Dự án Đường sắt tốc độ cao: Hạn chế tối đa ảnh hưởng đến Di tích quốc gia đặc biệt Tháp Hòa Lai

Thứ bảy, 13/6/2026, 07:42 (GMT+7)

Cỡ chữ

Đối với Dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, Bộ Xây dựng cho biết sẽ lựa chọn phương án tuyến tối ưu, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến đời sống người dân, khu di tích lịch sử, tâm linh...

Di tích kiến trúc nghệ thuật và khảo cổ Tháp Hòa Lai (sau khi thực hiện sáp nhập tỉnh Khánh Hòa - Ninh Thuận và thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp nay thuộc xã Thuận Bắc, tỉnh Khánh Hòa) được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng là di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định số 2499/QĐ-TTg ngày 22/12/2016.

Di tích kiến trúc nghệ thuật và khảo cổ Tháp Hòa Lai là một trong những quần thể kiến trúc Chăm cổ tiêu biểu còn bảo tồn tương đối nguyên vẹn tại khu vực Nam Trung Bộ; có giá trị đặc biệt nổi bật về lịch sử, văn hóa, kiến trúc nghệ thuật, kỹ thuật xây dựng truyền thống và khảo cổ học.

Di tích không chỉ bao gồm các công trình kiến trúc hiện hữu mà còn bao gồm tổng thể không gian văn hóa lịch sử, địa tầng khảo cổ học, cảnh quan và các yếu tố liên quan hình thành nên giá trị nổi bật của di tích. Đây là cơ sở quan trọng trong việc xác định yêu cầu bảo vệ tổng thể đối với di tích quốc gia đặc biệt theo quy định của Luật Di sản văn hóa năm 2024.

Tuy nhiên, trong quá trình phối hợp triển khai lập “Quy hoạch bảo quản, tu bổ và phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Tháp Hòa Lai”, UBND tỉnh Khánh Hòa đã tiến hành rà soát hồ sơ Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam và nhận thấy đoạn tuyến từ khoảng Km1246 đến Km1247 qua địa bàn tỉnh Khánh Hòa dự kiến áp dụng giải pháp cầu cạn có phạm vi đi qua khu vực phụ cận, ảnh hưởng trực tiếp đến khu vực bảo vệ II của Di tích quốc gia đặc biệt Tháp Hòa Lai theo hồ sơ khoanh vùng bảo vệ di tích đang được tổ chức lập.

Theo UBND tỉnh Khánh Hòa, việc bố trí công trình hạ tầng giao thông quy mô lớn trong khu vực phụ cận di tích có nguy cơ tác động đến không gian cảnh quan văn hóa lịch sử, trục nhìn kiến trúc, tính toàn vẹn tổng thể của di tích; đồng thời tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường khảo cổ học, địa tầng khảo cổ chưa được phát lộ và các yếu tố gốc cấu thành di tích trong quá trình thi công, xử lý nền móng, khoan cọc và vận hành công trình.

Bên cạnh đó, với đặc thù tải trọng động lớn, tần suất khai thác cao và vận tốc vận hành lớn của tuyến đường sắt tốc độ cao, quá trình thi công và khai thác công trình có thể phát sinh rung chấn, tiếng ồn và các tác động kỹ thuật kéo dài, ảnh hưởng đến độ ổn định kết cấu, độ bền vật liệu và môi trường bảo tồn của công trình kiến trúc cổ có niên đại lâu đời như Tháp Hòa Lai.

Đồng thời, việc hình thành tuyến đường sắt tốc độ cao trong khu vực phụ cận di tích còn có nguy cơ ảnh hưởng đến định hướng quy hoạch không gian bảo tồn tổng thể, hoạt động nghiên cứu khảo cổ học, giáo dục di sản, tham quan trải nghiệm và định hướng phát huy bền vững giá trị Di tích quốc gia đặc biệt Tháp Hòa Lai trong dài hạn.

Trên cơ sở rà soát hồ sơ Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam; đối chiếu quy định của Luật Di sản văn hóa năm 2024, Nghị định số 308/2025/NĐ-CP và các quy định pháp luật có liên quan, UBND tỉnh Khánh Hòa nhận thấy việc bảo vệ Di tích quốc gia đặc biệt Tháp Hòa Lai cần được đặt trong yêu cầu bảo đảm tuyệt đối tính toàn vẹn của không gian cảnh quan văn hóa - lịch sử, môi trường khảo cổ học và các yếu tố gốc cấu thành di tích, theo đúng nguyên tắc bảo vệ của Luật Di sản văn hóa năm 2024.

Theo đó, UBND tỉnh Khánh Hòa đề nghị Bộ Xây dựng xem xét, chỉ đạo rà soát tổng thể phương án hướng tuyến Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam đoạn qua khu vực Tháp Hòa Lai; nghiên cứu điều chỉnh tuyến ra ngoài phạm vi khu vực bảo vệ II của di tích, bảo đảm không gian cảnh quan di tích, không làm suy giảm yếu tố và giá trị văn hóa - lịch sử của di tích, không ảnh hưởng đến môi trường khảo cổ học và giảm thiểu tác động đến tính toàn vẹn của Di tích quốc gia đặc biệt Tháp Hòa Lai.

Liên quan đến vấn đề trên, Bộ Xây dựng cho biết, hiện đang quyết liệt chỉ đạo Ban Quản lý dự án Thăng Long (chủ đầu tư) khẩn trương thực hiện các thủ tục lựa chọn tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam. Tiếp thu ý kiến của địa phương, Bộ Xây dựng sẽ yêu cầu chủ đầu tư chỉ đạo tư vấn trong quá trình khảo sát, lập báo cáo nghiên cứu khả thi nghiên cứu kỹ lưỡng điều kiện địa hình, địa chất, điều kiện giải phóng mặt bằng khu vực dự án đi qua. Từ đó, lựa chọn phương án tuyến tối ưu, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến đời sống người dân, khu di tích lịch sử, tâm linh... cũng như đáp ứng kết nối giao thông khu vực với tuyến đường sắt để khai thác đồng bộ, phát huy tối đa hiệu quả đầu tư dự án và góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Trung Nhân

Tin tức liên quan

Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường tham quan HTX Chè Hảo Đạt, tỉnh Thái Nguyên

Ngày 10/6, tại tỉnh Thái Nguyên, Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường tham quan Hợp tác xã Chè Hảo Đạt, tìm hiểu mô hình sản xuất chè sạch, ứng dụng công nghệ trong chế biến và phát triển du lịch trải nghiệm văn hóa trà.
Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường về nguồn tại Di tích lịch sử quốc gia địa điểm Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng

Năm trong chuỗi chương trình kỷ niệm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6) và Hội thảo khoa học “Nâng cao chất lượng Tạp chí khoa học hướng tới mục tiêu đạt chuẩn Scopus”. Sáng 10/6, tại xã Đại Phúc, tỉnh Thái Nguyên, Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Viện Báo chí - Truyền thông và Khoa học Liên ngành đã đến thăm Di tích lịch sử Quốc gia địa điểm Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng.
Giữ gìn và phát huy nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc - nền tảng tinh thần của khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, đặc biệt từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, đại đoàn kết toàn dân tộc luôn được xác định là truyền thống quý báu, là đường lối chiến lược nhất quán, xuyên suốt của Đảng và là nguồn sức mạnh to lớn, nhân tố có ý nghĩa quyết định đối với mọi thắng lợi của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc[1]. Quan điểm này không chỉ mang tính lý luận mà còn được thể hiện rõ trong thực tiễn cách mạng Việt Nam, từ đấu tranh giành độc lập dân tộc đến công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế. Vì vậy, việc không ngừng củng cố, mở rộng và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc luôn là yêu cầu có tính nguyên tắc, có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển bền vững của đất nước.
Có một "vương quốc" hành, tỏi ở giữa biển khơi

Nằm cách đất liền khoảng 15 hải lý và bốn bề vây quanh bởi nước biển, Đặc khu Lý Sơn (tỉnh Quảng Ngãi) không chỉ gắn liền với quê hương của Hải đội Hoàng Sa mà còn nức tiếng với sản vật hành, tỏi có hương vị đậm đà, thơm ngon không đâu sánh bằng.
Hội thảo khoa học nâng cao chất lượng tạp chí khoa học hướng tới chỉ mục Scopus

Ngày 10/6, tại Di tích Lịch sử Quốc gia Địa điểm Trường dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng (tại xã Đại Phúc, tỉnh Thái Nguyên), Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Viện Báo chí - Truyền thông và Khoa học Liên ngành tổ chức Hội thảo khoa học “Nâng cao chất lượng Tạp chí khoa học hướng tới chỉ mục Scopus”.