Thứ trưởng Phùng Đức Tiến: 10 giải pháp thúc đẩy chăn nuôi bền vững, an toàn dịch bệnh

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho rằng chăn nuôi là một trong những trụ cột của nông nghiệp Việt Nam, đóng góp tỷ trọng lớn trong giá trị sản xuất nông nghiệp và đảm bảo an ninh thực phẩm cho hơn 100 triệu dân cũng như hàng chục triệu khách quốc tế mỗi năm.

Hiện nay, Việt Nam có quy mô đàn vật nuôi lớn với hàng chục triệu con gia súc và hàng trăm triệu con gia cầm. Sản lượng thịt, trứng, sữa ngày càng tăng, góp phần quan trọng vào việc cung cấp nguồn thực phẩm cho thị trường trong nước và xuất khẩu. Tuy nhiên, ngành chăn nuôi cũng đang đối mặt với nhiều thách thức như dịch bệnh trên vật nuôi, biến động thị trường, áp lực cạnh tranh quốc tế, vấn đề an toàn thực phẩm và môi trường.

Theo Thứ trưởng, định hướng phát triển của ngành nông nghiệp Việt Nam trong thời gian tới là nông nghiệp xanh, tuần hoàn, ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số, trong đó chăn nuôi cần đóng vai trò quan trọng. Điều này đòi hỏi ngành phải thay đổi mạnh mẽ về tư duy phát triển, phương thức sản xuất và quản lý.

“Chúng ta có thị trường hơn 100 triệu dân, tiềm năng rất lớn. Nhưng nếu không thay đổi mô hình, không nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh thì rất khó phát triển bền vững”. Thứ trưởng nhấn mạnh.

Hoàn thiện thể chế và hệ thống chính sách

Giải pháp đầu tiên được Thứ trưởng đề cập là tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến chăn nuôi và thú y. Theo ông, nhiều quy định pháp lý hiện nay vẫn còn khoảng trống hoặc chưa theo kịp thực tiễn phát triển của ngành.

Do đó, trong thời gian tới cần tiếp tục rà soát, sửa đổi và bổ sung các quy định nhằm tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho doanh nghiệp và người chăn nuôi phát triển sản xuất, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Bên cạnh đó, các địa phương cần chủ động xây dựng chính sách phù hợp với điều kiện thực tế nhằm hỗ trợ ngành chăn nuôi phát triển bền vững.

Củng cố hệ thống quản lý và bộ máy ngành

Thứ trưởng cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của hệ thống tổ chức và nguồn nhân lực ngành chăn nuôi – thú y. Theo ông, nếu không có bộ máy quản lý đủ mạnh, có đội ngũ cán bộ chuyên môn thì rất khó triển khai hiệu quả các chính sách và giải pháp phát triển ngành.

Vì vậy, các địa phương cần củng cố hệ thống thú y cơ sở, nâng cao năng lực quản lý, giám sát dịch bệnh, đồng thời tăng cường đầu tư cho cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác phòng chống dịch.

Đẩy mạnh khoa học công nghệ và chuyển đổi số

Một trong những giải pháp được Thứ trưởng đặc biệt nhấn mạnh là ứng dụng khoa học công nghệ trong chăn nuôi. Theo ông, khoa học công nghệ chính là yếu tố quyết định năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh của ngành. Các lĩnh vực cần tập trung phát triển bao gồm công nghệ giống, công nghệ thức ăn chăn nuôi, công nghệ môi trường, công nghệ sinh học và chuyển đổi số trong quản lý.

Hiện nay, nhiều doanh nghiệp lớn đã tiếp cận các công nghệ tiên tiến trong chăn nuôi, song việc ứng dụng vẫn chưa đồng đều. Do đó, cần thúc đẩy mạnh hơn việc chuyển giao công nghệ từ các viện, trường nghiên cứu đến doanh nghiệp và người chăn nuôi.

Phát triển công nghiệp phụ trợ cho ngành chăn nuôi

Theo Thứ trưởng, để ngành chăn nuôi phát triển bền vững cần xây dựng hệ sinh thái công nghiệp phụ trợ bao gồm sản xuất giống, thiết bị chăn nuôi, thức ăn, thuốc thú y và các dịch vụ hỗ trợ khác.

Việc phát triển công nghiệp phụ trợ giúp giảm chi phí sản xuất, tăng tính chủ động cho ngành chăn nuôi trong bối cảnh thị trường quốc tế biến động.

Tăng cường kiểm soát dịch bệnh

Dịch bệnh trên vật nuôi vẫn là một trong những rủi ro lớn đối với ngành chăn nuôi. Do đó, Thứ trưởng nhấn mạnh cần tăng cường hệ thống giám sát, cảnh báo và phòng chống dịch bệnh từ trung ương đến địa phương.

Các địa phương cần chủ động xây dựng kế hoạch phòng chống dịch, triển khai tiêm phòng vắc xin đầy đủ, kiểm soát chặt chẽ việc vận chuyển động vật và sản phẩm động vật, đặc biệt là tại các khu vực biên giới.

Bên cạnh đó, cần phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng như công an, biên phòng để ngăn chặn tình trạng buôn bán, vận chuyển động vật trái phép.

Đảm bảo an toàn thực phẩm

Một nội dung quan trọng khác được Thứ trưởng đề cập là kiểm soát an toàn thực phẩm trong chăn nuôi. Theo ông, an toàn thực phẩm không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng mà còn tác động trực tiếp đến khả năng xuất khẩu sản phẩm chăn nuôi của Việt Nam.

Do đó, cần tăng cường kiểm soát từ khâu đầu vào như thức ăn chăn nuôi, thuốc thú y đến khâu giết mổ, chế biến và phân phối sản phẩm.

Phát triển chế biến sâu và chuỗi giá trị

Thứ trưởng cho rằng ngành chăn nuôi cần chuyển mạnh từ sản xuất nguyên liệu sang chế biến sâu và phát triển chuỗi giá trị. Việc đầu tư vào chế biến không chỉ giúp nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm mà còn góp phần ổn định thị trường tiêu thụ, giảm áp lực khi giá nguyên liệu biến động.

Các địa phương và doanh nghiệp cần chú trọng xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất – chế biến – tiêu thụ, đồng thời tăng cường truy xuất nguồn gốc sản phẩm.

Mở rộng thị trường và thúc đẩy xuất khẩu

Bên cạnh thị trường trong nước, Thứ trưởng cho rằng ngành chăn nuôi cần chú trọng mở rộng thị trường xuất khẩu. Theo đó, cần đẩy mạnh xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu cho sản phẩm chăn nuôi Việt Nam và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng và an toàn thực phẩm.

Đồng thời, cần tận dụng các hiệp định thương mại tự do để mở rộng thị trường tiêu thụ cho sản phẩm chăn nuôi.

Phát huy vai trò của doanh nghiệp và hiệp hội

Một giải pháp quan trọng khác là phát huy vai trò của doanh nghiệp, hợp tác xã và hiệp hội ngành hàng trong phát triển chăn nuôi.

Theo Thứ trưởng, doanh nghiệp là lực lượng dẫn dắt chuỗi giá trị, trong khi các hiệp hội đóng vai trò kết nối giữa doanh nghiệp, người chăn nuôi và cơ quan quản lý nhà nước. Do đó, cần tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực chăn nuôi, đồng thời nâng cao vai trò của các hiệp hội trong việc hỗ trợ phát triển ngành.

Xây dựng hệ sinh thái chăn nuôi bền vững

Tổng kết bài phát biểu, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nhấn mạnh rằng phát triển chăn nuôi bền vững không thể chỉ dựa vào một chủ thể mà cần sự phối hợp của Nhà nước – doanh nghiệp – hợp tác xã – nông dân – nhà khoa học.

Việc xây dựng hệ sinh thái chăn nuôi bền vững sẽ giúp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, đảm bảo an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và tăng khả năng cạnh tranh của ngành chăn nuôi Việt Nam trên thị trường quốc tế.

“Chúng ta cần hành động quyết liệt, đồng bộ từ trung ương đến địa phương, từ cơ quan quản lý đến doanh nghiệp và người chăn nuôi để đưa ngành chăn nuôi phát triển theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Theo Thứ trưởng, với tiềm năng thị trường lớn, cùng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và cộng đồng doanh nghiệp, ngành chăn nuôi Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành một trong những ngành kinh tế quan trọng, đóng góp mạnh mẽ cho tăng trưởng nông nghiệp và phát triển kinh tế đất nước trong thời gian tới.

Tại hội nghị, đại diện các địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp trong ngành đều bày tỏ sự kỳ vọng vào triển vọng phát triển của chăn nuôi Việt Nam trong giai đoạn tới. Theo các ý kiến, nếu những nút thắt về cơ chế quản lý, ứng dụng khoa học công nghệ và tổ chức chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ được tháo gỡ, ngành chăn nuôi sẽ có điều kiện bứt phá mạnh mẽ.

Các đại biểu cho rằng định hướng phát triển trong thời gian tới cần tập trung vào hình thành các vùng chăn nuôi tập trung quy mô lớn, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao, tăng cường các biện pháp an toàn sinh học để kiểm soát dịch bệnh, đồng thời phát triển hệ thống giết mổ, chế biến và phân phối hiện đại. Đây được xem là nền tảng quan trọng để nâng cao giá trị gia tăng, bảo đảm an toàn thực phẩm và nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm chăn nuôi Việt Nam trên thị trường.