Tái định vị Trường Đại học Lâm nghiệp trong kỷ nguyên xanh

Theo PGS, TS. Hoàng Anh Huy - Hiệu trưởng Trường Đại học Lâm nghiệp, trong bối cảnh giáo dục đại học chuyển mình mạnh mẽ theo hướng tự chủ, linh hoạt và gắn với phát triển bền vững, nhiều cơ sở đào tạo đang phải “làm mới cách tiếp cận”, mở rộng không gian phát triển cho những lĩnh vực vốn được xem là truyền thống như lâm nghiệp. Ông cho rằng, trọng trách của Trường Đại học Lâm nghiệp trong giai đoạn hiện nay có thể gói gọn trong ba từ khóa: “Kế thừa - Tiên phong - Trách nhiệm xã hội”.

Theo PGS, TS. Hoàng Anh Huy - Hiệu trưởng Trường Đại học Lâm nghiệp, lĩnh vực lâm nghiệp hiện nay đã vượt ra ngoài phạm vi truyền thống như trồng, giữ rừng hay khai thác gỗ, mà đang gắn chặt với các xu hướng mới như kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và thị trường tín chỉ carbon. Điều đó đòi hỏi nhà trường không chỉ đào tạo nguồn nhân lực đơn ngành mà phải hướng tới đội ngũ có tư duy liên ngành, am hiểu công nghệ, quản lý kinh tế và nhạy bén với chính sách môi trường toàn cầu.

Trong tầm nhìn đến năm 2050, nhà trường đặt mục tiêu trở thành đại học đa ngành, định hướng nghiên cứu ứng dụng, giữ vững vị thế hàng đầu trong lĩnh vực lâm nghiệp, tài nguyên môi trường và giảm nhẹ thiên tai. Nhưng theo lãnh đạo nhà trường, đây không phải là một khẩu hiệu mang tính định hướng đơn thuần, mà là “cam kết mạnh mẽ về trách nhiệm trước sự phát triển của đất nước”. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Trường Đại học Lâm nghiệp đang xây dựng lộ trình chuyển đổi với nhiều định hướng lớn.

Theo PGS, TS. Hoàng Anh Huy - Hiệu trưởng Trường Đại học Lâm nghiệp, trước hết là tái cấu trúc mô hình đào tạo đa ngành theo hướng đón đầu xu thế nhân lực mới. Nhà trường xác định phát triển đa ngành không phải là dàn trải mà là cộng hưởng sức mạnh giữa các lĩnh vực. Bên cạnh các ngành truyền thống, trường sẽ đầu tư vào các khối ngành kỹ thuật, công nghệ và kinh tế - quản trị kinh doanh; đồng thời đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng tinh gọn, tăng thực hành, cập nhật chuẩn quốc tế. Song song với đó là định hướng đưa nghiên cứu khoa học gắn với các “bài toán thực tiễn” của quốc gia.

Theo PGS, TS. Hoàng Anh Huy - Hiệu trưởng Trường Đại học Lâm nghiệp, trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu Net Zero vào năm 2050, nhà trường phải trở thành cơ sở giáo dục tiên phong cung cấp các giải pháp khoa học, công nghệ lõi để giải quyết các vấn đề về biến đổi khí hậu và phát triển tài nguyên môi trường bền vững. Ông nhấn mạnh mục tiêu của nhà trường là “đưa các nghiên cứu từ giảng đường, phòng thí nghiệm ra thực tiễn, biến công trình khoa học thành sinh kế cho người dân và giá trị thặng dư cho doanh nghiệp”. Để làm được điều đó, nhà trường thúc đẩy mô hình liên kết “ba nhà”: Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp nhằm tăng tốc chuyển giao công nghệ, tạo ra giá trị kinh tế trực tiếp và đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững của đất nước.

Một trong những nội dung được nhắc đến nhiều trong chia sẻ của lãnh đạo nhà trường là chuyển đổi số. Theo PGS, TS. Hoàng Anh Huy - Hiệu trưởng Trường Đại học Lâm nghiệp, nhà trường đang thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện từ quản trị đại học, hệ thống thông tin đến số hóa bài giảng và dịch vụ sinh viên; đồng thời đầu tư xây dựng môi trường học tập xanh, thông minh, đáp ứng yêu cầu đào tạo và nghiên cứu trong giai đoạn mới. Ông cũng cho biết, Trường Đại học Lâm nghiệp đang hướng tới mô hình “đại học số và khởi nghiệp”, trong đó sinh viên được tiếp cận sớm với các công nghệ lõi của ngành như nền tảng quản lý dữ liệu lâm nghiệp, các phần mềm quản trị hiện đại nhằm rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và thực tiễn.

Theo lãnh đạo nhà trường, chất lượng đào tạo không chỉ được đo bằng khả năng có việc làm sau tốt nghiệp mà còn ở năng lực thích ứng, phát triển nghề nghiệp và khả năng giải quyết các vấn đề của xã hội.

Đáng chú ý, các nội dung liên quan đến phát triển bền vững đang được lồng ghép xuyên suốt trong chương trình đào tạo, từ kinh tế tuần hoàn, tín chỉ carbon đến quản lý tài nguyên và thích ứng biến đổi khí hậu. Nhà trường cũng triển khai nhiều mô hình học tập gắn với thực tiễn như rừng trồng thông minh kết hợp du lịch sinh thái hay công nghệ chế biến vật liệu xanh.

Nhưng có lẽ, điều được PGS, TS. Hoàng Anh Huy nhắc tới với nhiều tâm huyết nhất lại là câu chuyện con người. Theo PGS, TS. Hoàng Anh Huy - Hiệu trưởng Trường Đại học Lâm nghiệp, “cơ sở vật chất dù hiện đại đến đâu cũng chỉ là phần xác, chính đội ngũ giảng viên và nhà khoa học mới là linh hồn, là người quyết định ‘học hiệu’ của Trường Đại học Lâm nghiệp”. Theo ông, trong bối cảnh phát triển đa ngành và hướng tới tầm nhìn dài hạn, vai trò của người thầy không còn chỉ dừng ở truyền đạt kiến thức mà phải trở thành chuyên gia dẫn dắt, nhà nghiên cứu giải quyết các bài toán thực tiễn và người truyền cảm hứng đổi mới sáng tạo cho sinh viên.

Để thu hút và giữ chân nhân tài, nhà trường đang triển khai ba nhóm chính sách trọng tâm. Theo PGS, TS. Hoàng Anh Huy - Hiệu trưởng Trường Đại học Lâm nghiệp, trước hết là xây dựng môi trường học thuật theo hướng kiến tạo và khai phóng; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, trao quyền tự chủ tối đa trong giảng dạy và nghiên cứu; đồng thời cải cách thủ tục hành chính và thúc đẩy số hóa để giảm tải công việc sự vụ cho giảng viên.

Nhóm chính sách thứ hai là đổi mới cơ chế đãi ngộ theo hướng gắn với năng lực và giá trị tạo ra. Theo đó, nhà trường từng bước chuyển từ cách tiếp cận bình quân sang đánh giá dựa trên kết quả công việc; có cơ chế thưởng cho các công bố quốc tế uy tín, các bằng sáng chế và các dự án chuyển giao công nghệ mang lại hiệu quả thực tiễn.

Song song với đó là chiến lược đầu tư phát triển đội ngũ theo hướng chuẩn quốc tế. Nhà trường ưu tiên cử cán bộ, giảng viên trẻ đi đào tạo ở nước ngoài; đồng thời mời chuyên gia, doanh nhân tham gia giảng dạy và tư vấn chương trình đào tạo để tạo ra môi trường học thuật đa chiều.

Theo PGS, TS. Hoàng Anh Huy - Hiệu trưởng Trường Đại học Lâm nghiệp, mục tiêu lớn nhất trong giai đoạn tới là tạo ra sự “chuyển mình bứt phá”, định vị lại “học hiệu” của nhà trường trong tâm trí xã hội và thế hệ trẻ. Ông kỳ vọng Trường Đại học Lâm nghiệp sẽ trở thành mô hình “đại học xanh thông minh”, nơi kết hợp hài hòa giữa bản sắc đặc thù của lĩnh vực lâm nghiệp với nền tảng công nghệ số; đồng thời trở thành nơi đào tạo “những công dân toàn cầu mang tư duy xanh”. Trong tương lai, Trường Đại học Lâm nghiệp không chỉ là nơi đào tạo mà trở thành một trung tâm hiến kế hàng đầu của quốc gia trong các lĩnh vực bảo vệ tài nguyên, phát triển tín chỉ carbon và phòng chống thiên tai.