Theo dõi sát mưa lớn, mực nước các hồ chứa

Theo Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Khánh Hòa, do ảnh hưởng của dải hội tụ nhiệt đới, từ chiều 21 đến ngày 24/9, trên địa bàn tỉnh có mưa vừa, mưa to và dông, cục bộ có nơi mưa rất to. Lượng mưa phổ biến từ 120-250mm/đợt, có nơi trên 300mm; đồng thời cảnh báo nguy cơ xuất hiện mưa cường độ lớn trên 100mm trong 3 giờ.

Trong bối cảnh đó, mực nước và dung tích các hồ chứa đang được cập nhật thường xuyên để phục vụ công tác vận hành.

Hiện toàn tỉnh có 56 đập, hồ chứa nước thủy lợi (có 03 hồ: Sông Than, Sông Chò 1 và hồ đầu làng Ka Tơ đang trong quá trình bàn giao quản lý), trong đó 37 công trình thuộc loại lớn, 13 công trình loại vừa và 6 công trình loại nhỏ. Tính đến 06 giờ ngày 22/9 tổng dung tích trữ các hồ chứa đạt 230,43 triệu m³, tương đương 36% dung tích thiết kế.

Mức tích nước giữa các hồ có sự chênh lệch khá lớn. Một số hồ đang ở mức cao trên 75% như Tân Giang, Trà Co, Ma Trai, Thành Sơn, Đồng Bò. Trong khi đó, nhiều hồ dưới 10% như Tà Ranh và Bầu Zôn mới đạt khoảng, Suối Trầu, Am Chúa...

Ông Nguyễn Duy Quang, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Khánh Hòa cho biết, khi mưa lớn xảy ra, việc theo dõi lượng mưa, nước về hồ và diễn biến mực nước phải được thực hiện liên tục để có phương án vận hành phù hợp. Đặc biệt, các hồ nằm trên cùng lưu vực cần phối hợp chặt chẽ trong trao đổi thông tin, điều tiết nước, tránh để việc vận hành một hồ ảnh hưởng bất lợi đến vùng hạ du.

Đối với trường hợp phải điều tiết, xả lũ, các đơn vị quản lý phải thông báo sớm về thời gian xả, lưu lượng xả, phạm vi và mức độ ảnh hưởng để chính quyền và người dân vùng hạ du chủ động phòng tránh. Đây cũng là yêu cầu được Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh đặt ra đối với các đơn vị quản lý đập, hồ chứa thủy lợi, thủy điện trong đợt mưa lớn hiện nay.

Kiểm tra hồ đập từ trước mùa mưa

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa cho biết, công tác bảo đảm an toàn hồ đập đã được Khánh Hòa triển khai từ trước khi bước vào cao điểm mùa mưa lũ.

Từ ngày 28/7 đến 1/8, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp với các địa phương, đơn vị quản lý đi kiểm tra thực tế hiện trạng các hồ chứa trên địa bàn, tập trung vào thân đập, mái đập, tràn xả lũ, cống lấy nước và các hạng mục liên quan.

Qua kiểm tra, các hồ chứa thủy lợi trên địa bàn tỉnh đảm bảo an toàn, đáp ứng yêu cầu vận hành trong mùa mưa, lũ; Sở ghi nhận một số hồ còn tồn tại, hư hỏng ở các mức độ khác nhau. Trong đó, nhiều trường hợp ở mức nhẹ và đang được theo dõi trong quá trình vận hành.

Đối với thân đập: Một số hồ chứa ghi nhận hiện tượng thấm nhưng đều ở mức nhẹ, không ghi nhận trường hợp thấm nặng (Suối Dầu, Đồng Bò, Cam Ranh, Lợi Hải và Trà Co). Các hồ chứa từng xuất hiện thấm trước đây như Núi Một, Sông Biêu và Lanh Ra không ghi nhận hiện tượng này tại thời điểm kiểm tra, do mực nước hồ còn thấp. Bên cạnh đó, tại 22 hồ chứa ghi nhận hiện tượng xói, lở, sụt lún hoặc biến dạng mái đập ở các mức độ khác nhau; Trong đó có các hồ chứa Cây Bứa, Nước Ngọt, Sông Sắt và Sông Trâu có mức độ hư hỏng nặng hơn (xói lở mái hạ lưu). Riêng hồ Nước Ngọt đang được triển khai dự án sửa chữa, nâng cấp.

Theo ông Nguyễn Duy Quang, việc kiểm tra trước mùa mưa giúp các đơn vị nhận diện sớm những vị trí còn tồn tại để chủ động theo dõi, gia cố hoặc sửa chữa. Những hạng mục chưa thể khắc phục dứt điểm ngay phải được kiểm soát chặt hơn khi mực nước hồ tăng sau các đợt mưa lớn.

Đối với các hồ có hiện tượng thấm, đơn vị quản lý phải theo dõi, ghi chép diễn biến dòng thấm tương ứng với từng cao trình mực nước. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường hoặc nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn công trình, phải kịp thời báo cáo để có biện pháp xử lý.

Sẵn sàng xử lý tình huống từ giờ đầu

Lãnh đạo hai Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Khánh Hòa và Ninh Thuận cho biết, cùng với kiểm tra hiện trạng, các đơn vị quản lý hồ chứa đã chuẩn bị lực lượng, vật tư và phương tiện theo phương châm “4 tại chỗ”.

Tại các hồ chứa, lực lượng quản lý được bố trí trực khi có thiên tai. Nhiên liệu dự phòng cho máy phát điện và các thiết bị vận hành được chuẩn bị; vật tư, phương tiện, vật liệu dự phòng được bố trí tại đập hoặc kho của đơn vị. Các nhà quản lý hồ cũng chuẩn bị lương thực, thuốc men và nhu yếu phẩm để chủ động trong trường hợp khu vực công trình bị chia cắt.

Riêng đối với các đập Cây Bứa, Sông Sắt và Sông Trâu, các đơn vị được yêu cầu chủ động gia cố tạm thời, hạn chế xói lở phát triển và khơi thông hệ thống thoát nước. Các hạng mục xả, lấy nước tại Suối Sim, Cam Ranh, Đồng Bò, Cho Mo, Lanh Ra cũng phải được kiểm tra vận hành, bảo dưỡng, xử lý các khiếm khuyết và chuẩn bị thiết bị vận hành dự phòng.

Hai đơn vị trên đang tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy trình vận hành các hồ chứa thuộc phạm vi quản lý trong tháng 9, làm cơ sở vận hành an toàn trong mùa mưa lũ năm nay.

Ông Lê Xuân Thái, Chi Cục trưởng Chi cục Thủy lợi tỉnh Khánh Hòa cho biết, trong các đợt mưa lũ, các đơn vị quản lý phải duy trì trực vận hành 24/24 giờ, bảo đảm thông tin liên lạc thông suốt và sẵn sàng xử lý tình huống ngay từ giờ đầu. Cùng với đó, diễn biến thời tiết, mưa lũ và mực nước hồ phải được cập nhật thường xuyên để kịp thời điều chỉnh phương án vận hành.

Với những hồ còn tồn tại về thấm, xói lở hoặc thiết bị vận hành, việc theo dõi trong mùa mưa sẽ được tăng cường. Mục tiêu là phát hiện sớm diễn biến bất thường, xử lý ngay khi sự cố còn ở mức nhỏ, đồng thời bảo đảm an toàn cho công trình và khu vực hạ du.