Lần đầu ghé điểm du lịch cộng đồng ở miền Tây, bước vô chưa kịp thở, cô chủ homestay cười giòn tan, chìa ly nước lá sả: “Uống miếng cho mát nghen! Nãy giờ đi đường chắc khô môi dữ lắm rồi!”.
Ly nước đó không có gì lạ, chỉ là lá sả nấu với chút đường phèn, mùi quen thuộc như gian bếp sau hè thời ông bà. Vậy mà uống vô mát cái cổ, ấm cái lòng, thấy như ai vừa nói khẽ: “Mừng anh tới với xứ này nghen”.
Không phải vì nước ngon. Mà là vì cái cách đưa ly nước chân chất, thân tình. Mời một ly nước mà như kể một câu chuyện: chuyện cái lu sau hè, cái bàn tre ngoại từng đặt bình trà, chuyện cái nồi đất lúc nấu cơm chiều.
Câu chuyện bắt đầu từ cái cách… không ai kể gì hết
Hỏi thử: “Ủa, có kể gì cho khách nghe hông?”.
Cô chủ xua tay, cười thiệt hiền: “Ủa chớ phải kể gì hả anh? Không biết kể sao cho hay”.
Không cần kể hay như nhà văn. Chỉ cần kể thật như người quê. Cái giọng miền Tây mình nó lạ lắm, kể chơi chơi thôi mà người ta thương, người ta nhớ. Quan trọng là kể bằng ánh mắt sáng lên khi nhắc về tuổi thơ, bằng giọng trìu mến như nói chuyện với người thân.
Khách tới, không chỉ để chụp hình mà để chạm lòng
Làm du lịch là mừng thiệt. Hồi xưa chỉ quen trồng lúa, nuôi cá, giờ biết đón khách, bày tiệc, kể chuyện… Vậy mới thấy nông dân mình giỏi thiệt đa nghề!
Nhưng hay bị quên cái này: khách tới không chỉ để ở, không chỉ để ăn, mà để nghe, để cảm. Mà nếu chủ nhà ngồi im, hoặc kể như trả bài, thì khách về chỉ mang hình, chớ không mang tình.
Kể chuyện - đâu có gì mà khó
Chỉ cần nhớ lại coi:
Cái rổ tre má từng đựng rau, giờ gọi là “rổ kỷ niệm thời chưa có bọc nilon”.
Con mương cá lóc hồi xưa, bây giờ là “hành trình bắt cơm tuổi thơ”.
Cái chái bếp đen khói kia, nay là “góc nhớ về bữa cơm nghèo mà ấm bụng”.
Cái mình thấy quen nhưng với người xa lại là điều lạ. Mà cái lạ nhất chính là… sự chân thành.
Nói năng có duyên - là lời mời không cần bảng hiệu
Có ông nông dân kia, kể chuyện rặt giọng miền Tây. Mấy bà khách nước ngoài nghe cười như phá: “Hồi nhỏ đâu có biết cái gọi là “du lịch”. Vậy mà giờ mấy người bay từ bên kia tới… coi tui tắm mưa, bắt ốc, ăn cơm với mắm”.
Khách khoái, ôm bụng nói: Funny and real!
Vui - vì kể chuyện có duyên.
Thiệt - vì không cố tình làm màu.
Mỗi người nông dân là một cuốn sách không chữ
Nói hoài không chán: Nông dân thời nay không chỉ làm ra nông sản, mà còn gieo cảm xúc. Không chỉ bán cá, bán rau, mà còn bán ký ức, tình quê.
Câu chuyện quê mình, nếu không kể, không ai biết. Để lâu, sẽ quên. Mà đã quên, thì cái homestay có rộng tới đâu cũng thành vắng lạnh.
Vậy nên… Làm du lịch, nhớ học cách kể chuyện.
Học đơn giản lắm:
Nhớ lại ngày xưa tắm sông ra sao,
Bắt con cá rô ở ao cạnh nhà bằng gì,
Cây trứng cá đầu ngõ ai trồng,
Tiếng kêu “Vô ăn cơm!” có khi là thứ người ta nhớ nhất về quê.
Kể như nói với người thân. Kể như giữ lại chút hương xưa giữa gió mới.
Vì cái homestay đẹp nhất không phải chỗ có nhiều tiện nghi, mà là nơi có nụ cười thật thà, câu chuyện dễ thương và trái tim rộng mở.
Cái farmstay đáng nhớ không phải chỗ nhiều con vật, mà là nơi người chủ biết kể chuyện cây rơm, giếng nước, bữa cơm và… chính cuộc đời mình.
Làm du lịch, đừng quên kể chuyện.
Kể chuyện, đừng sợ quê mùa.
Quê mùa mà thiệt tình, còn hơn hiện đại mà lạnh lẽo.
Quê mình thiệt ra có nhiều chuyện hay lắm, miễn là mình chịu kể.
Đọc sách cùng Xích Lô hôm nay mời bạn bước vào thế giới trong trẻo của câu chuyện ngụ ngôn “Học sinh mầm non và khu rừng biết nói” - nơi cây cối, cỏ hoa và muôn loài cất tiếng thì thầm bằng ngôn ngữ của thiên nhiên. Qua ánh nhìn hồn nhiên của trẻ nhỏ, câu chuyện nhẹ nhàng nhắc chúng ta biết yêu thương môi trường, lắng nghe sự sống quanh mình và giữ lại trong tim một tâm hồn biết rung động trước những điều giản dị.
Trong tiết trời cuối thu trên cao nguyên đá Hà Giang, hoa bạc hà dại lặng lẽ nở giữa đá xám và gió lạnh, mang theo mùa mật ong đặc sản của núi rừng. Loài hoa nhỏ bé ấy không chỉ nuôi ong, giữ sinh kế cho người dân mà còn kể câu chuyện sâu sắc về kinh tế sinh thái, sự bền bỉ và cách con người sống hài hòa với thiên nhiên. Trong chuyên mục “Đọc sách cùng xích lô”, mời quý vị cùng dừng lại giữa nhịp sống vội vàng để lắng nghe bài học dịu dàng từ một loài hoa nơi cực Bắc – nhỏ bé nhưng mang tư duy phát triển rất lớn của hôm nay.
Từ tiếng gà gáy nơi sân quê đến những con đường bê tông nối dài ra tương lai, câu chuyện đặt ra một cách nhìn mới về nông thôn: không chỉ xây dựng hạ tầng mà còn đánh thức di sản, văn hoá và sức sáng tạo của cộng đồng. Nông thôn mới phải là nơi hiện đại nhưng vẫn giữ hồn quê, nơi người dân tự hào gìn giữ bản sắc và cùng nhau kiến tạo sinh kế bền vững. Khi di sản được “kích hoạt”, làng quê không chỉ đáng sống mà còn trở thành nguồn cảm hứng cho phát triển kinh tế, giáo dục và du lịch cộng đồng. Mời bạn đọc tiếp tục đồng hành trong chuyên mục “Đọc sách cùng Xích Lô”, để cùng lắng nghe những câu chuyện đời, chuyện quê và những ý tưởng đang âm thầm làm đổi thay nông thôn Việt Nam hôm nay.
