Dự án “Tăng cường tính bền vững của tầng chứa nước xuyên biên giới Campuchia - Đồng bằng sông Cửu Long” góp phần giải quyết những thách thức phức tạp liên quan đến tài nguyên nước ngầm, tạo bước tiến quan trọng trong quản trị và bảo vệ tầng chứa nước chung giữa hai quốc gia trước những sức ép ngày càng gia tăng.
Ngày 25/3, Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) phối hợp với Tổng cục Bảo vệ Môi trường (GDEP), Bộ Môi trường Cam-pu-chia (MOE) và Cục Quản lý Tài nguyên Nước (DWRM), Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam (MAE), tổ chức Họp Tổng kết Thường niên (ASM) của dự án “Tăng cường tính bền vững của tầng chứa nước xuyên biên giới Campuchia - Đồng bằng sông Cửu Long” (CMDA) tại Siem Reap, Cam-pu-chia.
Cuộc họp nhằm huy động các bên liên quan cấp bộ và khu vực để tăng cường sự tham gia, thúc đẩy hợp tác, thu thập các góc nhìn mới, cung cấp thông tin về các hoạt động của dự án, chia sẻ lợi ích từ kết quả đạt được, cũng như giải thích cách thức tham gia của các bên liên quan vào hoạt động của dự án.
Sự kiện được tổ chức nhân dịp kỷ niệm Ngày Nước Thế giới 2026 (22/3) với chủ đề “Nước và bình đẳng giới” cùng khẩu hiệu “Nơi dòng nước chảy, bình đẳng nảy mầm”. Sự kiện toàn cầu này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp cận công bằng với nước sạch và vệ sinh như nền tảng để giảm bất bình đẳng giới, đồng thời góp phần thực hiện Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDG) 6 về nước sạch và vệ sinh và SDG 5 về bình đẳng giới.
Tầng chứa nước xuyên biên giới Cam-pu-chia - Đồng bằng sông Cửu Long đang đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm suy giảm bổ cập nước ngầm do thay đổi sử dụng đất, khai thác quá mức, ô nhiễm nông nghiệp, xâm nhập mặn và sụt lún đất. Để giải quyết các thách thức này cần có sự phối hợp hành động giữa các quốc gia. Hưởng ứng tinh thần của Ngày Nước Thế giới, dự án cũng thúc đẩy các cách tiếp cận bao trùm trong quản lý tài nguyên nước, đảm bảo phụ nữ, thanh niên và các nhóm yếu thế khác được tham gia tích cực và hưởng lợi từ các kết quả của dự án.
Dự án đã thực hiện một số khảo sát quan trọng, bao gồm việc triển khai khảo sát hơn 5.000 hộ gia đình, được phân tách theo giới tính, cung cấp dữ liệu toàn diện về sử dụng nước ngầm trong khu vực tầng chứa nước Campuchia - Đồng bằng sông Cửu Long. Đây được đánh giá là một trong những bộ dữ liệu cập nhật và chi tiết nhất hiện nay phục vụ công tác quản lý tầng chứa nước trong khu vực.
Tiến sĩ Andrew Wyatt, Phó Giám đốc IUCN khu vực Hạ lưu Mê-Công, cho biết: “Dự án này là sáng kiến lớn đầu tiên về nước ngầm nhằm giải quyết mối liên kết giữa hệ sinh thái Đồng bằng sông Cửu Long và tầng chứa nước xuyên biên giới. Dự án sẽ đem lại những hiểu biết quan trọng về các mối liên hệ này, đồng thời hỗ trợ xây dựng các chiến lược chung, bao gồm Chương trình Hành động Chiến lược (SAP), để giải quyết các thách thức về phát triển bền vững lâu dài của Đồng bằng sông Mekong.”
Nhằm hỗ trợ quá trình ra quyết định, dự án đã thành lập Ủy ban Kỹ thuật Chung và một Ủy ban Liên Bộ (IMC) tạm thời nhằm định hướng xây dựng SAP và hỗ trợ thiết lập cơ chế hợp tác, điều phối xuyên biên giới lâu dài nhằm giải quyết các thách thức nói trên. Sự kiện này đánh dấu cuộc họp chung đầu tiên của hai Ủy ban Liên Bộ và Hội thảo Xây dựng Tầm nhìn lần thứ nhất được tổ chức ngay sau đó.
Dự án CMDA là sáng kiến lớn nhất Đông Nam Á về tầng chứa nước xuyên biên giới của Chương trình nước Quốc tế, Quỹ Môi trường Toàn cầu (GEF) do Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) thực hiện, phối hợp với Chính phủ Campuchia và Việt Nam (đại diện bởi GDEP/MOE và DWRM/MAE). IUCN là cơ quan triển khai chính, với UNESCO và MERFI là các đối tác đồng triển khai.
Đáng chú ý, dự án được thực hiện trong 5 năm (2023–2028), nhằm đảm bảo quản lý bền vững nguồn nước ngầm trong hệ thống tầng chứa nước chung giữa Campuchia và Việt Nam. Dự án hướng tới tăng cường tính bền vững môi trường và an ninh nguồn nước tại lưu vực hạ lưu sông Mê-Công thông qua cải thiện quản trị và sử dụng bền vững tầng chứa nước xuyên biên giới Campuchia - Đồng bằng sông Cửu Long.
Tiến sĩ Waleed Abouelhassan, chuyên gia về Đất và Nước tại Food and Agriculture Organization (FAO), khẳng định, dự án này đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy quản lý bền vững nước ngầm tại Campuchia và Việt Nam, góp phần bảo vệ các nguồn tài nguyên nước thiết yếu cho cộng đồng, nông nghiệp và hệ sinh thái. Cuộc họp tổng kết thường niên là cơ hội quan trọng để tăng cường hợp tác, thống nhất các ưu tiên và thúc đẩy các hành động nhằm định hướng quản lý lâu dài đối với tầng chứa nước chung.
Tại cuộc họp, các chuyên gia đã tập trung thảo luận những đóng góp của dự án CMDA trong việc thúc đẩy lồng ghép yếu tố giới vào quản lý nước ngầm, đồng thời chia sẻ các kết quả ban đầu về giới từ khảo sát hộ gia đình trong khuôn khổ TDA. Bên cạnh đó, các đại biểu cũng trao đổi về các sáng kiến của đối tác trong quản trị nước ngầm, cơ chế điều phối xuyên biên giới và các thỏa thuận hợp tác liên quan.
Chuỗi hoạt động có sự tham gia của đông đảo các bên liên quan từ hai quốc gia, bao gồm cơ quan quản lý trung ương và địa phương, viện nghiên cứu, giới học thuật, tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ, đối tác kỹ thuật và cơ quan truyền thông. Qua đó, hội nghị được kỳ vọng sẽ đóng góp thiết thực vào các nội dung về giới và vai trò của xã hội dân sự, đồng thời tăng cường hiệu quả điều phối xuyên biên giới và thúc đẩy hợp tác tại khu vực Campuchia - Đồng bằng sông Cửu Long.
Từ 14 giờ ngày 26/9, hồ thủy điện Đakđrinh nằm trên địa bàn huyện miền núi Sơn Tây (Quảng Ngãi) tổ chức vận hành điều tiết tăng lưu lượng xả để đón, giảm lũ cho hạ du do ảnh hưởng của cơn bão số 4.
Nhà máy thủy điện Thượng Kon Tum tích nước vượt ranh giới đã gây úng hơn 25 ha cây rừng và thảm thực vật.
Trung tâm Truyền thông tài nguyên và môi trường vừa tổ chức Hội thảo nâng cao năng lực tuyên truyền về bảo vệ, sử dụng nguồn nước, phòng chống hạn hán, xâm nhập mặn cho các cán bộ làm công tác truyền thông tài nguyên nước, cán bộ quản lý nhà nước về tài nguyên nước khu vực phía Nam.
Bộ Tài nguyên và Môi trường được Chính phủ giao chủ trì xây dựng dự án Luật Tài nguyên nước (sửa đổi), đến nay, Bộ đã hoàn thiện dự thảo (lần 2) dự án Luật. Dự thảo đang được đăng tải trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ để lấy ý kiến góp ý rộng rãi của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và đông đảo người dân trong và ngoài nước trước khi trình Chính phủ xem xét, trình Quốc hội cho ý kiến.
Đến giữa tháng 9.2022, các hồ thuỷ điện trên sông Đà đang thiếu hụt khoảng 5 tỉ m3 nước so với mức nước dâng bình thường. Thực tế này đòi hỏi Nhà máy nước Sông Đà cần khắc phục tình trạng sử dụng nước chưa hiệu quả, để hài hòa giữa mục tiêu giữ nước cho sản xuất điện và vừa đảm bảo cấp nước phục vụ sinh hoạt của vùng hạ du.
