Nuôi lươn không bùn loay hoay tìm đầu ra

Nông nghiệp vẫn là nguồn sinh kế chính của người dân ở xã Thạch Lạc. Những năm gần đây, bên cạnh các vật nuôi truyền thống, người dân mạnh dạn tìm thêm những mô hình mới để nâng cao thu nhập. Nuôi lươn không bùn từng được xem là một hướng đi khá phù hợp bởi không đòi hỏi diện tích lớn, có thể tận dụng khoảng đất trong vườn nhà, công chăm sóc cũng vừa sức với các hộ gia đình.

Trên địa bàn xã hiện có khoảng 22 mô hình nuôi lươn không bùn. Nhiều hộ đã có kinh nghiệm qua một vài lứa nuôi, quy trình chăm sóc cũng dần nắm chắc. Nhưng khi sản phẩm làm ra nhiều hơn, câu chuyện đầu ra lại trở thành nỗi lo thường trực.

Tại gia đình chị Trần Thanh Điệp ở thôn Tượng Sơn, những bể lươn đã đến thời điểm có thể xuất bán. Sau hơn 10 tháng chăm sóc, đáng lẽ đây phải là lúc người nuôi tính chuyện thu hồi vốn, có thêm khoản tích lũy cho gia đình. Thế nhưng, chị Điệp vẫn phải vừa nuôi, vừa tìm nơi tiêu thụ.

Gia đình chị bắt đầu nuôi lươn từ tháng 10/2025, sau khi đi tham quan một số mô hình và thấy vật nuôi này có khả năng đem lại thu nhập. Đây cũng là lứa đầu tiên nên ban đầu không tránh khỏi những khó khăn về kỹ thuật chăm sóc. Sau tháng ngày chăm sóc, những khó khăn trong quá trình nuôi cơ bản đã được gia đình khắc phục, chỉ có đầu ra là vẫn chưa tìm được lời giải. Điều khiến chị Điệp sốt ruột nhất là giá lươn hiện nay.

“Khoảng nửa năm trở lại đây giá giảm rõ rệt. Trước đây còn được giá, chứ bây giờ thương lái mua khoảng 40-50 nghìn đồng/kg thì thấp quá. Lươn nuôi đến kỳ bán mà giá thế này, người dân rất khó thu hồi vốn”, chị Điệp chia sẻ.

Áp lực ấy thể hiện rõ hơn ở gia đình bà Trần Thị Tuyết, thôn Sơn Phú. Gia đình bà đang nuôi khoảng 8 vạn con lươn trong 22 bể. Để đầu tư mô hình, gia đình phải vay vốn ngân hàng, tổng số tiền đã bỏ vào nuôi lươn đến nay gần 1 tỷ đồng.

Quy mô nuôi lớn đồng nghĩa với chi phí đầu vào không nhỏ. Riêng thức ăn cho lươn, mỗi bao cám đã khoảng 830.000 đồng. Trong khi đó, giá lươn thương phẩm hiện chỉ khoảng 50.000 đồng/kg.

“Đầu vào thì cái gì cũng đắt, còn lươn bán ra lại rẻ. Gia đình vốn ban đầu phải đi vay ngân hàng, nếu giá cứ như hiện nay thì rất bấp bênh”, bà Tuyết nói.

Theo bà Tuyết, những năm trước giá lươn có thời điểm lên 100.000-110.000 đồng/kg nên người dân có thêm động lực đầu tư. Nhưng khi giá giảm xuống chỉ còn khoảng một nửa, bài toán hiệu quả kinh tế lập tức đảo chiều.

Đáng nói, với những hộ mới đầu tư quy mô lớn, rủi ro càng cao. Tiền xây bể, mua giống, mua thức ăn và vốn vay đều đã bỏ ra, trong khi giá bán lại phụ thuộc gần như hoàn toàn vào thị trường. Người nuôi không có nhiều khả năng mặc cả với thương lái, cũng khó chủ động tìm thị trường tiêu thụ ổn định.

“Giá 50.000 đồng/kg thì quá rẻ. Nếu không có hướng hỗ trợ về giá, đầu ra thì người dân rất khó duy trì. Có khi chỉ nuôi được một lứa rồi phải dừng”, bà Tuyết lo lắng.

Theo bà Võ Thị Thủy, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Thạch Lạc: Thời gian qua, MTTQ và các tổ chức đoàn thể ở địa phương đã vận động người dân xây dựng nhiều mô hình phát triển kinh tế, trong đó có nuôi lươn không bùn.Mô hình này phù hợp với điều kiện của nhiều hộ, những năm trước, nhiều hộ nuôi lươn thương phẩm đạt hiệu quả khá nên mô hình từng bước được nhân rộng.

Tuy nhiên, năm 2026, đầu ra lươn gặp nhiều khó khăn. Giá bán giảm đáng kể so với những năm trước, trong khi chi phí đầu vào vẫn ở mức cao. Một số hộ nuôi lươn đến gần một năm, đến lúc xuất bán thì giá thấp khiến nguy cơ thua lỗ hiện hữu.

“Có những hộ lươn đã đến thời điểm xuất bán nhưng giá như hiện nay thì rất khó, thậm chí có thể bị lỗ. Người dân mong muốn các cấp, các ngành quan tâm hỗ trợ tìm đầu ra để bà con yên tâm duy trì mô hình”, bà Thủy cho biết.