Ra mắt Nhóm công tác hợp tác Nam - Nam trong nông nghiệp

Phát biểu khai mạc buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung cho biết, việc thành lập Nhóm công tác thể hiện quyết tâm của Bộ trong việc chủ động triển khai đường lối đối ngoại của Đảng, chính sách hội nhập quốc tế của Nhà nước; đồng thời thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường theo hướng thực chất, hiệu quả, bền vững và cùng có lợi.

Theo Thứ trưởng Hoàng Trung, thế giới hiện nay đang chịu tác động mạnh từ cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, xung đột chính trị tại nhiều khu vực, biến động giá lương thực, năng lượng và vật tư nông nghiệp. Cùng với đó, biến đổi khí hậu, thiên tai cực đoan, suy giảm tài nguyên thiên nhiên, khan hiếm nguồn nước và mất đa dạng sinh học tiếp tục tạo áp lực lớn đối với sản xuất nông nghiệp và đời sống người dân, đặc biệt tại các nước đang phát triển.

Trong bối cảnh đó, hợp tác Nam - Nam ngày càng khẳng định vai trò là cơ chế hợp tác hiệu quả giữa các quốc gia đang phát triển nhằm chia sẻ kinh nghiệm, chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực và cùng ứng phó với các thách thức chung.

Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, Việt Nam là quốc gia có nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong phát triển nông nghiệp và bảo đảm an ninh lương thực. Từ một nước thiếu lương thực, Việt Nam đã trở thành một trong những trung tâm sản xuất và xuất khẩu nông sản quan trọng của thế giới với nhiều mặt hàng giữ vị trí hàng đầu toàn cầu như gạo, cà phê, hồ tiêu, điều, thủy sản và sản phẩm gỗ.

Thứ trưởng Hoàng Trung nhấn mạnh, những kinh nghiệm của Việt Nam có giá trị tham khảo đối với nhiều quốc gia đang phát triển, đặc biệt là các nước châu Phi đang quan tâm đến bảo đảm an ninh lương thực, nâng cao năng lực sản xuất nông nghiệp, phát triển nông thôn và cải thiện sinh kế cho người dân.

Để Nhóm công tác hoạt động hiệu quả, Thứ trưởng Hoàng Trung đề nghị các đơn vị tập trung hoàn thiện kế hoạch hành động; xây dựng danh mục các sáng kiến hợp tác ưu tiên trong những lĩnh vực Việt Nam có thế mạnh như lúa gạo, thủy sản, chăn nuôi, lâm nghiệp, thủy lợi, khuyến nông, chế biến nông sản, phát triển nông nghiệp xanh, nông nghiệp tuần hoàn và thích ứng biến đổi khí hậu.

Thứ trưởng Hoàng Trung khẳng định, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi để các sáng kiến hợp tác Nam - Nam trong nông nghiệp được triển khai hiệu quả, minh bạch và bền vững; qua đó góp phần thúc đẩy an ninh lương thực, nâng cao năng lực sản xuất, cải thiện sinh kế nông thôn và thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững trên phạm vi toàn cầu.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Anh Tuấn đánh giá cao sáng kiến thành lập Nhóm công tác Nam - Nam trong lĩnh vực nông nghiệp của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Theo ông, sự hiện diện đông đảo của các cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp và đối tác phát triển cho thấy sự quan tâm và cam kết mạnh mẽ trong thúc đẩy hợp tác nông nghiệp giữa Việt Nam và các nước châu Phi.

Để thúc đẩy hoạt động của Nhóm công tác Nam - Nam trong lĩnh vực nông nghiệp, Thứ trưởng Lê Anh Tuấn khẳng định, Bộ Ngoại giao cam kết phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường triển khai ba nhiệm vụ trọng tâm gồm: góp phần kiến tạo môi trường chính trị thuận lợi, làm sâu sắc quan hệ giữa Việt Nam và các nước châu Phi; đồng hành cùng doanh nghiệp Việt Nam tìm kiếm cơ hội đầu tư, triển khai các dự án nông nghiệp và chuyển giao công nghệ tại châu Phi; đồng thời thúc đẩy xây dựng mạng lưới đối tác nhằm tìm kiếm các cơ hội và sáng kiến hợp tác mới.

Tại buổi lễ, Nhóm công tác hợp tác Nam - Nam trong nông nghiệp chính thức ra mắt, đánh dấu bước cụ thể hóa định hướng tăng cường hợp tác quốc tế, chia sẻ kinh nghiệm phát triển nông nghiệp bền vững giữa Việt Nam và các quốc gia đối tác. Theo đó, ông Phạm Ngọc Mậu, Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế được giao làm Trưởng nhóm công tác; ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia giữ vai trò Phó Trưởng nhóm.

“Điểm đặc biệt của Hợp tác Nam - Nam trong nông nghiệp là tính thực tiễn rất cao. Điều mà nhiều quốc gia cần không phải lúc nào cũng là công nghệ đắt tiền nhất hoặc hiện đại nhất, mà là giải pháp phù hợp nhất: dễ áp dụng, có chi phí chấp nhận được, thích nghi với điều kiện khí hậu, đất đai, trình độ sản xuất và năng lực quản lý tại địa phương”, ông Phạm Ngọc Mậu, Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác Quốc tế, Trưởng Nhóm công tác Nam - Nam thông tin. 

Theo Trưởng Nhóm công tác Hợp tác Nam - Nam, trong nông nghiệp, Việt Nam có nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong phát triển nông nghiệp, từ đổi mới thể chế, tổ chức sản xuất, phát triển hệ thống khuyến nông đến gắn sản xuất với chế biến, thương mại và hội nhập quốc tế. Đây là những kinh nghiệm có giá trị tham khảo đối với nhiều quốc gia đang phát triển, đặc biệt là các nước châu Phi.

Trong các năm qua, Việt Nam đã triển khai nhiều chương trình hợp tác nông nghiệp với các nước châu Phi như chuyển giao kỹ thuật canh tác lúa gạo, thủy sản, chăn nuôi, lâm nghiệp, thủy lợi nhỏ, đào tạo nguồn nhân lực và cử chuyên gia hỗ trợ thực địa. Tuy nhiên, các hoạt động hợp tác vẫn còn phân tán, thiếu cơ chế điều phối thường xuyên để kết nối cơ quan quản lý nhà nước, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế và nhu cầu cụ thể của nước tiếp nhận.

Trên cơ sở đó, Nhóm công tác Hợp tác Nam - Nam trong nông nghiệp được kỳ vọng thực hiện bốn vai trò chính gồm: kết nối chính sách giữa các bộ, ngành, cơ quan ngoại giao và đối tác quốc tế; kết nối chuyên gia, viện nghiên cứu với nhu cầu thực tiễn của các quốc gia đang phát triển; thúc đẩy sự tham gia của khu vực tư nhân; đồng thời hình thành và thúc đẩy các sáng kiến hợp tác ba bên giữa Việt Nam, đối tác phát triển và quốc gia tiếp nhận.

Trong giai đoạn tới, Nhóm công tác dự kiến tập trung xây dựng danh mục sáng kiến hợp tác theo hướng có trọng tâm, ưu tiên các lĩnh vực Việt Nam có thế mạnh như lúa gạo, cây lương thực, cà phê, thủy sản, chăn nuôi, lâm nghiệp, thủy lợi nhỏ, khuyến nông và thích ứng biến đổi khí hậu.

Bên cạnh đó, Nhóm công tác sẽ hình thành mạng lưới chuyên gia Việt Nam phục vụ hợp tác Nam - Nam; thúc đẩy các mô hình hợp tác ba bên; tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam trong các chương trình hợp tác với châu Phi; đồng thời xây dựng cơ chế phối hợp thường xuyên với các Đại sứ quán, tổ chức quốc tế, bộ ngành và địa phương.

Ông Phạm Ngọc Mậu nhấn mạnh, Nhóm công tác cũng hướng tới xây dựng hệ sinh thái hợp tác Nam - Nam trong nông nghiệp, bao gồm cơ sở dữ liệu về nhu cầu hợp tác, danh mục chuyên gia, doanh nghiệp, dự án ưu tiên và các mô hình thí điểm.