Gần 80 năm đã trôi qua, chính sách ưu đãi, tri ân đối với các anh hùng liệt sĩ, gia đình liệt sĩ và người có công với cách mạng đã được Đảng, Nhà nước và Nhân dân cả nước ta quan tâm, chăm lo và đạt những kết quả rất quan trọng. Đảng ta khẳng định: “Thực hiện tốt chính sách ưu đãi người có công; đẩy mạnh các hoạt động đền ơn đáp nghĩa. Tiếp tục cải thiện đời sống vật chất, tinh thần cho người có công; bảo đảm chế độ ưu đãi người và gia đình người có công phù hợp với xu hướng tăng trưởng kinh tế, tiến bộ và công bằng xã hội”; để người có công với nước đều được ưu đãi, tri ân, chăm sóc và tôn vinh.
Trong những năm qua, thực hiện chính sách ưu đãi đối với người có công với cách mạng, Đảng, Nhà nước, Quốc Hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã cụ thể hóa thành các quy định, pháp luật và triển khai thực hiện thống nhất trong cả nước. Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng (sửa đổi) năm 2020 được thông qua ngày 09/12/2020, gồm 07 chương và 58 điều; trong đó, bổ sung 02 chương mới: “Công trình ghi công liệt sĩ, mộ liệt sĩ” và “Nguồn lực thực hiện”; bổ sung 10 điều mới và sửa đổi nội dung 41 điều trên cơ sở kế thừa các quy định đã thực hiện ổn định trong thực tiễn thời gian trước. Pháp lệnh mở rộng việc thực hiện chính sách ưu đãi đối với người có công với cách mạng và bổ sung đối tượng người có công và thân nhân, như: người bị địch bắt tù đày do trực tiếp hoạt động cách mạng, trực tiếp chiến đấu bảo vệ Tổ quốc, làm nghĩa vụ quốc tế sau năm 1975 và một số chính sách ưu đãi đối với những người hoạt động cách mạng mà không có điều kiện chăm sóc cha mẹ đẻ liệt sĩ khi còn sống,...
Thực trạng thực hiện chế độ chính sách ưu đãi đối với người có công với cách mạng
Từ nhiều năm nay, chính sách ưu đãi của Đảng, Nhà nước đối với thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng được thực hiện theo quy định một cách thống nhất, cụ thể. Quy định rõ nguyên tắc hưởng trợ cấp, phụ cấp ưu đãi người có công với cách mạng; chế độ trợ cấp mai táng; bổ sung chế độ bảo hiểm y tế và trợ cấp tuất hàng tháng đối với vợ hoặc chồng liệt sĩ tái giá và quy định mức trợ cấp hàng tháng với Bà mẹ Việt Nam anh hùng bằng 3 lần mức chuẩn, không phụ thuộc vào số con liệt sĩ.
Cùng với bảo đảm chế độ trợ cấp ưu đãi thường xuyên, nhiều chính sách hỗ trợ khác cũng được ban hành và thực hiện, như: chính sách ưu đãi về nhà ở; chính sách ưu đãi trong giáo dục, đào tạo đối với con của người có công; chăm sóc sức khoẻ; ưu tiên vay vốn từ quỹ quốc gia giải quyết việc làm để phát triển sản xuất; hỗ trợ các cơ sở sản xuất kinh doanh của thương, bệnh binh và người có công,... tạo điều kiện cho con em họ có việc làm, tăng thu nhập, ổn định cuộc sống. Hệ thống cơ sở sự nghiệp phục vụ thương binh, thân nhân liệt sĩ và người có công bao gồm: các cơ sở nuôi dưỡng thương binh, bệnh binh nặng, điều dưỡng luân phiên, các trung tâm chỉnh hình đã có nhiều hoạt động hiệu quả. Các cấp, ngành, địa phương tích cực giải quyết những phát sinh và tồn đọng, như: xác nhận, công nhận người hưởng chính sách ưu đãi, tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin bằng phương pháp giám định ADN.
Phát huy những kết quả, thành tựu đạt được và triển khai công tác “Đền ơn đáp nghĩa” có chiều sâu, thực chất và hiệu quả, Các Bộ, ban, ngành, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị-xã hội đã đẩy mạnh tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước ta đối với thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ, người có công với cách mạng trong các tầng lớp nhân dân và toàn xã hội. Cùng với đó thực hiện tốt chính sách ưu đãi, tri ân đối với người có công; chung sức, đồng lòng, nỗ lực cao hơn nữa chăm lo, tri ân các gia đình liệt ãi, người có công với cách mạng có hoàn cảnh khó khăn; người có công vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, vùng căn cứ địa cách mạng, phấn đấu không để người có công thuộc diện hộ nghèo.
Chế độ ưu đãi người có công với cách mạng và thân nhân gia đình liệt sĩ bước đầu được xác lập và thường xuyên điều chỉnh phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước trong từng giai đoạn. Theo báo cáo của các cơ quan chức năng, hiện nay “cả nước đã xác nhận được trên 9,2 triệu người có công”, hằng năm, ngân sách Nhà nước và các địa phương đã dành nhiều nghìn tỷ đồng để chăm sóc đối tượng này về mọi mặt. Cùng với đó, công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin được đẩy mạnh. Các địa phương trong cả nước đã đầu tư nguồn lực lớn để xây dựng, tu bổ, tôn tạo nghĩa trang liệt sĩ, các công trình ghi công liệt sĩ. Cổng thông tin điện tử về liệt sĩ, mộ liệt sĩ, nghĩa trang liệt sĩ, thông báo tin mộ liệt sĩ được xây dựng và đi vào hoạt động hiệu quả, giúp thân nhân liệt sĩ có thể truy cập để tìm mộ và thăm viếng mộ, nghĩa trang liệt sĩ… Gần đây, chế độ trợ cấp, phụ cấp ưu đãi người có công đã qua nhiều lần điều chỉnh, từng bước khắc phục những hạn chế về mức, nguyên tắc và phương thức điều chỉnh độc lập với chế độ tiền lương, bảo hiểm xã hội, phù hợp với điều kiện của ngân sách Nhà nước, góp phần từng bước cải thiện, nâng cao đời sống của người có công…
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác chính sách ưu đãi người có công với cách mạng ở nước ta vẫn còn những hạn chế nhất định. Cụ thể là, đời sống của một bộ phận gia đình chính sách, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng căn cứ cách mạng vẫn còn khó khan, thiếu thốn. Tồn đọng về chính sách trong các cuộc chiến tranh còn rất lớn. Một số đối tượng cần được hưởng chế độ ưu đãi, nhưng chưa được giải quyết kịp thời, như: Chính sách đối với một số đối tượng trực tiếp tham gia kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Cùng với đó, việc phát hiện, tìm kiếm, quy tập phần mộ của các liệt sĩ đã hy sinh trong các cuộc chiến tranh còn nhiều khó khăn, phức tạp. Việc huy động, bố trí các nguồn lực thực hiện chính sách ưu đãi đối với các anh hùng liệt sĩ, người có công với cách mạng còn hạn chế. Một số nghĩa trang, công trình ghi công anh hùng liệt sĩ đã xuống cấp chưa được quan tâm tu bổ, tôn tạo; tình trạng khai man hồ sơ, trục lợi chính sách vẫn còn xảy ra, gây bức xúc trong xã hội.
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng khẳng định: “Hoàn thiện và thực hiện tốt pháp luật, chính sách đối với người có công trên cơ sở nguồn lực của Nhà nước và xã hội, bảo đảm người có công và gia đình có mức sống từ trung bình khá trở lên trong địa bàn cư trú...giải quyết căn bản chính sách với người có công; nâng cấp các công trình “đền ơn đáp nghĩa”. “Tiếp tục ra soát, hoàn thiện việc phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm giữa Trung ương và địa phương, giữa các cấp địa phương theo phương châm, địa phương chịu trách nhiệm; tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc triển khai các quy định mới về phân cấp, phân quyền”.
Một số nhiệm vụ giải pháp và kiến nghị
Để thực hiện tốt chính sách đối với các anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh và người có công cần sự đồng hành, chung tay, góp sức của các cấp, các ngành, các địa phương và toàn xã hội. Cụ thể là cần tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ, giải pháp và kiến nghị sau:
Một là, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, tổ chức đảng, các ban, ngành trong thực hiện chính sách đối với các anh hùng liệt sĩ, thương binh, gia đình liệt sĩ và người có công với cách mạng. Cấp ủy, chỉ huy các cấp phải quán triệt sâu sắc quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nghị quyết, chỉ thị của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về thực hiện công tác chính sách đối với thương binh, gia đình liệt sĩ, người có công với cách mạng và Phong trào “Đền ơn đáp nghĩa”, coi đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, là trách nhiệm và tình cảm của cán bộ, chiến sĩ toàn quân. Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng; phát huy vai trò của người chỉ huy, chính ủy, chính trị viên, cơ quan chính trị các cấp thực hiện hiệu có quả chính sách đối với thương binh, gia đình liệt sĩ, người có công với cách mạng và Phong trào “Đền ơn đáp nghĩa” ở từng cấp, từng cơ quan, đơn vị. Bám sát tình hình thực tiễn của đất nước, quân đội, điều kiện, khả năng của cơ quan, đơn vị và nhu cầu, quyền lợi thiết thực, chính đáng của đối tượng chính sách, người có công với cách mạng để xác định nội dung, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện, có trọng tâm, trọng điểm và bằng những việc làm thiết thực. Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốt công tác tuyên truyền, giáo dục cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân về mục đích, ý nghĩa, kết quả thực hiện chính sách đối với thương binh, gia đình liệt sĩ và người có công với cách mạng của Quân đội, đơn vị, địa phương; phát huy truyền thống, đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc, tạo thành phong trào hành động cách mạng sâu rộng, có sức lan tỏa mạnh mẽ.
Hai là, cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc các cấp, các tổ chức chính trị - xã hội đẩy mạnh tuyên truyền sâu rộng chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước đối với người có công. Toàn xã hội cần “chung tay” thực hiện tốt chính sách ưu đãi người có công, đưa các phong trào “Đền ơn đáp nghĩa”; chăm sóc thân nhân của anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh và người có công trở thành hoạt động thường xuyên ở các địa phương. Cùng với đó, Nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước về công tác tri ân, “đền ơn đáp nghĩa” đối với người có công. Tăng cường việc ứng dụng thành tựu khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, phối hợp hiệu quả giữa các bộ, ban, ngành Trung ương và địa phương trong thực hiện công tác tìm kiếm mộ liệt sĩ đã hy sinh, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin. Chính quyền các cấp quan tâm giải quyết hồ sơ đề nghị xác nhận người có công còn tồn đọng, bảo đảm chặt chẽ, hiệu quả.
Ba là, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ban, ngành Trung ương và các đơn vị, địa phương tích cực, chủ động nghiên cứu, đề xuất với Đảng, Nhà nước tiếp tục sửa đổi, bổ sung, ban hành và triển khai tổ chức thực hiện tốt chính sách đối với người có công với cách mạng. Các cơ quan, đơn vị tiếp tục nghiên cứu, tham mưu với Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng đề xuất với Đảng, Nhà nước ban hành mới, sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện và triển khai tổ chức thực hiện tốt chế độ, chính sách đối với người có công với cách mạng; các chế độ, chính sách đối với người tham gia các thời kỳ kháng chiến, chiến tranh bảo vệ Tổ quốc; phối hợp triển khai thực hiện Nghị định số 131/2021/NĐ-CP ngày 30/12/2021 của Chính phủ quy định chi tiết và biện pháp thi hành Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng, đề xuất giải quyết những vướng mắc trong quá trình thực hiện Nghị định. Quan tâm chế độ, chính sách đối với các đối tượng làm nhiệm vụ đặc thù, nhiệm vụ mới, đối tượng đang công tác ở những địa bàn chiến lược, biên giới, biển, đảo; chính sách bảo đảm cho thực hiện các đề án tinh giản biên chế, thu hút, khuyến khích người tài và nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ trong quân đội. Tập trung hoàn thiện chính sách tiền lương, phụ cấp, trợ cấp, chính sách bảo hiểm xã hội phù hợp với tiến trình cải cách chính sách xã hội của Nhà nước và đặc thù quân đội. Đặc biệt, cần nghiên cứu, tổng kết rút kinh nghiệm từ thực tiễn công tác lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai thực hiện một số chính sách trong thời gian qua; kịp thời phổ biến, nhân rộng cách làm hay, sáng tạo, khắc phục những hạn chế, khuyết điểm; phát huy dân chủ, công khai, công bằng, minh bạch, tạo điều kiện để mọi tầng lớp nhân dân và cán bộ, chiến sĩ tham gia giám sát việc thực hiện các chế độ, chính sách.
Bốn là, tiếp tục đẩy mạnh giải quyết những tồn đọng chính sách đối với người có công với cách mạng; thực hiện tốt công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.
Thực hiện tốt chế độ, chính sách đối với các trường hợp bị thương, hy sinh trong khi làm nhiệm vụ quân sự, quốc phòng; phòng, chống dịch bệnh, thiên tai, thảm họa, tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn... Tích cực giải quyết tồn đọng chính sách sau chiến tranh; chế độ, chính sách đối với người tham gia kháng chiến, chiến tranh bảo vệ Tổ quốc và làm nhiệm vụ quốc tế cả trong nước và người Việt Nam định cư ở nước ngoài theo quy định, bảo đảm chặt chẽ, công khai. Triển khai đồng bộ các giải pháp tổ chức tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, hoàn thành xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về liệt sĩ, mộ liệt sĩ, thân nhân liệt sĩ và nghĩa trang liệt sĩ; lập bản đồ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ; xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin bằng phương pháp thực chứng. Đẩy mạnh tuyên truyền, cung cấp thông tin, hợp tác quốc tế về tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.
Phát biểu tại Trụ sở Trung ương Đảng chiều ngày 16/12/2025, Tổng Bí thư Tô lâm yêu cầu: Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo khẩn trương rà soát, sửa đổi, bổ sung chính sách, pháp luật về người có công; hoàn thành xử lý căn bản các tồn đọng chính sách về người có công trong năm 2026; đẩy nhanh tiến độ giám định AND, tháo gỡ ngay các điểm nghẽn về cơ chế, kinh phí, công nghệ; phối hợp với Đảng ủy Quốc hội chỉ đạo ra soát, hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan, bảo đảm thể chế hóa kịp thời chủ trương của Đảng; cân đối nguồn lực để đảm bảo triển khai các chính sách, đề án hiệu quả, đúng tiến độ; nghiên cứu có chính sách đối với bộ đội phục viên, thanh niên hoàn thành nghĩa vụ quân sự, dân quân tự vệ; xem xét chính sách về thi đua- khen thưởng.
Phấn đấu thực hiện tốt hơn nữa chính sách ưu đãi, tri ân các anh hùng liệt sĩ và người có công với cách mạng và đẩy mạnh Phong trào “Đền ơn đáp nghĩa”. Theo đó, đổi mới toàn diện công tác cải cách hành chính dựa trên khoa học, công nghệ, chuyển đổi số; chuẩn hóa quy trình công tác, nâng cao hiệu quả ứng dụng khoa học - công nghệ trong chỉ đạo, quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện công tác chính sách đối với công tác thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng. Đồng thời, làm tốt công tác thanh tra, kiểm tra, sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm; kịp thời nắm và giải quyết những vướng mắc, phát sinh; xử lý nghiêm các hiện tượng tiêu cực trong thực hiện công tác chính sách.
Tài liệu tham khảo:
1. Chỉ thị số 21/CT-TTg ngày 22/5/2017 của Thủ tướng Chính phủ về việc: “Tiếp tục tăng cường công tác chăm sóc người có công với cách mạng”.
2. Đề án 1237 (Quyết định 1237/QĐ-TTg) của Thủ tướng Chính phủ về: “Tiếp tục tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ đến năm 2020 và những năm tiếp theo”.
3. Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng (sửa đổi) năm 2020 được Quốc hội thông qua ngày 09/12/2020.
4. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Tập I, Nxb CTQG-ST, H, 2026,
Sáng ngày 3/7, tại Hà Nội Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường do TS. Đào Xuân Hưng - Tổng biên tập làm trưởng đoàn đã thăm và việc với Viện Nghiên cứu Phát triển nữ doanh nhân Quốc tế (IWEDI). Buổi làm việc hai bên đã đi đến thống nhất ký kết “Biên bản ghi nhớ hợp tác” trên nhiều lĩnh vực khác nhau, đó là những lĩnh vực thế mạnh của hai cơ quan…
Từ ngày 1/7/2025, Cục Thống kê sẽ tiến hành triển khai Tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp năm 2025. Đây là một trong ba cuộc Tổng điều tra thống kê quốc gia, được tổ chức định kỳ 10 năm một lần trên phạm vi toàn quốc.
Tại Hà Nội, ngày 25/6, Trung tâm Chứng nhận Phù hợp tổ chức hội thảo với chủ đề “Nâng tầm nông sản Việt: Chứng nhận số thông minh và truy xuất nguồn gốc hướng tới thị trường toàn cầu”.
Trong bối cảnh nền kinh tế đang cần kích hoạt các động lực tăng trưởng mới, việc khơi thông các nguồn lực - đặc biệt là dòng vốn cho doanh nghiệp - là yếu tố then chốt. Tuy nhiên, theo phản ánh từ cộng đồng doanh nghiệp, hiện vẫn tồn tại một điểm nghẽn đáng lưu ý: vai trò của các cổ đông thiểu số đại diện vốn nhà nước trong các doanh nghiệp cổ phần hóa đang trở thành lực cản khiến doanh nghiệp khó tăng vốn, đầu tư và phát triển.
Khi tấm bản đồ hành chính mới của Việt Nam chính thức được công bố, với 34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, nhiều người dân không khỏi xúc động. Những tên gọi quen thuộc giờ đây mang thêm một phần mới. Có nơi hợp nhất sau hàng trăm năm tách biệt, có chốn nối liền đôi bờ lịch sử, cũng có địa phương lần đầu tiên “thay áo” từ mô hình tổ chức đến định danh trên bản đồ quốc gia.
