Lạng Sơn: Nỗ lực trong công tác giảm nghèo, hướng tới phát triển bền vững

Triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, quyết liệt

Thời gian qua, Lạng Sơn triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững trong bối cảnh kinh tế địa phương còn nhiều khó khăn, tăng trưởng còn chậm. Tuy nhiên, bằng việc ban hành kịp thời các cơ chế, chính sách phù hợp với thực tiễn địa phương, Lạng Sơn đã từng bước tháo gỡ khó khăn, tạo chuyển biến rõ nét trong công tác giảm nghèo.

Ông Hoàng Văn Chiều, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lạng Sơn cho biết,  Lạng Sơn là tỉnh miền núi, biên giới điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn song được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt và thường xuyên của Tỉnh uỷ, HĐND, UBND, các cấp, các ngành và cả hệ thông chính trị, sự vào cuộc tham gia tích cực của cộng đồng doanh nghiệp và các tầng lớp nhân dân, trong những năm qua, Lạng Sơn đã triển khai thực hiện đồng bộ và hiệu quả các chính sách đối với người có công, giảm nghèo, an sinh xã hội, trong đó đặc biệt luôn quan tâm chú trọng thực hiện các chính sách hỗ trợ người nghèo, đối tượng yếu thế, phát triển kinh tế - xã hội ở các vùng khó khăn, biên giới, vùng đồng bào các dân tộc thiểu số. Đến nay, trên địa bàn tỉnh có hàng chục nghìn hộ nghèo đã thoát nghèo, nhiều hộ có cuộc sống trung bình, khá giả, nhiều địa bàn nghèo thoát khỏi tình trạng khó khăn và đạt chuẩn nông thôn mới.

Một trong những điểm nhấn trong công tác giảm nghèo của Lạng Sơn thời gian qua là tập trung đầu tư phát triển hạ tầng. Trong giai đoạn 2021–2025, hàng loạt công trình giao thông, thủy lợi, điện, trường học, trạm y tế được xây dựng và nâng cấp, góp phần cải thiện điều kiện sống và sản xuất của người dân, đặc biệt tại các vùng sâu, vùng xa. Trong đó, nguồn lực đầu tư cho giảm nghèo được bố trí đầy đủ, kết hợp giữa ngân sách Trung ương, địa phương và huy động xã hội hóa, tạo nền tảng vững chắc để triển khai các chương trình.

Cùng với đó, Lạng Sơn luôn chú trọng hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo, hộ cận nghèo. Đến nay, đã có gần 1.400 căn nhà đã được xây mới và sửa chữa, giúp hàng nghìn hộ dân có chỗ ở ổn định, yên tâm phát triển kinh tế.

Nhận thức rõ vai trò của sinh kế trong giảm nghèo, Lạng Sơn đã triển khai hàng trăm mô hình hỗ trợ phát triển sản xuất. Cụ thể, địa phương đã thực hiện 249 mô hình giảm nghèo và 164 dự án phát triển sản xuất, hỗ trợ hơn 8.400 hộ dân thông qua cung cấp giống cây trồng, vật nuôi, nguyên liệu sản xuất và tập huấn kỹ thuật...

Các mô hình được xây dựng phù hợp với điều kiện từng địa phương, như trồng cây ăn quả, chăn nuôi gia súc, gia cầm, phát triển lâm nghiệp, kinh tế hộ gia đình… Qua đó, nhiều hộ nghèo đã có thu nhập ổn định, từng bước thoát nghèo và vươn lên khá giả.

Bên cạnh đó, ngoài việc hỗ trợ trực tiếp, các chính sách tín dụng ưu đãi cũng được triển khai hiệu quả. Hàng chục nghìn lượt hộ nghèo, cận nghèo và hộ mới thoát nghèo được vay vốn để đầu tư sản xuất, kinh doanh. Việc tiếp cận nguồn vốn kịp thời đã giúp người dân chủ động hơn trong phát triển kinh tế, giảm dần sự phụ thuộc vào hỗ trợ.

Đa dạng hóa sinh kế, bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống

Công tác giảm nghèo ở Lạng Sơn không chỉ dừng lại ở tăng thu nhập mà còn hướng tới cải thiện toàn diện các dịch vụ xã hội cơ bản. Các chương trình hỗ trợ giáo dục, điện, nước sinh hoạt, cứu trợ khi giáp hạt… được triển khai kịp thời, góp phần bảo đảm đời sống cho người dân.

Các chính sách giảm nghèo và an sinh xã hội được thực hiện hiệu quả góp phần ổn định xã hội, quốc phòng - an ninh được bảo đảm, như: Hằng năm, có trên trên 10.000 người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo được hỗ trợ mức đóng bảo hiểm y tế và được chăm sóc tại các cơ sở y tế. Trong giai đoạn 2021-2025, đã có trên 12.465 lượt hộ nghèo, 10.473 lượt hộ cận nghèo, 6.769 lượt hộ mới thoát nghèo được vay vốn, tạo việc làm cho trên 13.000 lao động, trên 36.300 công trình nước sạch, vệ sinh môi trường nông thôn đã được xây mới, sửa chữa cải tạo từ nguồn vốn tín dụng chính sách, trên 13.700 hộ gia đình sản xuất, kinh doanh tại vùng khó khăn đã được vay vốn, cho vay mua, xây mới, sửa chữa 861 căn nhà theo Nghị định số 28/2022/NĐ-CP, 889 căn nhà ở xã hội… 

Đặc biệt, theo ông Chiều, thời gian qua phong trào “Vì người nghèo – Không để ai bị bỏ lại phía sau” đã lan tỏa mạnh mẽ trong toàn tỉnh. Nhiều tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân đã tích cực tham gia hỗ trợ xây dựng nhà đại đoàn kết, tặng quà cho hộ nghèo, góp phần chia sẻ khó khăn và tạo động lực vươn lên.

Trong năm 2025, chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát đã đạt kết quả rất ấn tượng với hơn 6.500 căn nhà được xây mới và sửa chữa. Đây không chỉ là hỗ trợ vật chất mà còn mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, giúp người dân ổn định cuộc sống.

Nhờ các giải pháp đồng bộ, tỷ lệ hộ nghèo của Lạng Sơn đã giảm mạnh, từ 12,2% năm 2021 xuống còn khoảng 3,36% năm 2024, bình quân giảm gần 3% mỗi năm. Đến hết năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh còn dưới 3%, đạt mục tiêu đề ra.

Tuy nhiên, ngoài những thành tích đã đạt được, theo ông Chiều, công tác giảm nghèo của Lạng Sơn vẫn đối mặt với nhiều khó khăn. Do đặc thù là tỉnh miền núi, nhiều đồng bào dân tộc sinh sống, điều kiện sản xuất còn hạn chế, thiên tai và biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, nguy cơ tái nghèo vẫn cao. Tỷ lệ giảm nghèo giữa các địa phương chưa đồng đều, một số tiêu chí về dịch vụ xã hội cơ bản vẫn còn thiếu hụt. Ngoài ra, một bộ phận người dân vẫn còn tâm lý trông chờ, ỷ lại vào chính sách hỗ trợ, chưa thực sự chủ động vươn lên. Đây là thách thức lớn đòi hỏi phải có giải pháp căn cơ, lâu dài.

Ông Chiều cho biết, từ thực tiễn triển khai về công tác giảm nghèo thời gian qua, Lạng Sơn đã rút ra nhiều bài học quan trọng. Trước hết là vai trò lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất của cấp ủy, chính quyền các cấp. Khi có sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, công tác giảm nghèo mới đạt hiệu quả cao.

Thứ hai, cần xác định đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đặc biệt, đầu tư hạ tầng giao thông được xem là “đòn bẩy” thúc đẩy phát triển kinh tế.

Thứ ba, hỗ trợ sinh kế phải sát với nhu cầu thực tế của người dân, tránh dàn trải. Các mô hình sản xuất cần phù hợp điều kiện địa phương, có khả năng nhân rộng.

Thứ tư, phải khơi dậy ý chí tự lực, tự cường của người dân. Người nghèo không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà cần trở thành chủ thể trong quá trình giảm nghèo.

Thứ năm, huy động đa dạng nguồn lực, kết hợp giữa Nhà nước và xã hội. Trong đó, nguồn lực Nhà nước giữ vai trò chủ đạo nhưng cần phát huy sự tham gia của doanh nghiệp, cộng đồng.

Cuối cùng, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, truyền thông để nâng cao nhận thức và bảo đảm chính sách được thực hiện đúng đối tượng, hiệu quả.

Bước sang giai đoạn mới, Lạng Sơn đặt mục tiêu tiếp tục giảm nghèo theo hướng đa chiều, bao trùm và bền vững. Trong thời gian tới, Lạng Sơn sẽ tiếp tục ưu tiên đầu tư cho các vùng đặc biệt khó khăn, vùng biên giới, đồng thời đẩy mạnh phát triển sản xuất gắn với chuyển đổi cơ cấu kinh tế, nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, mở rộng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản.

Đồng thời, Lạng Sơn sẽ tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất, phát triển nông nghiệp bền vững, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc. Đẩy mạnh công tác đào tạo nghề, giải quyết việc làm nhằm giúp người lao động có cơ hội thoát nghèo một cách bền vững.

Có thể khẳng định, công tác giảm nghèo ở Lạng Sơn đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận, góp phần thay đổi diện mạo nông thôn và nâng cao đời sống người dân. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu phát triển bền vững, cần sự chung tay của toàn xã hội. Sự đồng hành của các bộ, ngành Trung ương, các tổ chức, doanh nghiệp và cộng đồng sẽ là nguồn lực quan trọng giúp Lạng Sơn tiếp tục thực hiện hiệu quả công tác giảm nghèo. Bên cạnh đó, mỗi người dân cần phát huy tinh thần tự lực, chủ động vươn lên, biến những hỗ trợ của Nhà nước thành động lực phát triển, ông Chiều nhấn mạnh.

Với quyết tâm chính trị cao, cách làm sáng tạo và sự đồng lòng của người dân, Lạng Sơn đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu “Không để ai bị bỏ lại phía sau”, hướng tới một tương lai phát triển bền vững, bao trùm và thịnh vượng.