Gắn tiêu chí “sạch” với “an toàn” để xây dựng gia đình Việt Nam bền vững

Theo bà Vũ Thị An, Cuộc vận động “5 không, 3 sạch, 3 an” có cơ sở khoa học và thực tiễn rõ ràng, phản ánh mối quan hệ chặt chẽ giữa môi trường sống, sức khỏe con người và chất lượng gia đình. Nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực y tế, xã hội học gia đình và phát triển bền vững đã khẳng định môi trường sống sạch sẽ, an toàn là điều kiện nền tảng để phòng ngừa bệnh tật, giảm thiểu rủi ro, bảo vệ phụ nữ, trẻ em và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Từ thực tiễn hơn 15 năm triển khai tại tỉnh Bắc Ninh và nhiều địa phương, Cuộc vận động đã tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành vi của hội viên, phụ nữ và cộng đồng, góp phần xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh. Tuy nhiên, trước tốc độ đô thị hóa nhanh, tác động của biến đổi khí hậu và tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng gia tăng, yêu cầu về an toàn trong đời sống gia đình ngày càng cao, đòi hỏi các tiêu chí của Cuộc vận động cần được nâng tầm từ “làm sạch” sang “giữ sạch, sống an toàn”.

Bà Vũ Thị An cho rằng tiêu chí “3 sạch” cần được hiểu theo nghĩa toàn diện hơn. Sạch nhà không chỉ dừng ở gọn gàng, ngăn nắp mà phải là không gian sống an toàn, thích ứng với các rủi ro mới như điện, nước, phòng cháy chữa cháy, phòng chống tai nạn thương tích, bạo lực gia đình. Sạch bếp gắn với bảo đảm an toàn thực phẩm, dinh dưỡng hợp lý và sức khỏe các thành viên trong gia đình. Sạch ngõ không chỉ là vệ sinh môi trường mà còn gắn với phân loại rác thải tại nguồn, tiêu dùng xanh, phát huy trách nhiệm cộng đồng thông qua các mô hình tự quản.

Trên cơ sở đó, bà đề xuất một số định hướng và giải pháp trọng tâm trong giai đoạn 2026 - 2030. Trước hết, cần tiếp tục hoàn thiện tiêu chí “3 sạch” theo hướng tích hợp đầy đủ các yêu cầu về an toàn cho phụ nữ, trẻ em và gia đình. Quá trình triển khai Cuộc vận động cần lấy trẻ em và gia đình làm trung tâm, chú trọng đánh giá sự thay đổi hành vi, thói quen sống, thay vì chỉ đánh giá bằng hình thức bên ngoài. Đồng thời, phát huy vai trò nòng cốt của tổ chức Hội Phụ nữ, tăng cường phối hợp với Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và chính quyền cơ sở; quan tâm xây dựng cơ chế khuyến khích, hỗ trợ nguồn lực cho các mô hình gia đình, cộng đồng tự quản, bảo đảm tính bền vững lâu dài.

Đối với Trung ương Hội LHPN Việt Nam và các bộ, ngành liên quan, bà Vũ Thị An kiến nghị tiếp tục chuẩn hóa các tiêu chí, lồng ghép và bố trí nguồn lực cho công tác bảo vệ môi trường, phân loại rác thải sinh hoạt tại nguồn. Đây được xem là giải pháp phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, góp phần bảo đảm an toàn con người, an toàn xã hội.

Cuộc vận động “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an” không chỉ là một phong trào thi đua mà cần được xác định là nền tảng trực tiếp góp phần bảo đảm an ninh, an toàn và nâng cao chất lượng gia đình Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.