Từ ổn định bộ máy đến tạo động lực tăng trưởng

Xã Long Cốc được thành lập theo Nghị quyết số 1676/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV trên cơ sở sáp nhập ba xã Tam Thanh, Vinh Tiền và Long Cốc. Sau sắp xếp, địa phương có diện tích tự nhiên 67,088 km², gồm 20 khu dân cư với 8.773 nhân khẩu.

Việc hình thành một đơn vị hành chính có địa bàn rộng, dân cư phân bố tại nhiều khu dân cư đặt ra yêu cầu cao đối với công tác quản lý, điều hành. Trong điều kiện bộ máy mới còn phải tiếp tục hoàn thiện, Long Cốc xác định ổn định tổ chức, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp là nhiệm vụ cần được triển khai song song với phát triển kinh tế.

Sáu tháng đầu năm 2026, UBND xã duy trì chế độ giao ban tuần, tháng, tăng cường kiểm tra, đôn đốc tiến độ công việc và ban hành 1.614 văn bản để triển khai nhiệm vụ trên các lĩnh vực. Công tác chỉ đạo sản xuất, quản lý ngân sách, giải ngân vốn đầu tư công, quản lý tài nguyên, môi trường, phòng chống thiên tai và dịch bệnh được tập trung thực hiện.

Cải cách hành chính được xem là một trong những khâu quan trọng để nâng cao chất lượng quản trị. Trung tâm Phục vụ hành chính công được duy trì hoạt động, hồ sơ thủ tục hành chính được xử lý theo hướng nhanh, gọn, hạn chế tồn đọng. Kết quả này tạo nền tảng để xã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong hoạt động của chính quyền.

Những kết quả trên tạo tiền đề để Long Cốc tiếp tục chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng giảm dần tỷ trọng nông nghiệp, tăng vai trò của công nghiệp, dịch vụ và du lịch.

Cây chè vẫn giữ vai trò chủ lực, trụ cột

Trong cơ cấu kinh tế hiện nay, nông - lâm nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng lớn, khoảng 78%, dịch vụ - du lịch chiếm 7%, công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp chiếm 15%. Trong đó, cây chè tiếp tục được xác định là cây trồng chủ lực của địa phương.

Toàn xã hiện có 964 ha chè, trong đó 947 ha đang cho thu hoạch. Năng suất chè búp tươi ước đạt 11 tấn/ha/năm, sản lượng 6 tháng đầu năm khoảng 4.735 tấn. Cây chè đang tạo sinh kế cho nhiều hộ dân, đồng thời là nguồn nguyên liệu quan trọng để phát triển chế biến và các sản phẩm đặc trưng của địa phương.

Bên cạnh chè, các cây trồng chủ lực khác tiếp tục được duy trì. Vụ Chiêm Xuân, toàn xã Long Cốc gieo trồng 248,4 ha lúa, năng suất bình quân đạt 5,65 tấn/ha, sản lượng 1.043,46 tấn. Diện tích ngô đạt 103,4 ha, sản lượng ước 444,62 tấn.

Tuy nhiên, định hướng sản xuất của Long Cốc đang có sự thay đổi. Thay vì tập trung vào sản lượng, địa phương bắt đầu chú trọng hơn đến giá trị gia tăng, chất lượng sản phẩm, yếu tố môi trường và khả năng liên kết với các lĩnh vực khác.

Một số mô hình nông nghiệp tuần hoàn, đa giá trị đã được triển khai. Trong đó có 15 ha chuối tiêu hồng nuôi cấy mô, 16,3 ha chè hữu cơ phát thải thấp cùng các mô hình chăn nuôi gà nhiều cựa, gà Đông Tảo, lợn rừng lai. Địa phương cũng triển khai các mô hình chuyển đổi cơ cấu cây trồng gắn với cải tạo cảnh quan.

Định hướng này phù hợp với lợi thế về địa hình, cảnh quan và truyền thống sản xuất nông nghiệp của Long Cốc. Cùng một không gian sản xuất, người dân có thể tạo ra sản phẩm nông nghiệp, nguyên liệu chế biến, cảnh quan phục vụ du lịch và các dịch vụ trải nghiệm.

Trong thời gian tới, xã tiếp tục áp dụng khoa học kỹ thuật, phát triển chè theo hướng hữu cơ, phát thải thấp; chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi; bảo vệ vốn rừng và phát triển kinh tế đồi rừng gắn với những cây bản địa có giá trị kinh tế cao.

Nâng giá trị từ chế biến nông sản và sản phẩm OCOP

Câu chuyện của Long Cốc hiện nay đặt ra yêu cầu nâng giá trị sản phẩm ngay từ khâu sản xuất. Với cây chè, mục tiêu đang được đặt vào chất lượng nguyên liệu, chế biến, bao bì, nhãn mác, thương hiệu và khả năng tiếp cận thị trường.

Trên địa bàn hiện có một sản phẩm chè đạt OCOP 4 sao, hai sản phẩm chè đạt OCOP 3 sao, địa phương đang hoàn thiện quy trình để công nhận thêm một sản phẩm rượu địa phương đạt OCOP 3 sao.

Toàn xã có 11 doanh nghiệp và hợp tác xã hoạt động cùng 205 hộ kinh doanh cá thể. Một số chuỗi liên kết cung cấp vật tư đầu vào và bao tiêu sản phẩm đã bước đầu hình thành đối với chè búp tươi, gỗ, lợn, gà thịt.

Đặc biệt, hai doanh nghiệp chế biến lâm sản đã xuất khẩu gỗ sang Trung Quốc và Đài Loan. Những kết quả này cho thấy sản phẩm từ khu vực nông nghiệp, lâm nghiệp của Long Cốc đã bắt đầu tham gia vào những chuỗi thị trường rộng hơn.

Dù vậy, con đường nâng cao giá trị sản phẩm vẫn còn nhiều việc phải làm. Việc ứng dụng nền tảng số trong quản lý sản xuất, quảng bá và thương mại điện tử mới ở giai đoạn đầu. Đây là điểm nghẽn cần được tháo gỡ trong quá trình xây dựng thương hiệu cho sản phẩm địa phương.

Theo định hướng của xã, các doanh nghiệp, hợp tác xã sẽ được hỗ trợ đổi mới công nghệ sơ chế, chế biến sâu, cải tiến bao bì, nhãn mác và kết nối thị trường. Đối với sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương, việc kết hợp giữa sản xuất, chế biến, thương mại điện tử và du lịch được kỳ vọng tạo thêm đầu ra, đồng thời nâng giá trị sản phẩm.

Chuyển đổi số đi vào hoạt động quản lý (Theo Nghị quyết số 57-NQ/TW)

Chuyển đổi số tạo dấu ấn rõ nét trong hoạt động của Long Cốc 6 tháng đầu năm. Trong triển khai giai đoạn 2 của Kế hoạch số 02-KH/BCĐTW, xã đã hoàn thành 100% tiến độ 11 tiêu chí giám sát trực tuyến.

Hạ tầng số tiếp tục được hoàn thiện. Cáp quang băng rộng được phủ tới toàn bộ các xóm, 100% cán bộ, công chức có máy tính kết nối mạng LAN và Internet. Hệ thống hội nghị trực tuyến liên thông ba cấp và trang thông tin điện tử của xã được duy trì.

Trong xử lý công việc, 100% văn bản đi được thực hiện qua VNPT-iOffice và ký số. Trên 90% hồ sơ công việc cấp xã được xử lý trên môi trường mạng, các chỉ tiêu kinh tế - xã hội được cập nhật trực tuyến lên hệ thống báo cáo của tỉnh.

Cùng với đó, Long Cốc đang triển khai nhiệm vụ ứng dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS) trong xây dựng và khai thác dữ liệu không gian phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Nhiệm vụ này đã được đưa vào danh mục khoa học và công nghệ cấp tỉnh đặt hàng thực hiện năm 2026.

Với địa bàn rộng, GIS có thể hỗ trợ chính quyền quản lý dữ liệu về đất đai, hạ tầng, sản xuất, tài nguyên, cảnh quan và quy hoạch. Khi dữ liệu được chuẩn hóa và cập nhật, công tác quản lý sẽ có thêm cơ sở để đưa ra quyết định chính xác, đồng thời hỗ trợ xây dựng các phương án phát triển phù hợp với từng khu vực.

Chuyển đổi số cũng đang được đưa tới cộng đồng. Hơn 50% người dân trong độ tuổi lao động có tài khoản ngân hang, tổ phản ứng nhanh được thành lập để hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục trực tuyến tại bộ phận Một cửa. Phong trào “Bình dân học vụ số” góp phần đưa tỷ lệ người dân tiếp cận chính quyền điện tử lên trên 60%, 40% người trưởng thành thành thạo thanh toán không dùng tiền mặt.

Như vậy, công nghệ đang dần trở thành một phần trong hoạt động quản lý và đời sống kinh tế - xã hội ở Long Cốc, từ giải quyết thủ tục hành chính đến thanh toán, tiếp cận dịch vụ công và xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ phát triển.

Du lịch xanh mở hướng đi mới

Nếu nông nghiệp tạo nền tảng sinh kế thì cảnh quan, văn hóa và không gian đồi chè đang mở ra hướng phát triển mới cho Long Cốc.

Quy hoạch chung xã Long Cốc đến năm 2045 đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt nhiệm vụ và dự toán kinh phí. Cùng với quy hoạch, hệ thống hạ tầng phục vụ du lịch đang được quan tâm đầu tư.

Năm công trình đường giao thông nông thôn và công trình cầu vượt lũ tại tràn Dát Vảo 1, với tổng mức đầu tư trên 63 tỷ đồng, đang được triển khai. Các công trình góp phần cải thiện điều kiện đi lại, sinh hoạt của người dân và tạo nền tảng cho hoạt động du lịch.

Cùng với nguồn lực công, khu vực tư nhân cũng bắt đầu quan tâm đến Long Cốc. Dự án “Phát triển dịch vụ du lịch cộng đồng xã Long Cốc tại xóm Măng 2” đang được triển khai với tổng mức đầu tư 84,75 tỷ đồng. Dự án “Khu du lịch, dịch vụ thương mại và lâm nghiệp” do Công ty TNHH Một thành viên Du lịch sinh thái Vinh Tiền đề xuất có tổng mức đầu tư dự kiến 403 tỷ đồng.

Định hướng của Long Cốc là phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và homestay tại khu vực đồi chè, đồng thời tăng cường quảng bá hình ảnh địa phương.

Một yếu tố được chú trọng là bảo tồn văn hóa truyền thống. Các câu lạc bộ văn hóa dân gian tiếp tục duy trì hoạt động, tạo thêm chất liệu để xây dựng sản phẩm du lịch cộng đồng.

Từ góc nhìn phát triển kinh tế nông thôn, du lịch xanh có thể tạo ra sự liên kết giữa nhiều ngành. Du khách đến với Long Cốc có thể trải nghiệm cảnh quan đồi chè, tìm hiểu đời sống sản xuất, sử dụng sản phẩm OCOP và tham gia các hoạt động văn hóa cộng đồng. Qua đó, giá trị được tạo ra từ nhiều khâu thay vì tập trung ở một hoạt động riêng lẻ.

Hạ tầng và môi trường là điều kiện then chốt

Để các hướng phát triển mới đi vào thực tế, hạ tầng vẫn là yếu tố cần được ưu tiên.

Sáu tháng đầu năm, kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 của Long Cốc được giao 28,79 tỷ đồng, giải ngân ước đạt 75,5%, cao hơn mức 50% kế hoạch vốn tỉnh giao. Trên địa bàn có 12 công trình khởi công mới, cơ bản bảo đảm tiến độ.

Tuy nhiên, giao thông vẫn là một trong những điểm nghẽn. Một số tuyến đường xuống cấp, có nguy cơ bị chia cắt trong mùa mưa bão, ảnh hưởng đến việc đi lại, sản xuất và kết nối các khu dân cư.

Nước sạch và môi trường cũng đặt ra yêu cầu lớn. Dự án cấp nước từ Nhà máy nước Tân Phú đang được triển khai cho 5 khu dân cư với hơn 600 hộ dân. Tỷ lệ người dân sử dụng nước sạch đáp ứng quy chuẩn hiện đạt 29%. Tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại các khu dân cư tập trung đạt 52%.

Trong bối cảnh Long Cốc định hướng phát triển du lịch xanh, việc nâng chất lượng môi trường có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Cảnh quan sạch, nguồn nước bảo đảm và hạ tầng đồng bộ sẽ tạo nền tảng để xây dựng điểm đến có sức hấp dẫn và khả năng phát triển lâu dài.

Trong 6 tháng cuối năm, xã đặt mục tiêu nâng tỷ lệ thu gom chất thải rắn sinh hoạt lên trên 55%, đẩy nhanh dự án cấp nước sạch và nâng cao chất lượng xử lý rác thải tại các khu dân cư.

Tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển mới

Bước vào những tháng cuối năm 2026, Long Cốc đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng tổng giá trị sản phẩm từ 11% trở lên, đón thêm ít nhất 2.500 lượt khách du lịch, hoàn thành thêm một tiêu chí nông thôn mới, nâng tỷ lệ cấp nước sạch và tăng tỷ lệ thu gom chất thải rắn sinh hoạt lên trên 55%.

Trong nông nghiệp, trọng tâm là phát triển chè theo hướng hữu cơ, phát thải thấp, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi và phát triển kinh tế đồi rừng. Với công nghiệp, thương mại và dịch vụ, địa phương tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã đổi mới công nghệ chế biến, nâng chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường.

Du lịch xanh tiếp tục được xác định là khâu đột phá. Các mô hình du lịch sinh thái cộng đồng, homestay tại vùng đồi chè được khuyến khích phát triển. Trong khi đó, chuyển đổi số tiếp tục được mở rộng, duy trì tỷ lệ xử lý hồ sơ trực tuyến 100%, nâng cao kỹ năng số cho doanh nghiệp và cơ sở kinh doanh chè, đồng thời phấn đấu có hai sáng kiến khoa học được công nhận cấp tỉnh.

Long Cốc cũng kiến nghị tỉnh tiếp tục hoàn thiện các quy định về phân cấp, phân quyền, định biên sau sáp nhập, hỗ trợ đầu tư các công trình có tính chất kết nối và tạo động lực phát triển.

Trong số những đề xuất đáng chú ý có các tuyến giao thông kết nối Văn Miếu với khu vực Tam Thanh, Vinh Tiền; tuyến đường từ Khu Cạn đến các khu vực thuộc Vinh Tiền cũ; cùng hệ thống quảng trường, hồ điều hòa, công viên, sân vận động, bãi đỗ xe và trung tâm thương mại, dịch vụ tại Khu Cạn.

Từ một đơn vị hành chính mới sau sáp nhập, Long Cốc đang từng bước định hình hướng phát triển dựa trên những lợi thế riêng. Cây chè vẫn giữ vai trò trụ cột trong sản xuất nông nghiệp; các mô hình tuần hoàn, hữu cơ, phát thải thấp mở thêm hướng nâng cao giá trị; sản phẩm OCOP tạo nền tảng cho phát triển thương hiệu; công nghệ số hỗ trợ quản trị và kết nối người dân; trong khi cảnh quan đồi chè, văn hóa cộng đồng mở ra dư địa cho du lịch xanh.

Chặng đường phía trước vẫn còn nhiều thách thức, từ hạ tầng giao thông, nước sạch, môi trường đến năng lực ứng dụng công nghệ và khả năng thu hút đầu tư. Tuy nhiên, với việc xác định rõ các lĩnh vực ưu tiên và từng bước kết nối các nguồn lực, Long Cốc đang có cơ sở để xây dựng mô hình kinh tế nông thôn gắn với nông nghiệp giá trị cao, công nghệ số, dịch vụ và du lịch xanh.

Đây cũng là hướng để địa phương nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm, tạo thêm việc làm, mở rộng sinh kế và từng bước cải thiện thu nhập cho người dân, hướng tới một diện mạo Long Cốc năng động hơn trong giai đoạn mới.