Mô hình liên kết “nhà trường - địa phương - doanh nghiệp”: Đòn bẩy nâng cao chất lượng nhân lực vùng cao

Đây được xem là cột mốc quan trọng trong xu thế phát triển giáo dục gắn liền với trách nhiệm xã hội; một mô hình đào tạo đặt hàng mang tính chiến lược, mở ra cơ hội tiếp cận tri thức đại học cho sinh viên có hoàn cảnh khó khăn tại huyện Bảo Lạc (cũ), tỉnh Cao Bằng, đồng thời giải quyết bài toán thiếu hụt nhân lực trình độ cao tại các địa bàn miền núi.

Hiện thực hóa triết lý giáo dục từ thực tiễn địa phương

Bảo Lạc (cũ) là một huyện vùng cao biên giới thuộc diện đặc biệt khó khăn của tỉnh Cao Bằng, nơi cơ hội tiếp cận giáo dục đại học của con em đồng bào dân tộc thiểu số vốn chịu nhiều hạn chế do rào cản địa lý và kinh tế. Nhận thức rõ thực trạng này, Khoa Tài nguyên và Môi trường (Học viện Nông nghiệp Việt Nam) đã chủ động đẩy mạnh chiến lược hợp tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao với các địa phương. Giải pháp mang tính bước ngoặt này được thúc đẩy mạnh mẽ nhờ sự đồng hành của doanh nghiệp.

Đánh giá về cơ duyên dẫn đến chương trình hỗ trợ nhân văn này, ông Nguyễn Bá Lâm, Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư và Tư vấn Phương Bắc, cho biết: "Qua nhiều năm công tác và làm việc trên địa bàn tỉnh Cao Bằng, chúng tôi nhận thấy cơ hội và điều kiện tiếp cận giáo dục đại học của con em đồng bào tại huyện Bảo Lạc còn gặp rất nhiều hạn chế. Xuất phát từ sự thấu hiểu và sẻ chia sâu sắc trước những hoàn cảnh khó khăn, nhọc nhằn của bà con nơi đây, Công ty đã chủ động xây dựng chương trình hỗ trợ mang tính nhân văn này, nhằm tiếp sức cho các em học sinh nghèo vùng cao có khát khao và nguyện vọng được tiếp tục bước vào giảng đường đại học".

Giai đoạn năm 2021 – 2022, bất chấp những thách thức lớn từ đại dịch COVID-19, cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa ba bên bao gồm Nhà trường, Doanh nghiệp và Ủy ban nhân dân huyện Bảo Lạc (cũ) đã được thiết lập nhanh chóng. Khẳng định tầm quan trọng của mối liên kết này, PGS, TS. Trần Quốc Vinh, Phó trưởng khoa Tài nguyên và Môi trường nhấn mạnh: "Trong những năm qua, Khoa Tài nguyên và Môi trường luôn đẩy mạnh và ưu tiên các chương trình hợp tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao với các địa phương. Dự án đặt hàng đào tạo lớp Khoa học đất cho huyện Bảo Lạc là minh chứng cho sự hợp tác vô cùng mật thiết và hiệu quả giữa nhà trường, chính quyền địa phương và doanh nghiệp".

Hành trình đồng hành bốn năm: sự gắn kết toàn diện

Từ 10 chỉ tiêu đề xuất ban đầu, chương trình đã xét tuyển và tiếp nhận 9 học viên nhập học ngành Khoa học đất. Dù có 2 học viên không tham gia trong năm đầu tiên do hoàn cảnh gia đình, 7 sinh viên còn lại đã kiên trì phấn đấu suốt bốn năm học tập dưới sự bảo trợ toàn diện của các đơn vị phối hợp.

Trong suốt khóa học, Công ty Cổ phần Đầu tư và Tư vấn Phương Bắc không chỉ tài trợ trọn gói học phí mà còn bảo đảm toàn bộ chi phí ăn ở, sinh hoạt tại Học viện cho các học viên. Bên cạnh cam kết tài chính, doanh nghiệp và nhà trường còn duy trì sự kết nối chặt chẽ trong công tác chuyên môn.

PGS, TS. Trần Quốc Vinh cho biết thêm: "Nhà trường trân trọng ghi nhận sự đóng góp và nỗ lực rất lớn của Ban Giám đốc Công ty Phương Bắc, đặc biệt là đồng chí Nguyễn Bá Lâm. Từ những ngày đầu tiên, đồng chí đã tích cực kết nối giữa Khoa và UBND huyện Bảo Lạc, đồng thời thường xuyên trực tiếp đến làm việc với Ban lãnh đạo khoa, Bộ môn và giáo viên chủ nhiệm để cùng thảo luận, xây dựng chương trình thực hành, thực tập sát thực tế, bảo đảm chuyển hóa tối ưu lý thuyết vào thực tiễn sản xuất cho các em".

Sự đồng hành này mang ý nghĩa toàn diện khi có sự quan tâm sát sao từ chính quyền cơ sở. Đại diện cho các địa phương có con em theo học, bà Quang Hồng Lam, Phó Bí thư thường trực Đảng ủy xã Bảo Lạc, Cao Bằng bày tỏ: "Chính quyền và nhân dân địa phương xin ghi nhận và bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc trước sự hỗ trợ, tài trợ toàn diện của Công ty Phương Bắc cũng như các thầy cô giáo Học viện Nông nghiệp Việt Nam trong suốt chặng đường 4 năm qua. Sự đồng hành này mang ý nghĩa nhân văn vô cùng sâu sắc. Không chỉ trang bị tri thức, các thầy cô còn tận tình bảo bọc, dạy dỗ các cháu từ kỹ năng sống, cách đối nhân xử thế cho đến việc rèn luyện bản lĩnh trong cuộc sống hằng ngày".

Những cột mốc tri thức và tấm gương học tập tiêu biểu

Trải qua bốn năm đào tạo, cả 7 sinh viên vùng cao đã bảo vệ thành công khóa luận tốt nghiệp trước hội đồng khoa học và chuẩn bị nhận bằng vào khoảng tháng 9 – 10/2026. Sự tiến bộ vượt bậc của các học viên từ những học sinh miền núi bỡ ngỡ ban đầu trở thành các kỹ sư tương lai bản lĩnh, tự tin là minh chứng thuyết phục nhất cho chất lượng đào tạo của chương trình.

"Chứng kiến các cháu từ những ngày đầu xuống trường còn đầy bỡ ngỡ, rụt rè trước môi trường mới, đến hôm nay đã hoàn toàn trưởng thành, bản lĩnh và tự tin bảo vệ xuất sắc nội dung khóa luận trước hội đồng khoa học, lãnh đạo địa phương chúng tôi cảm thấy vô cùng tự hào. Đây là hành trang vững chắc để các cháu vững tin bước vào tương lai với đầy đủ bằng cấp và tri thức, sẵn sàng trở thành những công dân có ích cho xã hội", bà Quang Hồng Lam chia sẻ niềm tự hào của địa phương.

Chương trình ghi nhận những thành tích xuất sắc của các học viên tiêu biểu như sinh viên Hoàng Văn Vin (đạt giải Ba nghiên cứu khoa học cấp Khoa) hay sinh viên Đặng Thị Lệ (nhận học bổng danh giá Odon Vallet, có công trình là bài báo khoa học đăng trên tạp chí khoa học uy tín và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam ngay tại trường).

Đại diện cho tập thể sinh viên, em Đặng Thị Lệ chia sẻ: "Trong ngày vui hoàn thành chương trình học tập, em xin đại diện cho các bạn sinh viên bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất tới các thầy cô bộ môn Khoa học đất và Dinh dưỡng cây trồng, Khoa Tài nguyên và Môi trường cùng Ban giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã luôn tận tình giảng dạy, truyền đạt những tri thức quý báu. Chúng em cũng xin cảm ơn lãnh đạo địa phương đã luôn quan tâm, tạo điều kiện kết nối và đặc biệt là Ban lãnh đạo Công ty Cổ phần Đầu tư và Tư vấn Phương Bắc đã luôn đồng hành, tài trợ toàn diện cả về vật chất lẫn tinh thần, giúp chúng em vượt qua khó khăn để hoàn thành tốt khóa học".

Cam kết phát triển bền vững và hành trang sự nghiệp tương lai

Mục tiêu của mô hình liên kết này không chỉ dừng lại ở việc trao tấm bằng đại học, mà là bảo đảm bệ phóng nghề nghiệp vững chắc, tạo điều kiện cho các em cống hiến lâu dài cho quê hương.

Về định hướng đầu ra, ông Nguyễn Bá Lâm khẳng định trách nhiệm của doanh nghiệp: "Nhìn thấy các em trưởng thành vượt bậc sau 4 năm, chúng tôi mong muốn các em khi ra trường sẽ tiếp tục nỗ lực phát huy tối đa năng lực bản thân và những kiến thức đã được đào tạo để đóng góp cho xã hội. Dù ở bất kỳ vị trí công tác nào, hy vọng các em luôn lan tỏa tinh thần hiếu học, lòng đoàn kết và ý chí vươn lên. Trong bối cảnh cơ chế tuyển dụng địa phương đang có sự chuyển đổi, Công ty Phương Bắc khẳng định luôn sẵn sàng tiếp nhận và tạo điều kiện tối đa để cả 7 em về làm việc tại công ty nếu các em có nguyện vọng cống hiến".

Về phía cơ quan quản lý nhà nước, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Cao Bằng đánh giá rất cao tính hiệu quả của mô hình ba bên này. Bà Lý Thị Trang Hòa, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Cao Bằng, khẳng định: "Những hoạt động hợp tác thiết thực thời gian qua đã tạo dựng nguồn động lực to lớn, định hướng nghề nghiệp đúng đắn và mở ra cơ hội tiếp cận giáo dục đại học chất lượng cao cho thanh niên vùng cao Cao Bằng. Kết quả này là niềm tự hào chung của gia đình, nhà trường và địa phương. Trong thời gian tới, Sở Giáo dục và Đào tạo sẽ chủ động tham mưu, đề xuất các văn bản, chính sách cụ thể nhằm tạo điều kiện tốt nhất, thu hút các em tham gia vào các vị trí công tác phù hợp để trực tiếp đóng góp, phục vụ cho sự phát triển của quê hương".

Lễ tốt nghiệp của các học viên huyện Bảo Lạc đã khép lại một chu kỳ đào tạo thành công, đồng thời mở ra một chương mới cho sự phát triển của giáo dục vùng cao. Mô hình đào tạo đặt hàng giữa Khoa Tài nguyên và Môi trường, Công ty Cổ phần Đầu tư và Tư vấn Phương Bắc và chính quyền địa phương Cao Bằng là một bài học kinh nghiệm quý báu về việc xã hội hóa giáo dục.

Mô hình này khẳng định một triết lý giáo dục vững chắc: Giáo dục phải gắn liền với thực tiễn, đồng hành cùng sự phát triển của cộng đồng và cam kết hành động để không ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình phát triển chung của đất nước.