Dự án Đường sắt tốc độ cao: Hạn chế tối đa ảnh hưởng đến Di tích quốc gia đặc biệt Tháp Hòa Lai

Thứ bảy, 13/6/2026, 07:42 (GMT+7)

Cỡ chữ

Đối với Dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, Bộ Xây dựng cho biết sẽ lựa chọn phương án tuyến tối ưu, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến đời sống người dân, khu di tích lịch sử, tâm linh...

Di tích kiến trúc nghệ thuật và khảo cổ Tháp Hòa Lai (sau khi thực hiện sáp nhập tỉnh Khánh Hòa - Ninh Thuận và thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp nay thuộc xã Thuận Bắc, tỉnh Khánh Hòa) được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng là di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định số 2499/QĐ-TTg ngày 22/12/2016.

Di tích kiến trúc nghệ thuật và khảo cổ Tháp Hòa Lai là một trong những quần thể kiến trúc Chăm cổ tiêu biểu còn bảo tồn tương đối nguyên vẹn tại khu vực Nam Trung Bộ; có giá trị đặc biệt nổi bật về lịch sử, văn hóa, kiến trúc nghệ thuật, kỹ thuật xây dựng truyền thống và khảo cổ học.

Di tích không chỉ bao gồm các công trình kiến trúc hiện hữu mà còn bao gồm tổng thể không gian văn hóa lịch sử, địa tầng khảo cổ học, cảnh quan và các yếu tố liên quan hình thành nên giá trị nổi bật của di tích. Đây là cơ sở quan trọng trong việc xác định yêu cầu bảo vệ tổng thể đối với di tích quốc gia đặc biệt theo quy định của Luật Di sản văn hóa năm 2024.

Tuy nhiên, trong quá trình phối hợp triển khai lập “Quy hoạch bảo quản, tu bổ và phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Tháp Hòa Lai”, UBND tỉnh Khánh Hòa đã tiến hành rà soát hồ sơ Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam và nhận thấy đoạn tuyến từ khoảng Km1246 đến Km1247 qua địa bàn tỉnh Khánh Hòa dự kiến áp dụng giải pháp cầu cạn có phạm vi đi qua khu vực phụ cận, ảnh hưởng trực tiếp đến khu vực bảo vệ II của Di tích quốc gia đặc biệt Tháp Hòa Lai theo hồ sơ khoanh vùng bảo vệ di tích đang được tổ chức lập.

Theo UBND tỉnh Khánh Hòa, việc bố trí công trình hạ tầng giao thông quy mô lớn trong khu vực phụ cận di tích có nguy cơ tác động đến không gian cảnh quan văn hóa lịch sử, trục nhìn kiến trúc, tính toàn vẹn tổng thể của di tích; đồng thời tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường khảo cổ học, địa tầng khảo cổ chưa được phát lộ và các yếu tố gốc cấu thành di tích trong quá trình thi công, xử lý nền móng, khoan cọc và vận hành công trình.

Bên cạnh đó, với đặc thù tải trọng động lớn, tần suất khai thác cao và vận tốc vận hành lớn của tuyến đường sắt tốc độ cao, quá trình thi công và khai thác công trình có thể phát sinh rung chấn, tiếng ồn và các tác động kỹ thuật kéo dài, ảnh hưởng đến độ ổn định kết cấu, độ bền vật liệu và môi trường bảo tồn của công trình kiến trúc cổ có niên đại lâu đời như Tháp Hòa Lai.

Đồng thời, việc hình thành tuyến đường sắt tốc độ cao trong khu vực phụ cận di tích còn có nguy cơ ảnh hưởng đến định hướng quy hoạch không gian bảo tồn tổng thể, hoạt động nghiên cứu khảo cổ học, giáo dục di sản, tham quan trải nghiệm và định hướng phát huy bền vững giá trị Di tích quốc gia đặc biệt Tháp Hòa Lai trong dài hạn.

Trên cơ sở rà soát hồ sơ Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam; đối chiếu quy định của Luật Di sản văn hóa năm 2024, Nghị định số 308/2025/NĐ-CP và các quy định pháp luật có liên quan, UBND tỉnh Khánh Hòa nhận thấy việc bảo vệ Di tích quốc gia đặc biệt Tháp Hòa Lai cần được đặt trong yêu cầu bảo đảm tuyệt đối tính toàn vẹn của không gian cảnh quan văn hóa - lịch sử, môi trường khảo cổ học và các yếu tố gốc cấu thành di tích, theo đúng nguyên tắc bảo vệ của Luật Di sản văn hóa năm 2024.

Theo đó, UBND tỉnh Khánh Hòa đề nghị Bộ Xây dựng xem xét, chỉ đạo rà soát tổng thể phương án hướng tuyến Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam đoạn qua khu vực Tháp Hòa Lai; nghiên cứu điều chỉnh tuyến ra ngoài phạm vi khu vực bảo vệ II của di tích, bảo đảm không gian cảnh quan di tích, không làm suy giảm yếu tố và giá trị văn hóa - lịch sử của di tích, không ảnh hưởng đến môi trường khảo cổ học và giảm thiểu tác động đến tính toàn vẹn của Di tích quốc gia đặc biệt Tháp Hòa Lai.

Liên quan đến vấn đề trên, Bộ Xây dựng cho biết, hiện đang quyết liệt chỉ đạo Ban Quản lý dự án Thăng Long (chủ đầu tư) khẩn trương thực hiện các thủ tục lựa chọn tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam. Tiếp thu ý kiến của địa phương, Bộ Xây dựng sẽ yêu cầu chủ đầu tư chỉ đạo tư vấn trong quá trình khảo sát, lập báo cáo nghiên cứu khả thi nghiên cứu kỹ lưỡng điều kiện địa hình, địa chất, điều kiện giải phóng mặt bằng khu vực dự án đi qua. Từ đó, lựa chọn phương án tuyến tối ưu, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến đời sống người dân, khu di tích lịch sử, tâm linh... cũng như đáp ứng kết nối giao thông khu vực với tuyến đường sắt để khai thác đồng bộ, phát huy tối đa hiệu quả đầu tư dự án và góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Trung Nhân

Tin tức liên quan

Bài 1: Bệ phóng cho giáo dục giữa đại ngàn vùng biên

Chủ trương xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp vừa giải quyết bài toán thiếu điều kiện học tập ở vùng cao vừa mở ra kỳ vọng tạo bước chuyển căn cơ cho giáo dục miền núi, vùng biên Nghệ An.
Thắp sáng hàng nghìn hoa đăng tri ân các anh hùng liệt sĩ

Tối 27/7, tại thôn Mỹ Lại, xã Tịnh Khê (Quảng Ngãi), hàng nghìn hoa đăng được thắp sáng trên dòng sông làng Khê Hiệp trong Đêm hội hoa đăng tri ân các Anh hùng Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2026).
Khánh Hòa đẩy nhanh thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định danh tính

Khánh Hòa đang triển khai đợt cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ chưa xác định được thông tin nhằm phục vụ công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Hoạt động được tổ chức đồng loạt trên toàn tỉnh, góp phần đẩy nhanh quá trình tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính liệt sĩ, đáp ứng nguyện vọng của thân nhân các gia đình và thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc.
Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường tổ chức chương trình “Ký ức mầu xanh” tại Quảng Trị

Trong những ngày tháng Bảy, khi cả nước hướng về Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7), chương trình “Ký ức mầu xanh” về nguồn của Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường tại Quảng Trị với các hoạt động ý nghĩa dâng hương tưởng niệm các Anh hùng Liệt sĩ ở Thành Cổ Quảng Trị, dòng Thạch Hãn; Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Đường 9, thăm Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Đỗ Thị Điểm và mái nhà nghĩa tình vừa được trao cho gia đình ông Trương Tâm.
Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường: Tri ân các thế hệ đi trước, bồi đắp truyền thống cho hôm nay

Mỗi dịp tháng Bảy về, đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" lại được khơi dậy bằng những việc làm thiết thực trên khắp cả nước. Với Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường, tới thăm các gia đình thương binh, liệt sĩ, người có công với cách mạng trước thềm kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026) không chỉ là hoạt động tri ân thường niên, mà còn là dịp để những người làm báo lắng nghe những câu chuyện lịch sử được kể bởi chính những nhân chứng của chiến tranh. Mỗi cuộc gặp gỡ là một bài học về lòng yêu nước, về sự hy sinh và cũng là lời nhắc nhở thế hệ hôm nay tiếp tục gìn giữ, lan tỏa những giá trị đã làm nên sức mạnh của dân tộc.