Sa nhân tím bén duyên với đồng bào Huồi Tụ

Huồi Tụ là xã miền núi đặc biệt khó khăn của tỉnh Nghệ An. Địa hình chủ yếu là đồi núi cao, chia cắt, xa trung tâm; điều kiện hạ tầng và sản xuất vẫn còn nhiều hạn chế. Với người dân ở đây, câu chuyện giảm nghèo không chỉ là có thêm một khoản hỗ trợ mà quan trọng hơn là tìm được cây trồng phù hợp với đất đai, khí hậu và có thể mang lại nguồn thu nhập ổn định.

Sa nhân tím là cây dược liệu có thể phát triển dưới tán rừng, phù hợp với điều kiện đất đai, khí hậu của Huồi Tụ. Sau một thời gian triển khai, cây sinh trưởng tốt, người dân cũng dần làm quen với kỹ thuật trồng và chăm sóc. Từ diện tích ban đầu, địa phương tiếp tục lồng ghép các nguồn lực, chương trình hỗ trợ để nhân rộng mô hình. Đến nay, tổng diện tích sa nhân tím trên địa bàn xã đã đạt gần 90ha.

Theo tính toán, cây sa nhân tím bắt đầu cho thu hoạch từ năm thứ 2 sau trồng. Nếu được chăm sóc đúng kỹ thuật, năng suất và giá bán thuận lợi, mỗi héc-ta có thể mang lại nguồn thu từ 60-70 triệu đồng. Hiện một số hộ trồng trước đã có sản phẩm bán ra thị trường, có thương lái đến thu mua tận nơi.

Với đồng bào vùng cao, đó chưa phải là một con số có thể ngay lập tức thay đổi cuộc sống, nhưng cũng đủ để tạo thêm niềm tin vào một hướng làm ăn mới.

Ông Lỳ Nhìa Phổng ở bản Trung Tâm, xã Huồi Tụ là một trong những hộ tham gia mô hình. Tháng 6/2025, gia đình ông trồng gần 0,9ha sa nhân tím. Sau hơn một năm chăm sóc, cây phát triển tốt, đã ra quả.

Ông Phổng chia sẻ, trước đây gia đình chủ yếu dựa vào những cây trồng quen thuộc nhưng thu nhập không ổn định. Cuộc sống quanh năm vẫn quẩn quanh với cái nghèo, cái khó. Vì vậy, khi được hỗ trợ giống và hướng dẫn kỹ thuật, gia đình mạnh dạn tham gia mô hình với mong muốn có thêm một nguồn thu lâu dài.

“Cây đang phát triển tốt, đã cho quả nên gia đình rất phấn khởi. Nếu cây cho thu nhập ổn định thì đây sẽ là cơ hội để bà con có thêm nguồn sống, đỡ vất vả hơn”, ông Phổng nói.

Điều đáng ghi nhận là mô hình không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ cây giống. Quá trình triển khai đã giúp người dân từng bước thay đổi cách nghĩ về phát triển kinh tế dưới tán rừng. Thay vì chỉ trông chờ vào những cây trồng ngắn ngày hoặc khai thác rừng theo phương thức truyền thống, bà con bắt đầu tiếp cận với việc trồng cây dược liệu, gắn bảo vệ rừng với tạo sinh kế.

Theo ông Hạ Bá Lỳ, Phó Chủ tịch UBND xã Huồi Tụ, kết quả bước đầu cho thấy cây sa nhân tím cơ bản phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương. Người dân hưởng ứng, tích cực tham gia và nhiều hộ đã nắm được kỹ thuật chăm sóc cây.

“Thời gian tới, nếu tiếp tục được quan tâm hỗ trợ về nguồn vốn, cây giống, kỹ thuật sản xuất, đặc biệt là liên kết tiêu thụ sản phẩm, địa phương có thể mở rộng diện tích, từng bước hình thành vùng nguyên liệu dược liệu tập trung gắn với phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững”, ông Lỳ cho biết.

Thực tế, tiềm năng phát triển và mở rộng trồng cây sa nhân tím ở Huồi Tụ còn khá lớn, có thể lên tới hàng nghìn héc-ta nếu khai thác hiệu quả diện tích đất và không gian dưới tán rừng. Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành sinh kế bền vững, địa phương không thể chỉ dừng ở việc mở rộng diện tích. Điều người dân cần nhất là đầu ra ổn định, cùng với đó là nguồn giống bảo đảm chất lượng, quy trình kỹ thuật phù hợp và sự đồng hành lâu dài của doanh nghiệp trong thu mua, chế biến. Nếu giải được những bài toán này, cây sa nhân tím sẽ không chỉ là một mô hình hỗ trợ giảm nghèo mà có thể trở thành cây trồng hàng hóa mang lại thu nhập cao cho đồng bào vùng biên Huồi Tụ.

Việc xã Huồi Tụ triển khai mô hình trồng cây dược liệu sa nhân tím dưới tán rừng không chỉ mở ra hướng sinh kế mới cho đồng bào vùng cao mà còn là bước đi cụ thể trong thực hiện định hướng phát triển cây dược liệu của tỉnh Nghệ An. Đồng thời, mô hình cũng góp phần hiện thực hóa mục tiêu hình thành các vùng nguyên liệu dược liệu tập trung, tạo nguồn nguyên liệu ổn định cho chế biến, đồng thời mở rộng thêm cơ hội tăng thu nhập hướng đến giảm nghèo bền vững.