Hậu kiểm thay tiền kiểm: Cần một kênh thống nhất để hỗ trợ thực thi chính sách

Hậu kiểm thay tiền kiểm: Cần một kênh thống nhất để hỗ trợ thực thi chính sách

Chủ nhật, 14/6/2026, 09:31 (GMT+7)
logo Việc triển khai các nghị quyết của Chính phủ và các thông tư mới của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về phân cấp, phân quyền, cắt giảm điều kiện kinh doanh và đơn giản hóa thủ tục hành chính đang mở ra một giai đoạn cải cách mạnh mẽ trong lĩnh vực trồng trọt, bảo vệ và kiểm dịch thực vật. Tuy nhiên, cùng với sự đồng thuận cao từ cộng đồng doanh nghiệp là những yêu cầu mới về hướng dẫn thực thi, bảo đảm tính thống nhất giữa các địa phương và xây dựng cơ chế hỗ trợ kịp thời trong quá trình chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Mới đây, tại Hội nghị do Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức, nhiều ý kiến chuyên gia, hiệp hội và doanh nghiệp đã đề xuất các giải pháp nhằm đưa chủ trương cải cách đi vào thực tiễn hiệu quả hơn.
img_0011-160408_845-063204_1781233277.webp
Hội nghị triển khai các nghị quyết của Chính phủ và thông tư của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường về phân cấp, phân quyền, cắt giảm điều kiện kinh doanh và đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực trồng trọt, bảo vệ và kiểm dịch thực vật 

Hiệp hội Thương mại Giống cây trồng Việt Nam: “Xã hội hóa khảo nghiệm là bước tiến lớn, nhưng doanh nghiệp cần hướng dẫn rõ để thực hiện”

Một trong những nội dung nhận được sự quan tâm lớn từ cộng đồng doanh nghiệp giống cây trồng là việc bãi bỏ thủ tục chỉ định tổ chức khảo nghiệm giống cây trồng theo tinh thần Nghị quyết 198/2025/QH15.

Theo đại diện Hiệp hội Thương mại Giống cây trồng Việt Nam, cách tiếp cận mới cho thấy chủ trương xã hội hóa mạnh hoạt động khảo nghiệm. Tuy nhiên, doanh nghiệp mong muốn được làm rõ liệu các đơn vị có đăng ký ngành nghề khảo nghiệm giống cây trồng có được trực tiếp thực hiện khảo nghiệm giá trị canh tác, giá trị sử dụng (VCU), khảo nghiệm tính khác biệt, tính đồng nhất, tính ổn định (DUS) hay không.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng đề nghị cơ quan quản lý hướng dẫn cụ thể hơn về điều kiện, tiêu chuẩn kỹ thuật đối với tổ chức thực hiện khảo nghiệm; cơ chế tự công bố thông tin giống cây trồng; phương thức lưu trữ hồ sơ và việc sử dụng các hồ sơ này trong hoạt động xuất nhập khẩu giống cây trồng.

Hiệp hội cũng bày tỏ sự quan tâm đối với thời hạn hiệu lực của Nghị quyết 198 đến ngày 28/2/2027, đồng thời đề xuất tăng cường các cuộc đối thoại chuyên đề nhằm kịp thời tháo gỡ các khó khăn phát sinh trong quá trình triển khai.

Nếu như lĩnh vực giống cây trồng đặt ra yêu cầu về hướng dẫn kỹ thuật và cơ sở pháp lý rõ ràng, thì từ góc độ quản trị ngành, nhiều ý kiến cho rằng thách thức lớn hơn nằm ở việc bảo đảm sự thống nhất trong tổ chức thực hiện sau khi phân cấp, phân quyền được mở rộng.

Ông Nguyễn Trí Ngọc: “Cải cách chỉ phát huy hiệu quả khi địa phương hiểu đúng và thực hiện thống nhất”

Đánh giá cao những thay đổi mạnh mẽ về thể chế và cải cách thủ tục hành chính thời gian qua, ông Nguyễn Trí Ngọc, Tổng Thư ký kiêm Phó Chủ tịch Hiệp hội Phân bón Việt Nam cho rằng các chính sách mới đã tạo tâm lý phấn khởi cho cộng đồng doanh nghiệp. Tuy nhiên, theo ông Ngọc, điều doanh nghiệp quan tâm hiện nay không chỉ là nội dung chính sách mà còn là cách thức tổ chức thực hiện trong thực tế.

chatgpt-image-09_09_58-12-thg-6-2026_1781233436.png
Ông Nguyễn Trí Ngọc, Tổng Thư ký kiêm Phó Chủ tịch Hiệp hội Phân bón Việt Nam

Việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền sẽ phát huy hiệu quả nếu được triển khai đồng bộ trên phạm vi cả nước. Trong bối cảnh cơ quan quản lý trung ương không còn trực tiếp xử lý nhiều thủ tục như trước, một số địa phương vẫn đang lúng túng trong việc áp dụng các quy định mới, làm dấy lên lo ngại về tình trạng mỗi nơi hiểu và thực hiện theo một cách khác nhau.

Từ thực tiễn của ngành phân bón, ông đề xuất cần tổ chức thêm các hội nghị, hội thảo chuyên đề để cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan có điều kiện trao đổi sâu hơn về các quy định mới cũng như định hướng phát triển ngành trong bối cảnh thị trường thế giới biến động nhanh chóng.

Đặc biệt, ông Nguyễn Trí Ngọc nhấn mạnh sự cần thiết phải xây dựng cơ chế phân loại và đánh giá rủi ro đối với hàng hóa dựa trên các tiêu chí khoa học, minh bạch. Theo ông, đây là cơ sở quan trọng để áp dụng các biện pháp quản lý phù hợp, vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, vừa nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

“Giai đoạn đầu triển khai các chính sách mới sẽ phát sinh khối lượng công việc lớn. Vì vậy, các hoạt động tập huấn, hướng dẫn và hỗ trợ thực thi cần được tăng cường để giúp địa phương và doanh nghiệp nhanh chóng thích ứng với những thay đổi”, ông Nguyễn Trí Ngọc đề xuất.

Từ yêu cầu thống nhất trong thực thi chính sách, một số ý kiến cho rằng cần hình thành cơ chế trao đổi thường xuyên giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và địa phương. Trong đó, việc xây dựng một kênh thông tin chuyên biệt được xem là giải pháp cần thiết trong giai đoạn chuyển đổi hiện nay.

Ông Nguyễn Văn Sơn: “Cần một kênh thông tin thống nhất để không địa phương nào hiểu chính sách theo cách riêng”

Theo ông Nguyễn Văn Sơn, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Sản xuất và Kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật Việt Nam, cộng đồng doanh nghiệp rất đồng tình với chủ trương cắt giảm thủ tục hành chính và đơn giản hóa các điều kiện kinh doanh. Tuy nhiên, đây là những thay đổi lớn, tác động trực tiếp đến công tác quản lý ở địa phương nên chắc chắn sẽ phát sinh nhiều vấn đề cần được giải đáp trong quá trình thực hiện.

img_0026-175619_861-065343_1781233522.webp
Ông Nguyễn Văn Sơn, Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Sản xuất và Kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật Việt Nam.
                                                                                        Ảnh: Trung Hiếu

Ông Nguyễn Văn Sơn đề xuất, sớm xây dựng một kênh thông tin hoặc chuyên mục trực tuyến để tiếp nhận, tổng hợp các ý kiến từ doanh nghiệp, địa phương, các tổ chức xã hội và cơ quan quản lý. Thông qua cơ chế này, các cơ quan chuyên môn có thể giải đáp kịp thời các vướng mắc phát sinh, bảo đảm cách hiểu và cách thực hiện được thống nhất trên phạm vi toàn quốc.

Bên cạnh đó, ông Nguyễn Văn Sơn cũng kiến nghị tổ chức thêm các hội thảo chuyên sâu theo từng lĩnh vực như thuốc bảo vệ thực vật, phân bón hoặc giống cây trồng để doanh nghiệp, nhà khoa học và cơ quan quản lý có điều kiện trao đổi kỹ hơn về các vấn đề thực tiễn.

Theo ông Sơn, năng lực thực thi giữa các địa phương hiện vẫn còn chênh lệch, trong khi các quy định mới được triển khai với tốc độ khá nhanh. Vì vậy, công tác đào tạo, tập huấn cần được chú trọng hơn nhằm hạn chế sự lúng túng ở cơ sở.

Ông Nguyễn Văn Sơn cũng nhấn mạnh vai trò của báo chí trong việc phổ biến chính sách mới, đồng thời đề xuất các cơ quan truyền thông xây dựng chuyên trang, chuyên mục giải đáp vướng mắc để trở thành cầu nối giữa cơ quan quản lý với doanh nghiệp và địa phương.

“Cắt giảm thủ tục hành chính là chủ trương rất đúng và mang lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp. Điều quan trọng là phải tổ chức thực hiện thống nhất, đồng bộ trên phạm vi cả nước. Nếu mỗi địa phương áp dụng theo một cách khác nhau thì doanh nghiệp vẫn sẽ gặp rất nhiều khó khăn”, ông Sơn chia sẻ!.

Ông Nghiêm Quang Tuấn: “Chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm đòi hỏi doanh nghiệp phải nâng cao trách nhiệm tuân thủ”

Trước những kiến nghị từ cộng đồng doanh nghiệp và các hiệp hội ngành hàng, ông Nghiêm Quang Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết, việc triển khai các nghị quyết của Chính phủ và các thông tư của Bộ Nông nghiệp và Môi trường là bước đi quan trọng nhằm tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp.

img_0017-175618_742-065342_1781233707.webp
Ông Nghiêm Quang Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật
                                                                                                        Ảnh: Trung Hiếu

Theo ông Nghiêm Quang Tuấn, tinh thần cốt lõi của đợt cải cách lần này là giảm tiền kiểm, tăng hậu kiểm. Điều đó đồng nghĩa với việc doanh nghiệp được trao thêm quyền chủ động, nhưng đồng thời cũng phải nâng cao trách nhiệm trong việc tuân thủ pháp luật và bảo đảm chất lượng sản phẩm.

“Để thực hiện hiệu quả cơ chế hậu kiểm, các doanh nghiệp cần nâng cao nhận thức, tăng cường tuân thủ pháp luật, đồng thời chủ động trao đổi, chia sẻ thông tin với cơ quan quản lý. Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật sẽ tiếp tục đồng hành cùng địa phương, doanh nghiệp và các hiệp hội nhằm tháo gỡ khó khăn, tạo môi trường sản xuất kinh doanh thuận lợi, góp phần phát triển ngành trồng trọt theo hướng an toàn, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế”, ông Tuấn khẳng định.

Những ý kiến tại hội nghị cho thấy cộng đồng doanh nghiệp hoàn toàn ủng hộ chủ trương phân cấp, phân quyền và cắt giảm thủ tục hành chính của Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Tuy nhiên, để các chính sách mới thực sự đi vào cuộc sống, bên cạnh việc hoàn thiện hành lang pháp lý, cần có cơ chế hướng dẫn, đối thoại và hỗ trợ thực thi kịp thời. Một kênh thông tin thống nhất, kết nối cơ quan quản lý với doanh nghiệp và địa phương sẽ không chỉ giúp tháo gỡ vướng mắc phát sinh mà còn góp phần bảo đảm sự đồng bộ trong thực thi chính sách, tạo động lực cho ngành trồng trọt và bảo vệ thực vật phát triển theo hướng hiện đại, minh bạch và bền vững.

Từ cải cách thủ tục đến xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ thực thi chính sách

Các ý kiến tại hội nghị cho thấy cộng đồng doanh nghiệp hoàn toàn ủng hộ chủ trương phân cấp, phân quyền và cắt giảm thủ tục hành chính. Tuy nhiên, để các chính sách mới thực sự phát huy hiệu quả, bên cạnh việc hoàn thiện hành lang pháp lý, cần xây dựng một hệ thống hỗ trợ thực thi đủ mạnh, bao gồm cơ chế hướng dẫn, đào tạo, tập huấn và đặc biệt là một kênh thông tin thống nhất để tiếp nhận, giải đáp các vướng mắc phát sinh.

Trong bối cảnh chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, sự đồng hành giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng và báo chí sẽ là yếu tố quyết định để các cải cách thể chế đi vào cuộc sống, tạo động lực mới cho ngành trồng trọt và bảo vệ thực vật phát triển theo hướng hiện đại, minh bạch và bền vững.

 

Hồng Minh