánh giá các nền tảng số như TikTok đang góp phần giúp người nông dân kết nối trực tiếp với người tiêu dùng và nâng cao giá trị sản phẩm.
Là một trong những đơn vị đầu tiên có sản phẩm đạt OCOP ở tỉnh Nghệ An, HTX Sen quê Bác đến nay không chỉ tạo việc làm cho hàng chục hộ dân mà còn sở hữu nhiều sản phẩm OCOP. Hiện HTX đang nâng cao năng lực chuyển đổi số để hiện đại hóa quản trị, minh bạch hóa chuỗi cung ứng và mở rộng thị trường.
Khi năng suất kịch trần, việc khóa chặt 30% thất thoát sau thu hoạch chính là ưu tiên hàng đầu để tối ưu hóa dòng tiền cho hàng triệu nông dân. Các chuyên gia tin rằng, bằng cách làm chủ các giải pháp thông minh từ Nhật Bản, chúng ta không chỉ "cầm máu" cho những mẻ sản xuất bị lãng phí mà còn xây dựng một hệ sinh thái nông nghiệp đạt chuẩn carbon thấp.
Tại Phiên họp thường kỳ đầu tiên của Chính phủ khoá XVI, Thủ tướng yêu cầu thời gian tới bảo đảm an ninh lương thực trong mọi tình huống; thúc đẩy tiêu thụ nông sản, nhất là các nông sản theo mùa vụ; quyết liệt gỡ "thẻ vàng" IUU và hướng tới phát triển thủy sản biển bền vững.
