news
Gỡ điểm nghẽn giải phóng mặt bằng dự án điện hạt nhân Ninh Thuận: Hoàn thiện cơ chế, tạo đồng thuận xã hội

Gỡ điểm nghẽn giải phóng mặt bằng dự án điện hạt nhân Ninh Thuận: Hoàn thiện cơ chế, tạo đồng thuận xã hội

Thứ tư, 8/4/2026, 05:35 (GMT+7)
logo Việc tái khởi động Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 không chỉ mang ý nghĩa chiến lược đối với an ninh năng lượng quốc gia mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về hoàn thiện cơ chế chính sách, đặc biệt trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng. Trong bối cảnh các yếu tố kỹ thuật và nguồn lực đã cơ bản sẵn sàng, việc tháo gỡ các điểm nghẽn về pháp lý và tạo đồng thuận xã hội đang trở thành điều kiện tiên quyết để dự án có thể bước sang giai đoạn triển khai thực chất.

Tiến độ kỹ thuật sẵn sàng, áp lực dồn vào giải phóng mặt bằng

Giám đốc Sở Công thương tỉnh Khánh Hòa Nguyễn Văn Nhựt cho biết, tiến độ triển khai hai dự án thành phần hiện ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Tại Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, công tác kiểm kê, xác minh nguồn gốc đất đã hoàn thành 100% với 835 trường hợp. Một phần phương án bồi thường đã được phê duyệt với tổng giá trị lên tới hàng trăm tỷ đồng và đã thực hiện chi trả bước đầu cho một số hộ dân. Song song đó, công tác di dời mồ mả – một nội dung nhạy cảm về văn hóa và tâm linh – cũng đang được triển khai với hàng trăm trường hợp đã có phương án cụ thể.

khu-vuc-trien-khai-du-an-nha-may-dien-hat-nhan-14_1775358934.jpg
Khánh Hòa đảm bảo sinh kế và ổn định đời sống người dân bị ảnh hưởng dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận

Ở dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2, toàn bộ 534 hộ dân trong vùng dự án đã được kiểm kê, đồng thời phần lớn phương án bồi thường đã được niêm yết công khai. Việc chi trả tạm ứng đã đạt hơn 100 tỷ đồng, thể hiện quyết tâm đẩy nhanh tiến độ từ phía địa phương. Công tác quy hoạch các khu tái định cư và tái định canh cũng đã được phê duyệt, tạo nền tảng triển khai các bước tiếp theo.

Đáng chú ý, các dự án hạ tầng phục vụ tái định cư đang được xúc tiến đồng bộ. Khu tái định cư của Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 dự kiến khởi công trong tháng 4/2026 và hoàn thành trong năm 2026, trong khi dự án Ninh Thuận 2 dự kiến triển khai từ tháng 5/2026 sau khi điều chỉnh vị trí theo yêu cầu an toàn. Công tác giải ngân vốn cũng đạt 100% kế hoạch năm 2025 với tổng số tiền hơn 3.200 tỷ đồng, cho thấy năng lực tổ chức thực hiện và quyết tâm chính trị rất cao của địa phương.

“Dù các điều kiện kỹ thuật đã cơ bản hoàn thiện, việc bàn giao mặt bằng trên diện rộng vẫn chưa thể thực hiện do vướng mắc về cơ chế chính sách, đặc biệt đối với các trường hợp sử dụng đất có nguồn gốc phức tạp, kéo dài qua nhiều giai đoạn lịch sử”, ông Nguyễn Văn Nhựt cho biết.

Cụ thể, trước khi Nghị quyết số 121/2026/UBTVQH15 (thông qua ngày 30/3/2026) được ban hành, việc triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư chủ yếu dựa trên khung pháp lý của Nghị quyết số 189/2025/QH15. Tuy nhiên, các quy định trong Nghị quyết này mới dừng ở mức nguyên tắc, chưa bao quát hết các tình huống thực tế phát sinh tại khu vực dự án, đặc biệt là các nhóm đối tượng có nguồn gốc sử dụng đất phức tạp, tồn tại lịch sử kéo dài và vượt phạm vi điều chỉnh trực tiếp của chính sách hiện hành.

nguyen-van-nhut_1775359116.jpg
Ông Nguyễn Văn Nhựt, Giám đốc Sở Công thương tỉnh Khánh Hòa chia sẻ thông tin về dự án

Thực tế này đã dẫn đến tình trạng thiếu cơ sở pháp lý thống nhất để địa phương phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, khiến tiến độ giải phóng mặt bằng dù đã có sự chuẩn bị tốt về kỹ thuật vẫn chưa thể bứt phá. Trong bối cảnh đó, việc hoàn thiện cơ chế chính sách không chỉ là yêu cầu mang tính kỹ thuật mà còn là điều kiện quyết định để tháo gỡ điểm nghẽn lớn nhất của dự án.

Đảm bảo sinh kế và ổn định đời sống người dân vùng dự án

Theo ông Nguyễn Văn Nhựt, việc Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 121/2026/UBTVQH15 được đánh giá là bước tiến quan trọng trong hoàn thiện khung chính sách đặc thù cho dự án. Nghị quyết đã cụ thể hóa các cơ chế bồi thường, hỗ trợ theo hướng linh hoạt và sát thực tiễn hơn, trong đó cho phép áp dụng hệ số điều chỉnh 1,5 lần đối với giá đất và tài sản gắn liền với đất.

“Đối với đất nông nghiệp, chính sách hỗ trợ được thiết kế theo hướng phân tầng rõ ràng, với mức hỗ trợ tối đa có thể lên tới 5 lần giá đất trong bảng giá đất nhân hệ số điều chỉnh, trong khi các trường hợp không đủ điều kiện vẫn được hỗ trợ ở mức khoảng 3 lần. Cách tiếp cận này vừa đảm bảo tính công bằng, vừa phù hợp với đặc thù sử dụng đất đa dạng tại khu vực dự án.

Bên cạnh đó, các chính sách hỗ trợ đào tạo nghề, chuyển đổi việc làm và ổn định sinh kế cũng được mở rộng, góp phần giảm thiểu tác động tiêu cực đến đời sống người dân, đồng thời tạo nền tảng cho phát triển kinh tế – xã hội bền vững tại địa phương sau khi dự án được triển khai”, Giám đốc Sở Công thương tỉnh Khánh Hòa thông tin.

khu-vuc-trien-khai-du-an-nha-may-dien-hat-nhan-7_1775358933.jpg
Khánh Hòa đặt mục tiêu hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng để bàn giao cho chủ đầu tư trong quý II/2026

Cũng theo ông Nguyễn Văn Nhựt, một điểm đáng chú ý trong hệ thống chính sách hiện nay là việc tăng cường các biện pháp hỗ trợ an sinh trong quá trình chuyển tiếp tái định cư. Theo quy định của địa phương, người dân có đất ở bị thu hồi sẽ được bố trí nhà ở tạm hoặc hỗ trợ tiền thuê nhà trong thời gian chờ bố trí tái định cư chính thức. Thời gian hỗ trợ được tính từ khi bàn giao mặt bằng đến khi người dân nhận được nhà ở tại nơi tái định cư, qua đó giúp giảm thiểu gián đoạn trong đời sống và tạo tâm lý ổn định cho người dân.

Việc bổ sung chính sách này không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ tài chính mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố niềm tin và sự đồng thuận của người dân đối với dự án. Trong bối cảnh nhiều hộ dân phải di dời khỏi nơi ở lâu năm, yếu tố an sinh và ổn định đời sống được xem là chìa khóa để đảm bảo quá trình triển khai diễn ra thuận lợi và bền vững.

“Hiện nay, địa phương đang đặt mục tiêu hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng để bàn giao cho chủ đầu tư trong quý II/2026. Đây là mốc tiến độ mang tính quyết định, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp, các ngành, đồng thời cần sự vào cuộc quyết liệt trong triển khai các chính sách mới.

khu-vuc-trien-khai-du-an-nha-may-dien-hat-nhan-8_1775358934.jpg
Nghị quyết 121 đã cụ thể hóa các cơ chế bồi thường, hỗ trợ theo hướng linh hoạt và sát thực tiễn hơn, trong đó cho phép áp dụng hệ số điều chỉnh 1,5 lần đối với giá đất và tài sản gắn liền với đất.

Để đạt được mục tiêu này, bên cạnh việc thực thi hiệu quả Nghị quyết 121, tỉnh Khánh Hòa đã kiến nghị Trung ương tiếp tục xem xét, hoàn thiện các cơ chế liên quan đến những nhóm đối tượng đặc thù chưa được điều chỉnh đầy đủ. Việc sớm hoàn thiện khung pháp lý không chỉ giúp tháo gỡ các vướng mắc hiện tại mà còn tạo nền tảng ổn định, minh bạch cho toàn bộ quá trình triển khai dự án trong dài hạn. "Nếu các giải pháp được triển khai đồng bộ và hiệu quả, công tác giải phóng mặt bằng trong thời gian tới có thể được đẩy nhanh, tạo tiền đề quan trọng để dự án sớm bước sang giai đoạn thi công, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển năng lượng bền vững và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia”, ông Nguyễn Văn Nhựt cho biết.

 

Trung Nhân