Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã Kiều Phú, Thành phố Hà Nội đang từng bước tạo nên những chuyển biến rõ nét trong phương thức lãnh đạo, điều hành và phục vụ Nhân dân. Từ tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền đến cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, phát triển kinh tế - xã hội… một diện mạo mới đang từng bước hình thành ở vùng đất có quy mô dân số lớn, không gian quản lý rộng và nhiều tiềm năng phát triển.
Xã Kiều Phú được thành lập từ ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết số 1656/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Sau sắp xếp, xã có diện tích tự nhiên gần 35 km², dân số trên 60.000 người, là địa bàn có quy mô dân số lớn, không gian quản lý rộng, nằm ở vị trí chuyển tiếp giữa khu vực đô thị trung tâm Hà Nội với đô thị vệ tinh Hòa Lạc.
Quy mô mới mở ra nhiều cơ hội phát triển, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu rất cao đối với công tác quản lý, điều hành. Nhiều lĩnh vực như đất đai, trật tự xây dựng, môi trường, giải phóng mặt bằng, đầu tư công, an sinh xã hội… đòi hỏi chính quyền cơ sở phải xử lý nhanh, sát thực tiễn và hiệu quả hơn.
Sau một năm vận hành, điều dễ nhận thấy ở Kiều Phú là phương thức lãnh đạo, điều hành đã có sự chuyển biến theo hướng giảm tầng nấc trung gian, rõ đầu mối, rõ trách nhiệm và tăng cường xử lý trực tiếp các nhiệm vụ phát sinh từ cơ sở.
Nếu trước đây, tư duy quản lý chủ yếu thiên về giải quyết công việc hành chính thì nay, chính quyền xã hướng mạnh tới phương thức “quản trị, kiến tạo, phục vụ và phát triển”, lấy mục tiêu, kết quả, sản phẩm đầu ra và sự hài lòng của người dân làm thước đo.
Một trong những điểm nhấn là cơ chế phối hợp giữa 4 trục: Đảng ủy - HĐND - UBND - Ủy ban MTTQ Việt
Đặc biệt, nguyên tắc “6 rõ”: rõ việc, rõ người, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ sản phẩm được áp dụng trong giao nhiệm vụ và kiểm tra kết quả. Cách làm này góp phần hạn chế tình trạng nhiệm vụ chung chung, khó xác định trách nhiệm, đồng thời đề cao vai trò của người đứng đầu.
Ông Phùng Huy Diễn, Chủ tịch UBND xã Kiều Phú cho biết, sau một năm vận hành, chính quyền địa phương hai cấp và hệ thống chính trị ở Kiều Phú cơ bản hoạt động ổn định, thông suốt, không để xảy ra khoảng trống quản lý hoặc gián đoạn lớn trong phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Một trong những thay đổi đáng chú ý của mô hình mới là việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đưa nhiều nhiệm vụ về gần cơ sở hơn. Thời gian qua, thành phố đã phân cấp, ủy quyền cho xã Kiều Phú 156 nhiệm vụ, trong đó 142 nhiệm vụ được phân cấp và 14 nhiệm vụ được ủy quyền. Các nhiệm vụ trải rộng trên nhiều lĩnh vực như nội vụ, nông nghiệp và môi trường, tài chính, xây dựng, giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, du lịch, quy hoạch, kiến trúc…
Theo ông Phùng Huy Diễn, việc phân cấp đã giúp chính quyền xã chủ động hơn trong giải quyết công việc, nhất là những thủ tục liên quan trực tiếp đến đời sống người dân. Sau hơn một năm, UBND xã đã tiếp nhận, giải quyết trên 8.000 hồ sơ chứng thực, 4.462 hồ sơ hộ tịch và cấp lại 21 giấy xác nhận khuyết tật, 100% hồ sơ được giải quyết đúng thẩm quyền, đúng quy trình.
Đáng chú ý, nhiều thủ tục được giải quyết ngay trong ngày hoặc trước hạn. Tỷ lệ hồ sơ phải chuyển lên cấp trên giảm, qua đó giảm thời gian chờ đợi và đi lại của người dân, doanh nghiệp. Đây chính là một trong những thước đo cụ thể nhất về hiệu quả của mô hình chính quyền mới: khi thẩm quyền được đưa về cơ sở, người dân có thêm cơ hội được giải quyết công việc nhanh hơn, thuận tiện hơn.
Đến nay, UBND xã đã tiếp nhận và giải quyết hơn 16.000 hồ sơ thủ tục hành chính, trong đó 15.901 hồ sơ được giải quyết trước và đúng hạn, đạt tỷ lệ 98,48%. Việc cung cấp dịch vụ công trực tuyến, số hóa hồ sơ và giải quyết thủ tục hành chính không phụ thuộc địa giới hành chính bước đầu đem lại hiệu quả tích cực.
Những con số này cho thấy cải cách hành chính ở Kiều Phú không chỉ dừng ở việc sắp xếp lại bộ máy mà đang từng bước tác động trực tiếp tới chất lượng phục vụ người dân.
Cùng với phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số đang trở thành một trong những động lực quan trọng để Kiều Phú vận hành hiệu quả mô hình chính quyền hai cấp. Hiện nay, 100% văn bản đi, đến được xử lý trên môi trường mạng, 100% cán bộ, công chức sử dụng nền tảng làm việc số, hồ sơ công việc phát sinh mới được xử lý trên môi trường điện tử và sử dụng chữ ký số chuyên dùng. Xã cũng đã tổ chức các cuộc họp trực tuyến không giấy tờ, góp phần tiết kiệm thời gian và chi phí.
Không chỉ chuyển đổi số trong trụ sở cơ quan, Kiều Phú còn hướng việc ứng dụng công nghệ về tận các khu dân cư. Xã đã huy động nguồn lực xã hội hóa trang bị 25 bộ máy tính cho 25 thôn, lắp đặt Internet tại các nhà văn hóa thôn và thử nghiệm phần mềm điều hành cơ sở thôn. Các tổ chuyển đổi số cộng đồng được kiện toàn tại 100% thôn, với sự tham gia của bí thư chi bộ, trưởng thôn, đoàn viên thanh niên, hội viên phụ nữ và những người có kỹ năng công nghệ. Lực lượng này hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, định danh điện tử, phản ánh hiện trường và các tiện ích số.
Có thể thấy, chuyển đổi số ở Kiều Phú đang được triển khai theo hướng không chỉ phục vụ cán bộ mà còn hướng tới người dân. Từ những công việc vốn cần nhiều giấy tờ, nhiều lần đi lại, người dân từng bước được tiếp cận phương thức giải quyết công việc trên môi trường điện tử.
Tuy nhiên, xã cũng nhìn nhận hạ tầng số hiện nay vẫn chưa thực sự đồng bộ. Chưa có máy chủ riêng, thiết bị công nghệ còn chưa đồng đều, một số phần mềm có thời điểm hoạt động chưa ổn định, việc kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống còn hạn chế. Đây sẽ là một trong những vấn đề cần tiếp tục tháo gỡ trong thời gian tới.
Một chính quyền gần dân không chỉ thể hiện ở việc giải quyết thủ tục nhanh mà còn ở khả năng lắng nghe và xử lý những kiến nghị từ cơ sở. Ở Kiều Phú, hoạt động tiếp công dân, tiếp xúc cử tri và đối thoại với nhân dân đặc biệt được chú trọng. Đến nay, HĐND xã đã tổng hợp trên 100 ý kiến, phản ánh, kiến nghị của cử tri, phân loại và chuyển đến cơ quan có thẩm quyền, tỷ lệ kiến nghị được giải quyết dứt điểm hoặc giải trình rõ ràng đạt 87,3%. UBND xã đã tiếp gần 700 lượt với 924 công dân. Tổng số đơn thư thuộc thẩm quyền giải quyết là 377 đơn, trong đó đã giải quyết xong 327 đơn, đạt 86,7%... Cách làm này cho thấy một thay đổi quan trọng trong tư duy quản trị đó là: những vấn đề phát sinh từ cơ sở được coi là nhiệm vụ cần được nhận diện, đối thoại và xử lý, thay vì chỉ chờ báo cáo theo cấp.
Đặc biệt, mô hình HĐND chuyển từ “nghe báo cáo” sang “đối thoại, chất vấn, giải trình” cũng là một điểm mới ở Kiều Phú. Thường trực HĐND tổ chức các phiên giải trình, yêu cầu UBND và cơ quan chuyên môn làm rõ những nội dung chậm trễ, hồ sơ chậm muộn, kiến nghị của cử tri. Hiệu quả của mô hình chính quyền mới không thể chỉ nhìn từ bộ máy hành chính mà còn phải được đánh giá bằng sự phát triển của địa phương và đời sống người dân.
Ông Phùng Huy Diễn cho biết, năm 2025 vừa qua, kinh tế Kiều Phú duy trì tốc độ tăng trưởng khá, tổng giá trị sản phẩm trên địa bàn đạt trên 6.000 tỷ đồng, tăng 7,6% so với năm 2024. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, trong đó công nghiệp, xây dựng chiếm 64,7%, thương mại, dịch vụ 21,5%, nông, lâm nghiệp và thủy sản 13,8%... Thu nhập bình quân đầu người đạt 83 triệu đồng/người/năm. Đến nay, xã đã không còn hộ nghèo. Công tác an sinh xã hội được quan tâm, trong đó nguồn lực xã hội hóa đã được huy động để xây mới, sửa chữa 108 căn nhà cho hộ chính sách, hộ có hoàn cảnh khó khăn với tổng trị giá 12,4 tỷ đồng.
Đặc biệt, đời sống người dân tiếp tục được quan tâm trên nhiều lĩnh vực. Giáo dục, y tế, văn hóa, an sinh xã hội được duy trì ổn định. 100% trường học ba cấp do xã quản lý đạt chuẩn quốc gia mức độ I. Công tác chăm sóc sức khỏe được đẩy mạnh, hồ sơ sức khỏe điện tử từng bước được làm sạch, cập nhật.
Một năm là khoảng thời gian chưa dài để hoàn thiện một mô hình quản trị mới. Kiều Phú cũng đang đối diện với không ít khó khăn, đó là: khối lượng công việc lớn trong khi yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao, năng lực cán bộ, công chức chưa đồng đều, một số lĩnh vực chuyên môn sâu cần tiếp tục được tập huấn, hướng dẫn. Một số vấn đề tồn tại qua nhiều thời kỳ như đất đai, trật tự xây dựng, môi trường, rác thải, an toàn thực phẩm, giải phóng mặt bằng, số hóa tài liệu và giải ngân đầu tư công... vẫn là những điểm nghẽn cần tập trung tháo gỡ.
Đây cũng là những thách thức đặt ra cho chính quyền hai cấp ở Kiều Phú. Do vậy, muốn chính quyền hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả bộ máy phải tinh gọn nhưng năng lực phải mạnh hơn. Cấp xã được giao nhiều quyền hơn nhưng đồng thời phải chịu trách nhiệm lớn hơn, công việc được đưa về cơ sở nhưng phải được giải quyết bằng phương thức hiện đại hơn.
Ông Phùng Huy Diễn cho biết, sau một năm vận hành, điều quan trọng nhất mà Kiều Phú đạt được không chỉ là sự ổn định của bộ máy mà còn là sự hình thành của một phương thức quản trị mới. Từ “6 rõ” trong giao việc, điều hành 4 trục, đối thoại với nhân dân, HĐND tăng cường chất vấn và giải trình, đến tổ chuyển đổi số cộng đồng tại các thôn… nhiều cách làm đang được hình thành từ thực tiễn.
Trong giai đoạn 2026-2030, xã xác định tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đồng thời đẩy mạnh phân cấp, cải cách hành chính, chuyển đổi số và khai thác dữ liệu phục vụ quản trị.
Đặc biệt, Kiều Phú đặt mục tiêu xây dựng cơ sở dữ liệu địa phương theo nguyên tắc “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, liên thông, dùng chung”, từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dashboard quản trị và hệ thống cảnh báo tiến độ để hỗ trợ lãnh đạo ra quyết định.
Với vị trí thuận lợi, quy mô dân số lớn và dư địa phát triển còn rộng, Kiều Phú đang hướng tới khai thác hiệu quả các lợi thế về công nghiệp, dịch vụ, giáo dục, y tế và hạ tầng gắn với trục Đại lộ Thăng Long. Xã cũng xác định tập trung vào quy hoạch, đầu tư hạ tầng khung, giải phóng mặt bằng, đất đai, trật tự xây dựng, môi trường và giao thông để tạo động lực tăng trưởng.
|
“Chặng đường phía trước vẫn còn nhiều việc phải làm. Nhưng từ những chuyển biến ban đầu có thể thấy một nguyên tắc đang ngày càng rõ ở Kiều Phú: chính quyền đổi mới không chỉ để bộ máy vận hành tốt hơn, mà cuối cùng phải để người dân được phục vụ tốt hơn và địa phương phát triển nhanh, bền vững hơn. Đó cũng chính là thước đo quan trọng nhất của quá trình đổi mới mô hình chính quyền ở cơ sở”, Ông Phùng Huy Diễn, Chủ tịch UBND xã Kiều Phú cho biết. |
Một năm vận hành chính quyền địa phương hai cấp đã mang đến những thay đổi bước đầu ở Kiều Phú. Đó là một bộ máy ổn định hơn, cách điều hành rõ trách nhiệm hơn, thủ tục hành chính được giải quyết nhanh hơn, công nghệ được ứng dụng rộng hơn và tiếng nói của người dân được chú trọng hơn.