Phát huy lợi thế tự nhiên

Điều kiện về khí hậu, địa hình, thổ nhưỡng và sinh thái đã mang đến cho xã Bắc Hà nhiều sản phẩm nông nghiệp vó giá trị cao như chè Shan Tuyết cổ thụ, mận Tam Hoa, lê, dược liệu cùng nhiều sản phẩm nông nghiệp đặc trưng.

Trong định hướng phát triển kinh tế nông thôn, những lợi thế này cần được khai thác theo hướng nâng cao giá trị sản phẩm, tổ chức lại sản xuất, tăng cường liên kết giữa người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp. Qua đó, từng bước hình thành vùng nguyên liệu tập trung,  nâng cao chất lượng nông sản và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Đối với cây chè Shan Tuyết cổ thụ, giá trị nằm ở cả sản phẩm và không gian sinh thái, văn hóa gắn với những cây chè lâu năm. Bảo tồn nguồn gen, gìn giữ cảnh quan vùng chè, nâng cao chất lượng nguyên liệu và phát triển các sản phẩm chế biến phù hợp sẽ góp phần tạo dựng thương hiệu riêng cho chè Bắc Hà.

Cùng với chè, các loại cây ăn quả ôn đới như mận, lê có thể được phát triển theo hướng sản xuất an toàn, nâng cao chất lượng và gắn với nhu cầu thị trường. Khi các vùng nguyên liệu được quản lý tốt, có quy trình sản xuất rõ ràng và áp dụng truy xuất nguồn gốc, sản phẩm địa phương sẽ có thêm lợi thế trong quá trình tiếp cận người tiêu dùng.

Khoa học công nghệ và chuyển đổi số cũng mở ra những phương thức mới trong sản xuất, quản lý và quảng bá nông sản. Việc sử dụng mã QR, truy xuất nguồn gốc, số hóa thông tin sản phẩm, quảng bá trên các nền tảng số và kết nối với các kênh thương mại điện tử sẽ hỗ trợ người dân nâng cao khả năng tiếp cận thị trường.

Đặc biệt, các hợp tác xã và doanh nghiệp cần tiếp tục phát huy vai trò tổ chức sản xuất, kết nối các hộ dân với thị trường, hướng dẫn quy trình kỹ thuật và xây dựng chuỗi giá trị. Đây là giải pháp quan trọng để từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa có kiểm soát chất lượng.

Phát triển nông nghiệp xanh

Tại Bắc Hà, sản xuất nông nghiệp có thể gắn với các giải pháp sử dụng tiết kiệm đất, nước và vật tư đầu vào; hạn chế chất thải; tận dụng phụ phẩm nông nghiệp và từng bước hình thành các mô hình sản xuất tuần hoàn.

Việc tận dụng phụ phẩm trồng trọt làm phân hữu cơ, nguyên liệu sản xuất hoặc phục vụ chăn nuôi vừa giảm lượng chất thải phát sinh, vừa giúp người dân tiết kiệm chi phí. Các mô hình nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn khi được tổ chức phù hợp với điều kiện địa phương sẽ góp phần nâng cao chất lượng nông sản và bảo vệ hệ sinh thái.

Trong quá trình này, vai trò của các hợp tác xã, doanh nghiệp, hộ sản xuất tiêu biểu và thanh niên khởi nghiệp cần được phát huy. Những mô hình sản xuất hiệu quả có thể trở thành điểm tham quan, học tập và trải nghiệm cho người dân cũng như du khách.

Nông nghiệp xanh cũng tạo điều kiện để kết nối sản xuất với du lịch. Một vùng chè được canh tác theo hướng sạch, một vườn mận, vườn lê được chăm sóc theo quy trình an toàn hay một cơ sở chế biến nông sản có câu chuyện riêng đều có thể trở thành điểm trải nghiệm, góp phần tạo thêm giá trị cho sản phẩm.

Chương trình OCOP tạo thêm cơ hội để Bắc Hà phát huy những sản phẩm đặc trưng của địa phương. Các sản phẩm từ chè Shan Tuyết cổ thụ, mận Tam Hoa, lê, dược liệu và sản phẩm thủ công truyền thống có thể được chuẩn hóa về chất lượng, bao bì, nhãn mác, truy xuất nguồn gốc và phương thức quảng bá.

Một sản phẩm OCOP có sức cạnh tranh cần hội tụ nhiều yếu tố, từ chất lượng nguyên liệu, quy trình sản xuất, an toàn thực phẩm đến hình thức đóng gói và câu chuyện sản phẩm. Với Bắc Hà, câu chuyện về vùng đất, con người, văn hóa và phương thức sản xuất truyền thống có thể trở thành điểm nhấn trong quá trình xây dựng thương hiệu.

Chẳng hạn, chè Shan Tuyết có thể được giới thiệu cùng câu chuyện về những cây chè cổ thụ và vùng sinh thái nơi sản phẩm được tạo ra. Các sản phẩm từ mận, lê có thể gắn với mùa hoa, mùa quả và cảnh quan đặc trưng của vùng cao. Những sản phẩm thủ công truyền thống có thể kể câu chuyện về kỹ thuật, hoa văn và đời sống văn hóa của cộng đồng dân tộc.

Gắn sản phẩm OCOP với du lịch cũng là hướng đi nhiều tiềm năng. Du khách có thể mua nông sản, sản phẩm thủ công làm quà; trải nghiệm quy trình sản xuất; thưởng thức sản phẩm tại chỗ. Các điểm bán hàng, homestay, nhà hàng và điểm du lịch cộng đồng có thể trở thành kênh giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm địa phương.

Thế mạnh phát triển du lịch nông nghiệp, sinh thái

Bên cạnh nông nghiệp, Bắc Hà có lợi thế lớn về cảnh quan và văn hóa. Đây là điều kiện để địa phương phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và du lịch nông nghiệp.

Cao nguyên trắng Bắc Hà với núi non, thung lũng, bản làng, những vùng cây ăn quả và nương chè tạo nên không gian trải nghiệm đặc sắc. Cùng với cảnh quan, bản sắc văn hóa của đồng bào Mông, Tày, Dao và các dân tộc trên địa bàn, từ chợ phiên, lễ hội, ẩm thực, trang phục đến nghề thủ công và âm nhạc dân gian, là nguồn tài nguyên giàu giá trị để phát triển du lịch.

Tuy nhiên, để phát huy hết những lợi thế sẵn có, việc khai thác cần được tổ chức theo hướng bảo vệ cảnh quan, giữ gìn bản sắc và tạo sinh kế cho cộng đồng.

Các mô hình du lịch nông nghiệp, du lịch cộng đồng tại đây có thể phát triển theo hướng tăng trải nghiệm cho du khách. Thay vì chỉ lưu trú, du khách có thể tham gia hoạt động sản xuất nông nghiệp, tìm hiểu nghề truyền thống, thưởng thức ẩm thực địa phương và khám phá đời sống cộng đồng.

Du lịch cộng đồng cũng tạo cơ hội để người dân trực tiếp hưởng lợi từ các giá trị bản địa. Khi có thêm nguồn thu từ lưu trú, ẩm thực, hướng dẫn, bán sản phẩm OCOP và các dịch vụ trải nghiệm, người dân có thêm động lực giữ gìn cảnh quan, văn hóa và nghề truyền thống.

Thay vì phát triển các điểm đến riêng lẻ, việc kết nối những không gian này thành các tuyến du lịch theo chủ đề sẽ giúp Bắc Hà tạo ra những hành trình đa dạng hơn. Mỗi điểm đến có thể mang một trải nghiệm đặc trưng, từ sản xuất nông nghiệp, khám phá cảnh quan, tìm hiểu văn hóa đến thưởng thức ẩm thực và sản phẩm địa phương.

Để những giá trị ấy trở thành tài sản du lịch lâu dài, phát triển sản phẩm cần đi cùng bảo vệ cảnh quan và tài nguyên. Vùng chè, vườn cây ăn quả, ruộng nương, rừng, nguồn nước và không gian bản làng vừa là tư liệu sản xuất, vừa tạo nên sức hấp dẫn của điểm đến. Vì vậy, sản xuất nông nghiệp theo hướng xanh, hạn chế ô nhiễm, bảo vệ nguồn nước và giữ gìn cảnh quan cần được xem là một phần của quá trình phát triển du lịch.

Hợp tác truyền thông, quảng bá hình ảnh địa phương

Trong bối cảnh truyền thông đa nền tảng ngày càng phát triển, quảng bá hình ảnh địa phương cần được triển khai đồng bộ từ báo chí truyền thống đến các nền tảng số. Với hệ thống ấn phẩm chuyên ngành, Tạp chí điện tử và các kênh truyền thông số, Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường có điều kiện xây dựng các tuyến bài chuyên sâu về Bắc Hà, tập trung vào những lợi thế nổi bật như nông nghiệp xanh, sản phẩm OCOP, bảo tồn chè Shan Tuyết cổ thụ, phát triển kinh tế nông thôn, bảo vệ môi trường và du lịch sinh thái.

Những câu chuyện về người trồng chè, hộ sản xuất, hợp tác xã, doanh nghiệp, chủ homestay, người gìn giữ nghề truyền thống hay những mô hình thanh niên khởi nghiệp sẽ giúp hình ảnh Bắc Hà được phản ánh sinh động, gần gũi và chân thực. Bên cạnh các bài viết trên Tạp chí in và Tạp chí điện tử, video, phóng sự ảnh và các nội dung ngắn trên các nền tảng số sẽ mở rộng khả năng tiếp cận tới du khách, doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Việc phối hợp tổ chức các hội thảo, tọa đàm về phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao giá trị sản phẩm bản địa, xúc tiến thương mại và du lịch cũng có thể tạo thêm không gian kết nối Bắc Hà với doanh nghiệp, nhà đầu tư, đơn vị lữ hành và thị trường.

Điểm đáng chú ý của Bắc Hà là các giá trị nông nghiệp, môi trường và du lịch có khả năng bổ trợ cho nhau. Nông sản tạo thêm sản phẩm và trải nghiệm cho du lịch; du lịch mở rộng cơ hội tiêu thụ nông sản; trong khi cảnh quan, rừng, nguồn nước và văn hóa bản địa là nền tảng để cả sản xuất và du lịch phát triển lâu dài. Vì vậy, khai thác các lợi thế này cần đi cùng tổ chức lại sản xuất, tăng cường liên kết, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, nâng cao chất lượng sản phẩm và bảo vệ tài nguyên, môi trường.

Trên cơ sở đó, Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường có thể phối hợp với UBND xã Bắc Hà trong khảo sát, ghi hình, phỏng vấn và xây dựng các tuyến nội dung về những mô hình, sản phẩm và câu chuyện tiêu biểu của địa phương. Qua truyền thông, những giá trị đặc trưng của Bắc Hà sẽ được giới thiệu rộng rãi hơn, đồng thời tạo thêm cơ hội kết nối với du khách, doanh nghiệp và thị trường.

Phát huy đồng thời lợi thế về thiên nhiên, nông nghiệp và văn hóa, Bắc Hà có cơ sở xây dựng hình ảnh một vùng cao phát triển xanh, giàu bản sắc, nơi sản xuất, bảo vệ môi trường và du lịch cùng tạo ra giá trị. Đây cũng là nền tảng để nâng cao giá trị nông sản, tạo thêm sinh kế và đưa hình ảnh Bắc Hà đến gần hơn với du khách trong nước và quốc tế.