Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Trị phối hợp với Công ty TNHH Không vì lợi nhuận Choice triển khai chiến dịch truyền thông sáng tạo “Thịt rừng, đừng ăn!”, trong khuôn khổ Dự án “Tăng cường thực thi pháp luật và thay đổi hành vi tiêu thụ động vật hoang dã, giai đoạn 2025–2027” do WildAid Inc. (Hoa Kỳ) tài trợ. Chiến dịch hướng tới một mục tiêu cụ thể: thay đổi hành vi tiêu dùng, giảm nhu cầu sử dụng động vật hoang dã và tạo thêm sự đồng hành của cộng đồng trong bảo vệ đa dạng sinh học.
Ngày 30/9, tại Quảng trường Hồ Chí Minh, phường Đồng Hới, chiến dịch truyền thông sáng tạo “Thịt rừng, đừng ăn!” chính thức được triển khai với sự tham dự của đại diện các sở, ban, ngành, đơn vị, địa phương liên quan cùng đông đảo người dân, đoàn viên, thanh niên. Không chỉ dừng ở việc tuyên truyền về những quy định pháp luật liên quan đến bảo vệ động vật hoang dã, chiến dịch lựa chọn cách tiếp cận trực quan, tương tác, đưa người dân đến gần hơn với câu chuyện của những loài vật đang hiện diện trong các cánh rừng miền Trung.
Tại không gian triển lãm, bảy mô hình động vật hoang dã gồm tê tê, sao la, tê giác, voọc Hà Tĩnh, chuột Phong Nha, mang Trường Sơn và gà lôi lam mào trắng được giới thiệu cùng thông tin về đặc điểm, tình trạng bảo tồn và những mối đe dọa đối với từng loài. Bên cạnh đó, người dân được trải nghiệm công nghệ thực tế ảo để quan sát động vật hoang dã trong môi trường tự nhiên; tham gia các trò chơi nhận diện loài, ghép bộ phận động vật và trả lời câu hỏi tìm hiểu về bảo tồn. Từ những hoạt động trực quan ấy, một thông điệp được đặt ra khá giản dị nhưng đi thẳng vào gốc rễ của vấn đề: Thịt rừng? Đừng ăn!
Theo định hướng của dự án, giảm tiêu thụ động vật hoang dã không thể chỉ dựa vào hoạt động kiểm tra, kiểm soát hay xử lý các hành vi vi phạm. Cùng với tăng cường thực thi pháp luật, việc thay đổi nhận thức và hành vi của cộng đồng, đặc biệt là người tiêu dùng, có ý nghĩa quan trọng trong việc giảm áp lực săn bắt, mua bán và sử dụng động vật hoang dã.
Đây cũng là hướng tiếp cận mà Quảng Trị đang triển khai thông qua Dự án “Tăng cường thực thi pháp luật và thay đổi hành vi tiêu thụ động vật hoang dã, giai đoạn 2025–2027”. Dự án được WildAid Inc. (Hoa Kỳ) tài trợ; tại Quảng Trị, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Công ty TNHH Không vì lợi nhuận Choice triển khai các hoạt động liên quan.
Trước đó, trong khuôn khổ dự án, Sở Nông nghiệp và Môi trường và Choice đã tổ chức hội thảo giới thiệu dự án, tăng cường phối hợp đa phương trong công tác bảo vệ động vật hoang dã, với sự tham gia của các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương, các tổ chức, đối tác và cơ quan truyền thông. Mục tiêu được đặt ra là không chỉ giảm tình trạng săn bắt, buôn bán và tiêu thụ động vật hoang dã trái phép, mà còn tăng sự ủng hộ của cộng đồng đối với công tác bảo tồn và thực thi pháp luật.
Từ cách tiếp cận đó, chiến dịch “Thịt rừng, đừng ăn!” hướng sự chú ý đến một mắt xích rất gần với đời sống: lựa chọn của người tiêu dùng. Bởi phía sau một món ăn được gọi là “thịt rừng” có thể là cả một chuỗi hành vi từ săn bắt, vận chuyển, mua bán đến tiêu thụ. Khi nhu cầu còn tồn tại, thị trường vẫn có lý do để tìm cách đáp ứng nhu cầu ấy.
Ngược lại, mỗi lần một người từ chối mua, từ chối sử dụng hay không tiếp tay quảng bá sản phẩm từ động vật hoang dã là một lần thị trường tiêu thụ được thu hẹp thêm.
Bà Nguyễn Hồng Phương, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Trị cho rằng, công tác bảo vệ động vật hoang dã hiện nay cần được thực hiện đồng thời trên nhiều phương diện, trong đó thay đổi nhận thức và hành vi của cộng đồng là một nội dung quan trọng.
Theo bà Phương, nếu chỉ tập trung xử lý khi động vật hoang dã đã bị săn bắt, vận chuyển hoặc đưa ra thị trường thì chưa giải quyết được tận gốc vấn đề. Cùng với lực lượng chức năng tăng cường thực thi pháp luật, cần làm cho người dân hiểu rõ tác động của việc tiêu thụ động vật hoang dã và chủ động nói không với các sản phẩm có nguồn gốc từ động vật hoang dã trái quy định.
Thông điệp “Thịt rừng, đừng ăn!” vì vậy không chỉ nhằm vào một món ăn. Đó là lời kêu gọi thay đổi một thói quen tiêu dùng, từ đó góp phần làm giảm động lực của hoạt động săn bắt và buôn bán động vật hoang dã.
Giữa Quảng trường Hồ Chí Minh, những mô hình tê tê, sao la, voọc Hà Tĩnh, mang Trường Sơn… đứng giữa dòng người qua lại. Bảy loài được lựa chọn để giới thiệu không chỉ giúp người tham gia nhận diện những con vật vốn có thể còn xa lạ với đời sống đô thị, mà còn gợi mở câu chuyện rộng hơn về các hệ sinh thái tự nhiên mà chúng đang phụ thuộc.
Một cá thể động vật hoang dã bị đưa khỏi tự nhiên không chỉ là sự mất đi của một con vật. Khi các cá thể liên tục bị lấy khỏi quần thể, những mối quan hệ sinh thái cũng có thể bị tác động. Bởi vậy, bảo vệ động vật hoang dã không chỉ là giữ lại một cá thể, mà còn là giữ những mắt xích của tự nhiên.
Cách tiếp cận này khiến câu chuyện bảo tồn không còn nằm hoàn toàn trong những khái niệm như “đa dạng sinh học”, “loài nguy cấp” hay “thực thi pháp luật”, mà được đưa về một câu hỏi gần gũi hơn: Mỗi người sẽ lựa chọn gì khi đứng trước một sản phẩm có nguồn gốc từ động vật hoang dã?
Một điểm đáng chú ý tại chiến dịch là sự tham gia của đoàn viên, thanh niên và các thành viên Câu lạc bộ Môi trường, Trường Đại học Quảng Bình. Thay vì chỉ tiếp nhận thông tin qua những buổi tuyên truyền truyền thống, người trẻ được trực tiếp trải nghiệm công nghệ thực tế ảo, nhận diện loài, tham gia trò chơi và tìm hiểu các vấn đề liên quan đến bảo tồn.
Một em nhỏ có thể bắt đầu bằng việc nhận diện một con tê tê. Một sinh viên có thể tò mò về nơi sinh sống của sao la. Một người dân có thể lần đầu biết rằng phía sau một món ăn được gọi là “đặc sản rừng” có thể là một chuỗi hành vi ảnh hưởng trực tiếp đến các loài động vật ngoài tự nhiên.
Từ sự tò mò ấy, thông điệp bảo tồn có cơ hội đi xa hơn, người trẻ cũng có thể trở thành những người truyền tải thông điệp trong chính gia đình, nhóm bạn và cộng đồng của mình. Không gọi một món thịt rừng, không mua sản phẩm có nguồn gốc từ động vật hoang dã trái quy định, không chia sẻ những nội dung cổ súy việc tiêu thụ chúng – đó đều là những hành động cụ thể mà bất kỳ ai cũng có thể bắt đầu.
Một nội dung khác được chiến dịch hướng tới là nhóm nhà hàng, cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống. Các cơ sở được vận động không quảng cáo, mua bán, sử dụng động vật hoang dã trái quy định. Cách tiếp cận này cho thấy bảo vệ động vật hoang dã không chỉ là câu chuyện của những người đang ở trong rừng. Nó liên quan đến cả chuỗi cung – cầu phía sau một sản phẩm.
Nếu chỉ ngăn chặn ở khâu săn bắt mà không tác động đến thị trường tiêu thụ thì áp lực lên tự nhiên vẫn còn. Ngược lại, khi người tiêu dùng thay đổi và các cơ sở kinh doanh không tạo ra nhu cầu, thị trường tiêu thụ động vật hoang dã cũng sẽ chịu tác động. Vì vậy, cùng với lực lượng kiểm lâm, công an, chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm, sự tham gia của cộng đồng, doanh nghiệp và người tiêu dùng có vai trò quan trọng trong việc hình thành một môi trường tiêu dùng có trách nhiệm.
Sau hoạt động tại phường Đồng Hới, chiến dịch tiếp tục được triển khai tại phường Nam Đông Hà và xã Cam Lộ. Theo kế hoạch, các hoạt động truyền thông sẽ tiếp tục đưa thông điệp về bảo vệ động vật hoang dã đến những nhóm cộng đồng khác nhau, qua đó mở rộng phạm vi tiếp cận của chiến dịch. Mỗi không gian có thể khác nhau, mỗi người tham gia có thể bắt đầu từ một câu chuyện khác nhau, nhưng điểm đến của thông điệp vẫn là thay đổi hành vi. Bởi những mô hình động vật rồi sẽ được thu dọn khỏi quảng trường, những trò chơi tương tác cũng sẽ kết thúc. Điều còn lại mà chiến dịch hướng tới không phải là một buổi truyền thông đông người, mà là những lựa chọn được thực hiện sau đó.
Một quyết định không mua. Một lời từ chối gọi món. Một cơ sở kinh doanh không quảng cáo hay sử dụng sản phẩm từ động vật hoang dã trái quy định.Bảo vệ động vật hoang dã, suy cho cùng, không chỉ bắt đầu từ những cánh rừng, những cuộc tuần tra hay những vụ xử lý vi phạm. Nó còn bắt đầu từ nơi rất gần với mỗi người: quyết định tiêu dùng. Khi con người biết dừng lại trước một món thịt rừng, những chiếc bẫy trong rừng sẽ mất đi một phần lý do để được đặt xuống. Và khi một lựa chọn nhỏ của mỗi người được cộng hưởng thành lựa chọn của cả cộng đồng, những cánh rừng sẽ có thêm cơ hội giữ lại những sinh linh vốn thuộc về chúng. Thịt rừng? Đừng ăn! Không chỉ là một khẩu hiệu. Đó là một lựa chọn. |
Trải qua hơn 10 năm thành lập và phát triển, Trường Đại học TN&MT TP. Hồ Chí Minh đã từng bước khẳng định vị thế là trường đại học công lập uy tín, với nhiệm vụ đào tạo, cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực TN&MT và các lĩnh vực khác theo nhu cầu xã hội.
Công ty TNHH Một thành viên Tài nguyên và Môi trường Việt Nam là doanh nghiệp Nhà nước do Bộ TN&MT làm đại diện vốn chủ sở hữu nhà nước. Quá trình hình thành và phát triển của Công ty trên cơ sở hợp nhất các đơn vị có bề dầy truyền thống của ngành Đo đạc và Bản đồ Việt Nam; Công ty có 4 phòng chức năng, 1 chi nhánh, 7 đơn vị trực thuộc và 1 Công ty cổ phần, với tổng số cán bộ, công nhân viên và người lao động là 1.100 người.
Thực hiện đề án tái cơ cấu giai đoạn 2014 - 2015 định hướng đến 2020, ngày 23/4/2014, Bộ TN&MT đã có Quyết định số 715/QĐ-BTNMT chuyển quyền đại diện chủ sở hữu nhà nước tại Công ty từ Tổng Công ty Tài nguyên và Môi trường Việt Nam về Bộ. Theo đó, Công ty TNHH MTV Tài nguyên và Môi trường miền Nam là DNNN độc lập trực thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường. Tính đến cuối tháng 6/2022, tổng số lao động của Công ty là: 656 người, trong đó hợp đồng không xác định thời hạn là: 437 người, hợp đồng xác định thời hạn là 219 người. Về trình độ: Trên đại học: 30 người; đại học: 222 người, cao đẳng: 34 người, trung cấp: 226 người; công nhân kỹ thuật: 144 người.
Nhà Xuất bản Tài nguyên - Môi trường và Bản đồ Việt Nam (NXB) là đơn vị trực thuộc Bộ Tài nguyên và Môi trường, hoạt động trong lĩnh vực văn hóa tư tưởng, sản xuất kinh doanh về đo đạc bản đồ, biên tập, xuất bản, in và phát hành các thể loại bản đồ, atlas, dữ liệu và các ấn phẩm dạng sách chuyên ngành Tài nguyên - Môi trường trên phạm vi cả nước và quốc tế. Trong đó, nhiệm vụ chính trị quan trọng của NXB là thực hiện nhiệm vụ Bộ Tài nguyên và Môi trường giao quản lý hoạt động xuất bản thuộc lĩnh vực tài nguyên - môi trường.
