Để đảm bảo việc quản lý, khai thác, sử dụng cơ sở dữ liệu (CSDL) nền địa lý quốc gia thống nhất, hiệu quả, Bộ Tài nguyên và Môi trường vừa tổ chức khóa đào tạo sử dụng phần mềm chuyên ngành để xây dựng, quản lý, vận hành, khai thác CSDL nền địa lý quốc gia cho các cán bộ quản lý, cán bộ kỹ thuật của một số bộ, ngành và địa phương trong việc khai thác, sử dụng CSDL nền địa lý quốc gia bằng hình thức đào tạo trực tuyến E-Learning.
Ông Dương Văn Hải - Phó Cục trưởng Cục Đo đạc, Bản đồ và Thông tin địa lý Việt Nam đã chia sẻ với phóng viên Tạp chí Tài nguyên và Môi trường về mục đích và ý nghĩa của khóa học này.

Ông Dương Văn Hải - Phó Cục trưởng Cục Đo đạc, Bản đồ và Thông tin địa lý Việt Nam
Phóng viên: Ông có thể cho biết, ý tưởng về E-learning trong lĩnh vực đo đạc, bản đồ đến từ đâu?
Ông Dương Văn Hải: CSDL nền địa lý quốc gia đóng vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh vực, như: Quy hoạch, quản lý đô thị, quản lý TNMT, QP-AN, nghiên cứu khoa học và trợ giúp trong một số trường hợp khẩn cấp, như: Thiên tai, dịch bệnh,... là dữ liệu nền cho tất cả các CSDL chuyên ngành khác. Nhận thức được vai trò quan trọng của CSDL nền địa lý quốc gia, ngày 09/01/2020, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án “Xây dựng, hoàn thiện CSDL nền địa lý quốc gia” tại Quyết định số 40/QĐ-TTg. Thực hiện nhiệm vụ được giao, đến nay, Bộ TN&MT đã hoàn thành việc xây dựng CSDL nền địa lý quốc gia và thành lập bản đồ địa hình quốc gia tỷ lệ 1:25.000, 1:100.000, 1:250.000, 1:500.000, 1:1.000.000 phần đất liền; xây dựng CSDL nền địa lý quốc gia trên vùng biển Việt Nam tỷ lệ 1:10.000, 1:50.000, 1:100.000, 1:250.000, 1:500.000, 1:1.000.000 để phục vụ công tác quy hoạch, phát triển kinh tế - xã hội.
Việc ứng dụng công nghệ trong việc xây dựng, cập nhật, quản lý CSDL nền địa lý quốc gia cũng đã được Bộ TN&MT, cụ thể là Cục Đo đạc, bản đồ và Thông tin địa lý Việt Nam nghiên cứu lựa chọn công nghệ GIS tiên tiến, hiện đại hiện đã và đang được nhiều nước trên thế giới lựa chọn áp dụng.
Với dữ liệu nền địa lý quốc gia, trong thời gian qua, Bộ TN&MT đã kịp thời cung cấp cho một số bộ, ngành, địa phương để khai thác, sử dụng dữ liệu phục vụ công tác lập quy hoạch, quản lý đô thị cũng như công tác chỉ đạo điều hành và phát triển KT-XH tại địa phương.
Để việc quản lý, khai thác, sử dụng một cách có hiệu quả đối với CSDL nền địa lý quốc gia do Bộ TN&MT xây dựng, cung cấp, bàn giao cho các bộ, ngành và địa phương, khóa “Đào tạo sử dụng phần mềm chuyên ngành xây dựng, quản lý, vận hành CSDL nền địa lý quốc gia” bằng hình thức đào tạo trực tuyến qua nền tảng E-Learning nhằm giúp các học viên dễ dàng nắm bắt những kiến thức từ cơ bản đến nâng cao trong việc xây dựng, cập nhật CSDL địa lý nói chung và CSDL nền địa lý quốc gia nói riêng một cách chủ động, thống nhất và hiệu quả, đáp ứng với công cuộc chuyển đổi số của đất nước. Sau khóa học, Bộ TN&MT sẽ xem xét cung cấp bộ phần mềm ArcGIS Desktop trên cơ sở nhu cầu đăng ký của các bộ, ngành và địa phương để phục vụ công tác xây dựng, cập nhật CSDL nền địa lý quốc gia.
Phóng viên: Khóa học này sẽ đóng góp gì để hỗ trợ các học viên tiếp tục cập nhật thêm những kiến thức trong lĩnh vực ứng dụng địa không gian và lấy nền bản đồ làm trung tâm?
Ông Dương Văn Hải: Tham gia khóa học, các học viên sẽ có chương trình gồm 6 khóa học, mỗi khóa học sẽ tập trung khai thác tính năng của một số công cụ trong bộ phần mềm ArcGIS tương ứng phục vụ công tác cập nhật, quản lý, khai thác, vận hành CSDL nền địa lý quốc gia và hệ thống bản đồ địa hình quốc gia. Cụ thể:
Khóa 1: Quản lý, khai thác sử dụng CSDL nền địa lý quốc gia, dịch vụ dữ liệu bản đồ số. Đây là nền tảng đầu tiên để học viên tiếp cận và hiểu rõ về CSDL nền địa lý quốc gia. . Với 9 bài học và 3 bài thực hành sẽ giúp học viên hiểu rõ về kiến trúc hệ thống của CSDL nền địa lý quốc gia và nắm vững các kiến thức về Portal for ArcGIS.
Khóa 2: Căn bản về ArcGIS: Sẽ đưa học viên vào hành trình khám phá cách sử dụng ArcGIS, một phần mềm quan trọng cho công việc xây dựng, quản lý và vận hành CSDL nền địa lý quốc gia, với 10 bài học và 5 bài thực hành.
Khóa 3: Xây dựng, cập nhật, chuẩn hóa CSDL nền địa lý quốc gia, CSDL chuyên ngành: Với 14 bài học và 3 bài thực hành, học viên sẽ nắm được các phương pháp xây dựng CSDL nền địa lý quốc gia và CSDL địa lý chuyên ngành; tạo ra bản đồ và sản phẩm dựa trên CSDL nền địa lý và CSDL địa lý chuyên ngành; cùng với kiến thức về ảnh hàng không và viễn thám, cách ứng dụng thực tế trong xây dựng và cập nhật dữ liệu.
Khóa 4: Xây dựng quy trình quản lý, xây dựng, cập nhật CSDL nền địa lý quốc gia và bản đồ địa hình quốc gia với ArcGIS Workflow Manager: Với 6 bài học và 2 bài thực hành, học viên sẽ được trang bị khả năng xây dựng và thực hiện quy trình quản lý hiệu quả, đồng thời tận dụng tối đa công cụ ArcGIS Workflow Manager nhằm quản lý và cập nhật CSDL theo mô hình sản xuất tập trung.
Khóa 5: Kiểm tra, đánh giá chất lượng CSDL nền địa lý quốc gia với ArcGIS Data Reviewer: Với 7 bài học và 2 bài thực hành Học viên sẽ nắm được kiến thức về yêu cầu chất lượng của CSDL nền địa lý quốc gia và bản đồ địa hình quốc gia; phát hiện, kiểm tra, đánh giá, giải quyết lỗi dữ liệu sử dụng Data Reviewer; xây dựng quy trình kiểm tra, đánh giá chất lượng, thực hiện tác vụ liên quan.
Khóa 6: Trình bày dữ liệu và biên tập bản đồ địa hình quốc gia từ CSDL nền địa lý quốc gia: Với 7 bài học và 4 bài thực hành, học viên sẽ: Ứng dụng Production Mapping biên tập và trình bày bản đồ; đưa ra quy trình trình bày bản đồ địa hình quốc gia; thiết kế trang in và bố cục trình bày bản đồ địa hình quốc gia, xuất bản đồ.
Chương trình đào tạo sử dụng phần mềm chuyên ngành Xây dựng, quản lý, vận hành CSDL nền địa lý quốc gia chắc chắn sẽ đem đến cho học viên những kiến thức chuyên môn sâu rộng, hữu ích và ứng dụng thực tiễn từ đó đáp ứng tốt nhất nhu cầu công việc liên quan đến CSDL nền địa lý và chuyên ngành.
.jpg)
Thứ trưởng Bộ TN&MT Nguyễn Thị Phương Hoa cùng các đại biểu thực hiện nghi thức kích hoạt nền tảng đào tạo trực tuyến "Chương trình đào tạo sử dụng phần mềm chuyên ngành xây dựng, quản lý, vận hành, khai thác dữ liệu nền dữ liệu quốc gia"
Phóng viên: Xin ông cho biết, lợi ích của việc đào tạo E-learning trong lĩnh vực Đo đạc và Bản đồ? Vì sao không phải là mở lớp đào tạo trực tiếp tại Hà Nội, Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh như cách truyền thống lâu nay?
Ông Dương Văn Hải: Việc xây dựng chương trình đào tạo sử dụng phần mềm chuyên ngành để xây dựng quản lý vận hành CSDL nền địa lý quốc gia nhằm đáp ứng các nhu cầu: Đào tạo nhân lực trên phạm vi toàn quốc với số lượng khoảng 3000 học viên, tôi cho là đông nhất mà Bộ TN&MT đào tạo liên quan đến chức năng quản lý nhà nước của Bộ, là những cán bộ quản lý, cán bộ kỹ thuật của các bộ, ngành và địa phương trên cả nước tham gia; thời gian đào tạo gồm 6 khóa học và duy trì trên hệ thống 1 năm.
Để đáp ứng các yêu cầu trên, Cục Đo đạc, Bản đồ và Thông tin địa lý Việt Nam lựa chọn chuyển từ hình thức đào tạo trực tiếp sang hình thức đào tạo trực tuyến trên nền tảng số vì có các ưu điểm sau: Giải quyết được vấn đề về khoảng cách địa lý: Công chức, viên chức trên 63 tỉnh thành tham gia đào tạo được thuận lợi; thời gian linh hoạt mọi lúc mọi nơi, chủ động trên nền tảng số, thông qua các video bài giảng; tiết kiệm được thời gian di chuyển, đi lại tốn kém. Hình thức học online sẽ hiệu quả hơn trong công tác triển khai và hiệu quả kinh tế, tiết kiệm chi phí học tối đa cho các đơn vị; hiệu năng nền tảng trực tuyến cao, đáp ứng cho số lượng người dùng lớn truy cập đồng thời; giao diện nền tảng trực quan dễ sử dụng. Các bài học lưu trên hệ thống một cách đầy đủ và bài bản, các học viên có thể xem lại bài học bất cứ khi nào; mọi dữ liệu và tài liệu tham khảo hay những bài giảng được lưu trữ một cách khoa học, hợp lý, hệ thống, thuận lợi cho việc tìm kiếm khi có nhu cầu; cập nhật thêm các bài học, kiến thức mới theo thời gian, trong thời gian đào tạo.
Mỗi khóa học được xây dựng với một cấu trúc sư phạm thông minh. Bài giảng được xây dựng dưới dạng một tập hợp các học liệu điện tử (video, hình ảnh động và âm thanh kết hợp với trình diễn slide với các học liệu đa phương tiện,…) được kết cấu sư phạm để học viên có thể tự học thông qua lựa chọn các nội dung học tập, luyện tập, vận dụng, tự kiểm tra - đánh giá. Điều này đảm bảo việc truyền tải kiến thức một cách hiệu quả và trực quan. Các bài thực hành trong từng khóa sẽ giúp học viên ứng dụng kiến thức đã học để tạo ra những sản phẩm hoàn thiện đầy ấn tượng.
Chúng ta tin rằng, sau khoá học mỗi học viên sẽ có được không chỉ là kiến thức mới về GIS mà còn là sự tự tin và lòng đam mê trong lĩnh vực thông tin địa lý; là nguồn động viên, sức mạnh mới để giúp các bạn tiến xa hơn trong sự nghiệp và đóng góp vào sự phát triển của đất nước.
Phóng viên: Trân trọng cảm ơn ông!
Phương Chi (thực hiện)