Mở rộng cảng cá Tịnh Hòa: Hai năm vẫn chưa gỡ xong “nút thắt” giải phóng mặt bằng

Dự án Nâng cấp, mở rộng khu neo đậu tránh trú bão kết hợp cảng cá Tịnh Hòa được khởi công năm 2024, do Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi làm chủ đầu tư, với tổng mức đầu tư sau điều chỉnh là 505 tỷ đồng. Trong đó, vốn ngân sách Trung ương 400 tỷ đồng, ngân sách tỉnh 105 tỷ đồng. Theo kế hoạch, công trình phải hoàn thành vào đầu năm 2027.

Dự án có tổng diện tích khoảng 41 ha, song đến nay vẫn còn khoảng 20 ha của 96 hộ dân chưa được phê duyệt phương án bồi thường. Đây được xem là nút thắt lớn nhất ảnh hưởng đến tiến độ thi công.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Đông Sơn Võ Thanh Tuấn, nhằm đảm bảo tiến độ dự án, trong tháng 3 vừa qua, địa phương đã họp cùng chủ đầu tư và Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh để bàn phương án triển khai. Cuộc họp thống nhất thực hiện đền bù theo giá cũ trên cơ sở chứng thư thẩm định giá đã có, nhằm sớm hoàn thiện hồ sơ bồi thường.

Tuy nhiên, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh cho rằng cơ sở pháp lý mà địa phương cung cấp chưa đủ để lập phương án bồi thường và công khai giá đất.

Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Quảng Ngãi Bùi Đức Thuận cho biết, đến nay UBND xã Đông Sơn mới chỉ cung cấp một chứng thư thẩm định giá được lập vào tháng 11/2025 cùng thông báo kết luận cuộc họp ngày 9/3/2026. Theo ông Thuận, hai tài liệu này chưa đủ căn cứ pháp lý để trung tâm triển khai lập phương án bồi thường.

“Giờ nếu địa phương có thông báo của Hội đồng thẩm định giá đất cụ thể là chúng tôi làm”, ông Bùi Đức Thuận nói.

Không chỉ vướng ở khâu xác định giá đất, dự án còn phát sinh thêm khó khăn do thay đổi thủ tục hành chính khi thực hiện mô hình chính quyền 2 cấp. Trước đây, các thủ tục thuộc thẩm quyền UBND TP. Quảng Ngãi, nay chuyển sang UBND xã Đông Sơn thực hiện. Một số vị trí trong dự án cũng có thay đổi, kéo theo việc phải điều chỉnh hồ sơ liên quan.

Theo Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Quảng Ngãi, công tác khảo sát, kiểm kê bổ sung hiện cũng gặp nhiều trở ngại. Trong đợt kiểm kê đầu tiên, chỉ có 44/67 hộ dân ký xác nhận hồ sơ, còn lại 23 hộ chưa thống nhất do vắng mặt, vướng thủ tục thừa kế hoặc chưa đồng thuận về cơ chế bồi thường.

Ngoài ra, một số thửa đất chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc liên quan đến tranh chấp, thừa kế. Nhiều hồ nuôi trồng thủy sản trong vùng dự án cũng không còn đầy đủ hồ sơ lưu trữ do tồn tại quá lâu, gây khó khăn trong xác định khối lượng và giá trị bồi thường.

Bên cạnh các vướng mắc pháp lý, cơ chế chính sách bồi thường thay đổi cũng khiến tổng chi phí giải phóng mặt bằng tăng mạnh. Theo đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường, chi phí bồi thường đã tăng từ 60 tỷ đồng lên 105 tỷ đồng do đơn giá bồi thường, hỗ trợ thay đổi so với thời điểm phê duyệt dự án. Sở kiến nghị tỉnh bố trí thêm 45 tỷ đồng để thực hiện bồi thường theo đơn giá mới.

Hiện, tiến độ giải ngân và thi công vẫn đang được duy trì ở nhiều hạng mục. Tổng vốn bố trí lũy kế đến năm 2025 là 260 tỷ đồng, tỷ lệ giải ngân đạt 99,76%. Năm 2026, Trung ương tiếp tục bố trí thêm 100 tỷ đồng, hiện giải ngân đạt 11,54%.

Đến nay, dự án đã hoàn thành các hạng mục như kè sau bến, bến cập tàu, nhà điều hành, nhà mái che bến, bể nước, bê tông sân bãi… Đồng thời đang thi công các hạng mục trụ neo tàu thuyền, kè bờ, nhà tiếp nhận và phân loại hải sản, hệ thống cấp điện hạ thế, nạo vét luồng lạch và khu neo đậu.

Trước tình trạng phối hợp chưa đồng bộ giữa các đơn vị, ngày 14/5, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Đỗ Tâm Hiển đã trực tiếp kiểm tra hiện trường và yêu cầu các bên khẩn trương tháo gỡ vướng mắc.

Ông Hiển yêu cầu UBND xã Đông Sơn khẩn trương cung cấp đầy đủ hồ sơ liên quan đến giá đất cho Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh để làm căn cứ lập phương án bồi thường. Sau khi nhận đủ hồ sơ, chậm nhất đến ngày 20/5/2026, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh phải hoàn thành phương án bồi thường đối với phần diện tích còn lại để niêm yết công khai theo quy định.

Đồng thời, các đơn vị phối hợp rà soát lại công tác khảo sát, kiểm kê nhằm đảm bảo quyền lợi chính đáng của người dân trong vùng dự án. Việc xây dựng kế hoạch đấu giá các nguồn tài nguyên phát sinh như đất, cát dư thừa cũng được yêu cầu triển khai sớm để tránh thất thoát, lãng phí.

“Dự án đang chậm tiến độ so với chỉ đạo của UBND tỉnh tại kỳ họp trực báo trước. Yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường hàng tuần họp trực báo với các đơn vị, địa phương liên quan để thống nhất phương án, cách thức thực hiện nhằm đẩy nhanh tiến độ dự án”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Đỗ Tâm Hiển nhấn mạnh.