Thế kỷ 21 được xem là “thế kỷ của đại dương”. Biển đảo đang trở thành nguồn lực quan trọng đối với phát triển kinh tế-xã hội của đất nước. Trong bối cảnh đó, báo chí ngày càng khẳng định vai trò không chỉ là kênh quảng bá mà còn là cầu nối giữa chính sách, doanh nghiệp và địa phương. Thông qua nhiều diễn đàn, hội thảo và hoạt động cộng đồng, Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường, cơ quan truyền thông trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đã và đang đồng hành cùng các địa phương ven biển trong hành trình khai thác hiệu quả tiềm năng biển, đảo gắn với bảo tồn tài nguyên và phát triển sinh kế bền vững.
Với hơn 3.260 km đường bờ biển và không gian biển rộng lớn, Việt Nam sở hữu nhiều lợi thế để phát triển các ngành kinh tế biển như du lịch, vận tải biển, cảng biển, nuôi biển và năng lượng tái tạo ngoài khơi. Nghị quyết số 36-NQ/TW năm 2018 về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đặt mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về biển, giàu từ biển; trong đó các ngành kinh tế biển đóng góp khoảng 10% GDP cả nước và kinh tế của các tỉnh, thành phố ven biển đóng góp 65-70% GDP quốc gia.
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, bên cạnh hoàn thiện thể chế, đầu tư hạ tầng và phát triển khoa học công nghệ, truyền thông được xác định là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao nhận thức xã hội, lan tỏa tư duy kinh tế biển xanh và tạo đồng thuận trong triển khai các chủ trương, chính sách về biển, đảo.
Vai trò của báo chí trong tiến trình này ngày càng được khẳng định. Tại Diễn đàn “Vai trò của báo chí trong việc thúc đẩy ngành kinh tế du lịch tại Việt Nam” diễn ra ngày 22/5/2026 tại Quảng Trị, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hồ An Phong nhấn mạnh: “Trong thời đại số hiện nay, báo chí không chỉ là kênh thông tin tuyên truyền mà còn là lực lượng kiến tạo nhận thức xã hội, dẫn dắt xu hướng, lan tỏa giá trị văn hóa và thúc đẩy phát triển kinh tế. Đối với du lịch, báo chí chính là cầu nối mềm giữa điểm đến với du khách; giữa giá trị văn hóa với thị trường; giữa hình ảnh quốc gia với cộng đồng quốc tế”.
Trong bối cảnh đó, Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường - cơ quan truyền thông trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đã chủ động phát huy vai trò cầu nối giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và địa phương thông qua các diễn đàn chính sách, hội thảo chuyên đề và hoạt động truyền thông thực tiễn về biển, đảo, góp phần lan tỏa các giá trị của kinh tế biển xanh và phát triển bền vững.
Thúc đẩy đối thoại chính sách đưa Việt Nam mạnh giàu từ biển
Một trong những yêu cầu cốt lõi của Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam là chuyển từ tư duy "khai thác biển" sang "phát triển bền vững dựa vào biển", lấy bảo tồn tài nguyên, bảo vệ môi trường và sử dụng hiệu quả không gian biển làm nền tảng cho tăng trưởng dài hạn. Đồng hành cùng định hướng đó, Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đã chủ trì, phối hợp với các địa phương tổ chức chuỗi Diễn đàn "Khai thác và sử dụng hợp lý tài nguyên biển và hải đảo Việt Nam". Diễn đàn đầu tiên diễn ra ngày 17/12/2025 tại tỉnh Quảng Trị và tiếp tục được tổ chức ngày 25/6/2026 tại thành phố Đà Nẵng.
Được tổ chức trong bối cảnh biển Việt Nam đang chịu nhiều sức ép từ biến đổi khí hậu, nước biển dâng, ô nhiễm môi trường, suy giảm đa dạng sinh học và những thách thức trong quản trị tài nguyên biển, các diễn đàn đã trở thành không gian đối thoại đa chiều giữa cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp. Nhiều vấn đề trọng tâm được trao đổi như hoàn thiện thể chế quản lý tổng hợp tài nguyên biển, khai thác bền vững nguồn lợi, bảo tồn hệ sinh thái biển, phát triển kinh tế biển xanh và tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ trong quản lý, sử dụng tài nguyên biển và hải đảo. Qua đó, diễn đàn góp phần kết nối tri thức, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và đề xuất các giải pháp phục vụ quá trình hoạch định chính sách, hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế biển bền vững của Việt Nam.
PGS, TS. Nguyễn Chu Hồi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Thủy sản Việt Nam, nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam nhận định, Việt Nam có nhiều lợi thế để phát triển các ngành kinh tế biển, song cần lấy kinh tế biển xanh và kinh tế tuần hoàn làm nền tảng để bảo đảm hài hòa giữa phát triển và bảo tồn.
Theo Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP), nếu phát triển theo kịch bản kinh tế biển xanh, GDP từ các ngành kinh tế thuần biển của Việt Nam đến năm 2030 có thể đạt khoảng 2,1 triệu tỷ đồng, cao hơn khoảng 600 nghìn tỷ đồng so với kịch bản cơ sở. Thu nhập bình quân của lao động biển cũng có thể tăng từ khoảng 163 triệu đồng/người/năm lên gần 290 triệu đồng/người/năm. Những con số này cho thấy kinh tế biển xanh không chỉ là yêu cầu về bảo vệ môi trường mà còn mở ra dư địa tăng trưởng đáng kể cho nền kinh tế. Trong quá trình đó, báo chí giữ vai trò quan trọng trong việc lan tỏa tri thức, kết nối chính sách với thực tiễn, tạo diễn đàn đối thoại giữa các bên liên quan và thúc đẩy đồng thuận xã hội đối với mục tiêu phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam.
Lan tỏa du lịch biển bền vững gắn với bảo tồn và sinh kế
Nếu diễn đàn về khai thác tài nguyên biển tập trung vào các vấn đề chính sách và quản trị ở tầm vĩ mô, thì Hội thảo “Đặc khu Cồn Cỏ - Khai phá tiềm năng phát triển du lịch gắn với bảo tồn biển, sinh kế bền vững và sản phẩm OCOP” do Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND Đặc khu Cồn Cỏ tổ chức ngày 3/4/2026 lại mang đến góc nhìn thực tiễn về một mô hình phát triển cụ thể.
Nằm cách bờ biển Quảng Trị khoảng 30 km, Đặc khu Cồn Cỏ có diện tích khoảng 2,3 km² nhưng sở hữu nhiều tiềm năng về du lịch sinh thái và du lịch trải nghiệm. Với hệ sinh thái biển đa dạng, cảnh quan còn tương đối nguyên vẹn cùng vị trí thuận lợi trên tuyến du lịch biển miền Trung, Cồn Cỏ được đánh giá là điểm đến giàu triển vọng.
Tại hội thảo, các chuyên gia cho rằng phát triển du lịch biển cần được đặt trong mối quan hệ hài hòa giữa khai thác và bảo tồn. Việc bảo vệ hệ sinh thái biển, gìn giữ cảnh quan tự nhiên và phát huy giá trị văn hóa bản địa không chỉ là yêu cầu về môi trường mà còn là điều kiện để duy trì sức hấp dẫn lâu dài của điểm đến. Đặc biệt, việc gắn phát triển du lịch với sản phẩm OCOP và sinh kế cộng đồng được xem là hướng đi phù hợp nhằm gia tăng giá trị kinh tế cho người dân địa phương.
Phát biểu tại hội thảo, TS. Đào Xuân Hưng, Tổng Biên tập Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, truyền thông ngày nay không chỉ là hoạt động quảng bá mà còn là “sức mạnh mềm” giúp định vị thương hiệu, lan tỏa giá trị bản địa và nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến.
Sau sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, Việt Nam hiện có 13 đặc khu hải đảo với những lợi thế và điều kiện phát triển khác nhau. Trong bối cảnh đó, việc quảng bá, kết nối và lan tỏa các mô hình phát triển du lịch gắn với bảo tồn tài nguyên và sinh kế cộng đồng có ý nghĩa quan trọng đối với mục tiêu phát triển kinh tế biển xanh.
Đẩy mạnh chuyển đổi số trong truyền thông và quảng bá du lịch biển
Bên cạnh đối thoại chính sách và quảng bá mô hình phát triển bền vững, chuyển đổi số đang trở thành yêu cầu tất yếu trong công tác truyền thông về biển, đảo và du lịch biển. Khảo sát của Booking.com cho thấy 99% du khách Gen Z (hay Generation Z - nhóm người sinh từ năm 1997 đến năm 2015) sử dụng AI trước chuyến đi; trong đó 42% sử dụng AI để nhận các gợi ý cá nhân hóa và 40% dùng AI để tìm hiểu điểm đến phù hợp. Cùng với đó, nội dung video ngắn và các nền tảng số ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc định hình quyết định lựa chọn điểm đến của du khách.
Nhằm cập nhật các xu hướng này, ngày 6/6/2025, Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội thảo “Ứng dụng AI trong báo chí, truyền thông văn hóa, môi trường và phát triển du lịch biển” tại Quảng Bình với sự tham gia của các chuyên gia, nhà quản lý, cơ quan báo chí và doanh nghiệp.
Phát biểu tại hội thảo, các chuyên gia nhấn mạnh việc ứng dụng AI trong báo chí và truyền thông là yêu cầu cần thiết trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay. Công nghệ không chỉ nâng cao hiệu quả truyền thông về văn hóa biển, bảo vệ môi trường và giảm thiểu rác thải nhựa đại dương mà còn hỗ trợ quảng bá hình ảnh điểm đến, thu hút du khách và thúc đẩy phát triển du lịch biển bền vững.
Các tham luận tại hội thảo tập trung vào khả năng ứng dụng AI trong sản xuất nội dung báo chí, xây dựng chiến lược truyền thông số, quảng bá hình ảnh địa phương và phát triển thương hiệu du lịch. Đây được xem là hướng đi quan trọng giúp các địa phương ven biển mở rộng không gian quảng bá, tiếp cận thị trường rộng lớn hơn và nâng cao hiệu quả truyền thông trong thời đại số.
Đồng hành vì sự phát triển bền vững biển, đảo Việt Nam
Bên cạnh các hoạt động truyền thông và đối thoại chính sách, Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường còn triển khai nhiều hoạt động hướng tới cộng đồng ven biển, trong đó có chương trình trao tặng 16 bồn chứa nước ngọt cho ngư dân xã Hải Ninh (Quảng Bình) nhân Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2025. Hoạt động được tổ chức ngày 7/6/2025, góp phần hỗ trợ sinh kế và nâng cao nhận thức về bảo vệ tài nguyên, môi trường biển.
Giai đoạn 2025 - 2026 cũng ghi dấu sự hiện diện ngày càng rõ nét của Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường trong các hoạt động truyền thông, đối thoại chính sách và kết nối các chủ thể tham gia phát triển kinh tế biển. Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, hướng tới khai thác hiệu quả tiềm năng biển, đảo trong không gian phát triển mới, Tạp chí đã tổ chức liên tiếp 3 diễn đàn, hội thảo chuyên đề về biển, đảo và kinh tế biển. Các hoạt động này không chỉ tạo diễn đàn trao đổi giữa cơ quan quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp và địa phương mà còn góp phần lan tỏa các mô hình phát triển kinh tế biển xanh, thúc đẩy du lịch biển bền vững.
Nhân dịp kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026), đồng thời hưởng ứng các hoạt động về môi trường, biển và hải đảo năm 2026, Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường ra mắt ấn phẩm đặc biệt chuyên đề “Báo chí với du lịch biển”. Ấn phẩm quy tụ các bài viết nghiên cứu, mô hình thực tiễn, kinh nghiệm địa phương và ý kiến chuyên gia về phát triển du lịch biển gắn với bảo tồn tài nguyên, bảo vệ môi trường và sinh kế cộng đồng. Đây không chỉ là sản phẩm báo chí chuyên đề mà còn là một kênh thông tin góp phần hỗ trợ công tác truyền thông, tham vấn chính sách và lan tỏa các giá trị của kinh tế biển xanh.
Thông qua các hoạt động truyền thông, đối thoại chính sách, kết nối cộng đồng và xuất bản các ấn phẩm chuyên đề, Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đang từng bước khẳng định vai trò đồng hành của báo chí trong quá trình triển khai Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về biển, giàu từ biển và phát triển bền vững trên nền tảng bảo tồn tài nguyên, môi trường biển và hải đảo.
Việc tập trung đầu tư phát triển vùng miền núi Nghệ An được kỳ vọng sẽ mở ra những hướng đi mới, khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế, từ đó nâng cao chất lượng đời sống cho đồng bào các dân tộc trên địa bàn.
Theo đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Phạm Thị Kiều, việc hợp nhất 3 Chương trình mục tiêu quốc gia (CTMTQG) là cơ hội tổ chức lại nguồn lực, giảm bớt chồng chéo, tăng tính hiệu quả trong thực hiện. Đây không chỉ là một Chương trình đầu tư công mà còn là nền tảng thu hẹp dần khoảng cách phát triển, củng cố khối đại đoàn kết dân tộc, đảm bảo sự phát triển bền vững, toàn diện của đất nước trong nhiều năm tới.
Chiều 5/12, Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD-VCCI) tổ chức Lễ công bố các Doanh nghiệp Bền vững tại Việt Nam 2025 với chủ đề “Chương mới của Kỷ nguyên Xanh”.
Trước sự sụt giảm mạnh nguồn tuyển sinh trong các ngành nông nghiệp, đặc biệt là thủy sản, PGS, TS. Kim Văn Vạn, Trưởng khoa Thủy sản, Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã có cuộc trao đổi với phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường về nguyên nhân, thách thức và những giải pháp mà ngành đang triển khai nhằm thu hút người học và nâng cao chất lượng đào tạo. Cuộc trò chuyện cũng nêu rõ vai trò Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị đối với định hướng phát triển nguồn nhân lực nông nghiệp, thủy sản trong bối cảnh mới.
Sáng 27/11, trong khuôn khổ chương trình “Về nguồn” và dâng hương tại Khu di tích lịch sử Bộ Canh Nông (Tuyên Quang), Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tuyên Quang chính thức ra mắt ấn phẩm Tạp chí OCOP, nhằm tôn vinh giá trị nông sản Việt và kết nối sản phẩm OCOP với thị trường trong nước và quốc tế.
