Việt Nam và Hoa Kỳ thống nhất triển khai dự án “Đối tác chuỗi giá trị nuôi trồng thủy sản Hoa Kỳ - Việt Nam” giai đoạn 2025 - 2030, tập trung phát triển toàn diện ngành hàng cá rô phi từ giống, nuôi trồng, chế biến đến kết nối thị trường. Dự án được kỳ vọng tăng năng suất sản xuất cá rô phi và khả năng cạnh tranh trong chuỗi giá trị, đồng thời mở rộng thương mại nông sản hai chiều.
Phát biểu tại buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến khẳng định, dù xuất khẩu nông sản sang Hoa Kỳ vẫn chịu ảnh hưởng bởi thuế đối ứng, song thủy sản Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, với các mặt hàng chủ lực như cá tra, tôm đạt tổng kim ngạch khoảng 4,5 tỷ USD mỗi năm. Bên cạnh đó, Bộ đang tập trung phát triển các đối tượng nuôi mới, trong đó cá rô phi được xác định là ngành hàng chiến lược.
Theo Thứ trưởng, cá rô phi Việt Nam đã được xuất khẩu sang một số thị trường và nhận được đánh giá cao về chất lượng. “Chúng tôi rất vui mừng khi phía Hoa Kỳ hỗ trợ phát triển dự án Đối tác chuỗi giá trị nuôi trồng thuỷ sản, tập trung vào sản xuất cá rô phi giai đoạn 2025-2030. Đây là hướng đi phù hợp với xu thế chuyển dịch cơ cấu ngành thủy sản”, Thứ trưởng nhấn mạnh.
Thứ trưởng Phùng Đức Tiến khẳng định, để xây dựng ngành hàng cá rô phi hướng tới xuất khẩu bền vững, cần triển khai đồng bộ các khâu từ con giống, dinh dưỡng, an toàn sinh học, thu hoạch, chế biến đến xây dựng thương hiệu. Bộ khẳng định sẵn sàng tháo gỡ các vướng mắc về cơ chế, thủ tục nhằm tạo điều kiện cho ngành hàng này phát triển nhanh và hiệu quả.
Bổ sung thông tin về tiềm năng phát triển của cá rô phi Việt Nam, ông Nhữ Văn Cẩn, Phó Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư cho rằng, diện tích nuôi cá rô phi hiện tập trung chủ yếu tại Đồng bằng sông Hồng và Đồng bằng sông Cửu Long, song dư địa không chỉ giới hạn ở nuôi nước ngọt mà còn có thể mở rộng tại các vùng nước lợ, nước mặn trên phạm vi cả nước. Hiện nay, Trung tâm giống thủy sản của Việt Nam đã nghiên cứu và sản xuất thành công cá rô phi trong điều kiện nước lợ và nước mặn, với tiềm năng mở rộng diện tích khoảng 300 ha. Bên cạnh đó, ngoài hai vùng châu thổ lớn, hệ thống hồ chứa trên cả nước cũng là không gian quan trọng để phát triển nuôi cá rô phi.
Tham tán Nông nghiệp Hoa Kỳ Ralph Bean cho biết, trong khuôn khổ Chương trình Lương thực vì sự Tiến bộ (Food for Progress), Việt Nam đã được lựa chọn là quốc gia ưu tiên trong năm 2025. Bộ trưởng Nông nghiệp Hoa Kỳ đã phê duyệt hai dự án dành cho Việt Nam, trong đó có dự án tập trung phát triển chuỗi giá trị cá rô phi - lĩnh vực Hoa Kỳ có nhiều kinh nghiệm và thế mạnh.
Chia sẻ về dự án, Giám đốc Dự án Nick Richardson thông tin, dự án dự kiến mang tên “Đối tác chuỗi giá trị nuôi trồng thủy sản Hoa Kỳ - Việt Nam”, triển khai trong giai đoạn 2025 - 2030. Mục tiêu của dự án là cải thiện toàn diện chuỗi giá trị cá rô phi tại Việt Nam, đồng thời thúc đẩy thương mại song phương đối với sản phẩm cá rô phi và đậu tương. Dự kiến, trong 5 năm, dự án sẽ mang lại lợi ích cho hơn 24.000 đối tượng gồm trang trại, cơ sở sản xuất giống, nhà máy chế biến và các hiệp hội ngành hàng, tập trung tại Đồng bằng sông Hồng và Đồng bằng sông Cửu Long.
Ông Nick Richardson nhấn mạnh, dự án đề xuất 6 nhóm hoạt động trọng tâm, bao gồm phát triển trại giống và nhà cung cấp thủy sản, xây dựng mô hình trình diễn, nâng cao năng lực cho các chủ thể trong chuỗi giá trị, hỗ trợ tiếp cận tài chính, hỗ trợ thiết bị - kỹ thuật cho sản xuất giống và kết nối thị trường xuất khẩu. Phía Việt Nam đánh giá cao định hướng tập trung vào chuỗi cung ứng, coi đây là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng, giảm giá thành và gia tăng giá trị xuất khẩu cá rô phi.
Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến khẳng định đây là dự án “đúng và trúng” trong bối cảnh hiện nay, đồng thời giao Cục Thủy sản và Kiểm ngư làm đầu mối phối hợp triển khai, Viện Nghiên cứu Thủy sản Việt Nam là lực lượng nòng cốt thực hiện. Hai bên thống nhất cam kết triển khai dự án đúng tiến độ, hướng tới mục tiêu xây dựng chuỗi giá trị cá rô phi hiện đại, bền vững và mang lại lợi ích thiết thực cho cả Việt Nam và Hoa Kỳ.