Ngày 27/3/2026, tại xã Trường Ninh, tỉnh Quảng Trị diễn ra Lễ khởi công Dự án đầu tư xây dựng Nhà thờ Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh.Dự án được Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị phê duyệt chủ trương đầu tư nhằm tri ân Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh – bậc danh tướng có công lớn trong sự nghiệp mở mang bờ cõi, xác lập chủ quyền và đặt nền móng cho vùng đất Nam Bộ. Đồng thời, công trình cũng góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống của dân tộc.
Theo quy hoạch, dự án có tổng diện tích gần 10.000 m², gồm hai khu vực chính: khu mở rộng Nhà thờ hiện hữu với các hạng mục như Nhà tưởng niệm, Nhà trưng bày, Nhà đón tiếp, cổng Tam quan, cảnh quan và cụm tượng; và khu bãi đỗ xe cùng các hạng mục phụ trợ như chỉnh trang khuôn viên, tôn tạo mộ phu nhân, xây dựng hồ bán nguyệt, sân đường nội bộ.
Dự án có tổng mức đầu tư 45 tỷ đồng, từ nguồn ngân sách tỉnh Đồng Nai, ngân sách tỉnh Quảng Trị và các nguồn vốn hợp pháp khác; dự kiến hoàn thành vào tháng 7/2026. Sau khi hoàn thành, công trình sẽ hình thành không gian văn hóa – lịch sử – tâm linh trang nghiêm, góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất Quảng Trị; đồng thời nâng cao nhận thức cộng đồng trong bảo tồn di sản văn hóa, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân và lan tỏa giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị (chủ đầu tư) khẳng định sẽ tổ chức thi công bảo đảm tiến độ, chất lượng, mỹ thuật, an toàn lao động và môi trường; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, địa phương nhằm hoàn thành công trình đúng kế hoạch, phát huy hiệu quả lâu dài.
Nguyễn Hữu Cảnh sinh năm 1650, tại vùng đất thuộc xã Vạn Ninh, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình (nay là xã Trường Ninh, tỉnh Quảng Trị). Ông nổi tiếng văn võ song toàn, từng giữ chức Chưởng cơ, Thống binh, Trấn phủ Dinh Bình Khương và được giao trọng trách kinh lược phương Nam. Ông đã thành lập phủ Gia Định, dựng các dinh Trấn Biên và Phiên Trấn, đặt nền móng hành chính đầu tiên cho vùng đất Nam bộ ngày nay. Năm 1700, trên đường trở về Dinh Trấn Biên, sau khi bình định biên cương, ông mất đột ngột tại Tiền Giang. Sự ra đi của ông để lại niềm tiếc thương sâu sắc trong lòng quân dân đương thời. Linh cữu ban đầu an táng ở Cù Lao Phố (tỉnh Đồng Nai), sau được cải táng về Thác Ro, thuộc xã Trường Thủy, huyện Lệ Thủy, Quảng Bình (nay là thuộc xã Trường Phú, tỉnh Quảng Trị). Hiện mộ và nhà thờ của ông đều đã được xếp hạng di tích lịch sử.
Cuộc đời của Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh là biểu tượng của tầm nhìn chiến lược, của bản lĩnh chính trị và tinh thần tận tụy vì dân, vì nước. Từ những bước chân mở cõi năm xưa đến công trình được khởi dựng hôm nay là hành trình hơn ba thế kỷ tiếp nối mạch nguồn tri ân, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc ta.
Theo ông Hoàng Xuân Tân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, việc xây dựng Nhà thờ Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh nhằm gìn giữ, phát huy các giá trị lịch sử – văn hóa của quê hương, dân tộc. Công trình sẽ là nơi tưởng niệm trang nghiêm, là không gian giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ; đồng thời là nhịp cầu kết nối nghĩa tình giữa Quảng Trị và Đồng Nai – giữa miền Trung kiên cường và miền Nam nghĩa nặng tình sâu. Tri ân tiền nhân là đạo lý thiêng liêng của dân tộc Việt Nam.
Khi hoàn thành, Nhà thờ Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh được kỳ vọng sẽ trở thành không gian văn hóa tâm linh tiêu biểu, góp phần tôn vinh công lao bậc tiền nhân mở cõi phương Nam, đồng thời tạo điểm nhấn văn hóa - lịch sử của địa phương, đóng góp vào đời sống tinh thần cộng đồng và lan tỏa giá trị truyền thống “uống nước nhớ nguồn” cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Lịch sử dân tộc ta được bồi đắp bởi những con người mang trong mình khát vọng lớn lao vì đất nước. Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh là một trong những nhân vật tiêu biểu như thế. Tại Đồng Nai – nơi in đậm dấu ấn những bước chân mở cõi của ông, Đền thờ Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh ở phường Trần Biên, từ lâu đã trở thành địa chỉ tâm linh thiêng liêng của người dân địa phương và du khách thập phương. Ngôi đền không chỉ là nơi tưởng niệm công lao của vị danh tướng mà còn là biểu tượng của tinh thần khai phá, đoàn kết và khát vọng vươn lên mạnh mẽ của con người phương Nam.