Phát triển kinh tế biển xanh, truyền thông không còn chỉ là kênh phản ánh, mà đang dần trở thành một lực đẩy quan trọng, kết nối chính sách với thực tiễn, kết nối điểm đến với du khách. Phát biểu khai mạc tại Hội thảo “Đặc khu Cồn Cỏ – Cơ hội, tiềm năng phát triển du lịch gắn với bảo tồn biển, sinh kế bền vững, OCOP miền biển” do Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường tổ chức tại Cồn Cỏ, ông đã khẳng định Hội thảo mang ý nghĩa không chỉ là một sự kiện chuyên môn, mà còn là một điểm khởi đầu cho sự cộng hưởng truyền thông – quản lý – phát triển.
Kết nối truyền thông mở đường cho hình ảnh Cồn Cỏ lan tỏa
Phát biểu tại hội thảo về phát triển đặc khu Cồn Cỏ, TS. Đào Xuân Hưng, Tổng Biên tập Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đã nhấn mạnh một yếu tố ngày càng có vai trò quyết định trong phát triển du lịch: Công tác truyền thông.
Theo ông, trong bối cảnh cạnh tranh điểm đến ngày càng gay gắt, một địa phương dù có nhiều tiềm năng đến đâu nhưng nếu không được truyền thông đúng cách, bài bản và có chiến lược thì rất khó tạo được sức hút. Ngược lại, nếu biết khai thác tốt “sức mạnh mềm” của truyền thông, những giá trị bản địa, những lợi thế riêng biệt hoàn toàn có thể được lan tỏa mạnh mẽ.
Đối với Cồn Cỏ, một hòn đảo còn khá mới trên bản đồ du lịch biển đảo Việt Nam thì truyền thông càng đóng vai trò quan trọng. Bởi lẽ, những giá trị của Cồn Cỏ không nằm ở sự sôi động hay quy mô lớn, mà ở sự nguyên sơ, ở hệ sinh thái biển phong phú và cách tiếp cận phát triển bền vững. Đây là những giá trị cần được kể bằng những câu chuyện có chiều sâu, có cảm xúc và có định hướng.
Từ góc độ đó, Tổng Biên tập Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường cho rằng cần xây dựng một chiến lược truyền thông đồng bộ, trong đó có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan báo chí, các đơn vị truyền thông, doanh nghiệp du lịch và chính quyền địa phương.
Truyền thông không chỉ dừng ở việc quảng bá hình ảnh, mà cần tham gia vào quá trình định hình thương hiệu điểm đến. Những nội dung truyền thông cần nhấn mạnh được bản sắc riêng của Cồn Cỏ: Một điểm đến xanh, thân thiện với môi trường, giàu trải nghiệm thiên nhiên và mang giá trị giáo dục.
Bên cạnh đó, việc đa dạng hóa các kênh truyền thông – từ báo chí chính thống, mạng xã hội đến các nền tảng số – cũng là yêu cầu đặt ra, nhằm tiếp cận nhiều nhóm đối tượng du khách khác nhau.
Quan trọng hơn, theo ông Đào Xuân Hưng, truyền thông cần đi cùng trách nhiệm. Việc quảng bá phải gắn với định hướng phát triển bền vững, tránh chạy theo xu hướng “làm nóng” điểm đến trong ngắn hạn, dẫn đến quá tải và gây áp lực lên môi trường.
Kiến tạo mô hình kinh tế biển xanh, lấy cộng đồng làm trung tâm
Nếu tư duy phát triển là nền móng, thì mô hình phát triển chính là cấu trúc quyết định thành công. Trong phát biểu của mình, TS. Đào Xuân Hưng đã phác họa rõ nét một hướng đi cho Cồn Cỏ: Xây dựng mô hình kinh tế biển xanh, trong đó du lịch sinh thái, bảo tồn biển và sinh kế cộng đồng gắn bó hữu cơ với nhau.
Theo ông, Cồn Cỏ có đầy đủ điều kiện để phát triển theo mô hình này. Hòn đảo sở hữu hệ sinh thái biển phong phú, cảnh quan còn nguyên sơ và vị trí chiến lược trong trục du lịch miền Trung. Đây là những lợi thế mà không phải địa phương nào cũng có được.
Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành lợi thế cạnh tranh thực sự, cần có cách tiếp cận đúng. Trước hết là việc định vị thương hiệu du lịch. Cồn Cỏ không nên phát triển theo hướng đại trà, mà cần hướng tới phân khúc du lịch sinh thái chất lượng cao, nơi du khách không chỉ tham quan mà còn trải nghiệm, học hỏi và gắn kết với thiên nhiên.
Một trong những nội dung được ông nhấn mạnh là phát triển các sản phẩm du lịch đặc thù, gắn với giá trị bản địa. Trong đó, các sản phẩm OCOP miền biển đóng vai trò quan trọng, không chỉ tạo sinh kế cho người dân mà còn góp phần xây dựng bản sắc riêng cho điểm đến.
“Du lịch không chỉ là cảnh đẹp, mà còn là câu chuyện”, ông nói, hàm ý rằng mỗi sản phẩm, mỗi trải nghiệm cần mang trong mình giá trị văn hóa và bản sắc địa phương.
Bên cạnh đó, Tổng Biên tập Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đặc biệt nhấn mạnh vai trò của cộng đồng. Theo ông, phát triển chỉ thực sự bền vững khi người dân địa phương trở thành chủ thể, được tham gia và hưởng lợi trực tiếp từ quá trình đó.
Điều này đòi hỏi phải có các chính sách hỗ trợ, đào tạo, nâng cao nhận thức để người dân có thể chuyển đổi sinh kế, từ khai thác tài nguyên sang cung cấp dịch vụ du lịch, bảo tồn và phát huy giá trị tài nguyên.
Một yếu tố quan trọng khác là thu hút đầu tư. Tuy nhiên, ông Đào Xuân Hưng cho rằng, Cồn Cỏ cần có sự chọn lọc rõ ràng, ưu tiên các dự án thân thiện với môi trường, có trách nhiệm xã hội và phù hợp với định hướng phát triển bền vững. Những dự án có nguy cơ tác động tiêu cực đến hệ sinh thái cần được cân nhắc kỹ lưỡng.
Cùng với đó, công tác truyền thông cũng được xác định là một “đòn bẩy mềm” nhưng có vai trò quan trọng. Việc xây dựng hình ảnh Cồn Cỏ như một điểm đến xanh, thân thiện với môi trường, giàu trải nghiệm sẽ góp phần thu hút du khách và nhà đầu tư theo đúng định hướng.
Khép lại phần phát biểu, TS. Đào Xuân Hưng không đưa ra những con số hay mục tiêu cụ thể, mà để lại một thông điệp mang tính định hướng: Phát triển không phải là chạy theo những gì dễ thấy trước mắt, mà là giữ được những giá trị lâu dài.
“Giá trị của Cồn Cỏ không nằm ở việc khai thác được bao nhiêu, mà ở khả năng gìn giữ được bao nhiêu cho tương lai”, ông nhấn mạnh.
Đó không chỉ là một quan điểm phát triển, mà còn là một lựa chọn – lựa chọn giữa ngắn hạn và dài hạn, giữa lợi ích trước mắt và giá trị bền vững.
Và có lẽ, chính từ những lựa chọn như vậy, con đường phát triển của Cồn Cỏ sẽ dần được định hình – không ồn ào, nhưng đủ vững chắc để đi xa.
Từ hội thảo đến hành động – Khi báo chí đồng hành cùng phát triển địa phương
Không chỉ dừng lại ở việc nêu vấn đề, hội thảo do Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường tổ chức tại Cồn Cỏ còn thể hiện rõ vai trò chủ động của báo chí trong việc đồng hành cùng địa phương phát triển.
Trong bối cảnh nhiều địa phương còn loay hoay trong việc xây dựng chiến lược truyền thông và phát triển du lịch, việc một cơ quan báo chí chuyên ngành đứng ra kết nối, tổ chức diễn đàn quy tụ các nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và giới truyền thông mang ý nghĩa đặc biệt.
Theo Tổng Biên tập Đào Xuân Hưng, hội thảo không chỉ là nơi trao đổi chuyên môn, mà còn là cầu nối để các bên cùng nhìn nhận lại tiềm năng, thách thức và xác định hướng đi phù hợp cho Cồn Cỏ. Thông qua đó, các nội dung, thông điệp về phát triển kinh tế biển xanh, bảo tồn biển và sinh kế bền vững được lan tỏa rộng rãi hơn.
Đáng chú ý, sự tham gia của các cơ quan báo chí tại hội thảo không chỉ dừng ở việc đưa tin, mà còn mở ra khả năng hình thành một mạng lưới truyền thông đồng hành lâu dài với Cồn Cỏ. Đây là yếu tố quan trọng giúp duy trì sự quan tâm của công chúng và tạo hiệu ứng lan tỏa liên tục.
Ở góc độ địa phương, chính quyền Cồn Cỏ cũng thể hiện rõ tinh thần chủ động phối hợp với các cơ quan truyền thông, cung cấp thông tin, tạo điều kiện để báo chí tiếp cận thực tế, từ đó phản ánh chân thực và đầy đủ hơn về hòn đảo.
Sự phối hợp này, theo nhiều đại biểu, cần được duy trì thường xuyên, không chỉ trong các sự kiện mà cả trong quá trình triển khai các chương trình, dự án phát triển. Khi thông tin được minh bạch, kịp thời và có định hướng, niềm tin của du khách và nhà đầu tư cũng sẽ được củng cố.
Hội thảo cũng cho thấy một xu hướng mới: Báo chí không chỉ là “người đưa tin”, mà đang dần trở thành “đối tác phát triển”, tham gia vào quá trình kiến tạo giá trị cho địa phương. Những bài viết, phóng sự, chuyên đề nếu được thực hiện bài bản sẽ không chỉ quảng bá hình ảnh, mà còn góp phần định hình nhận thức xã hội về phát triển bền vững.
Khép lại hội thảo, thông điệp được nhấn mạnh không chỉ là phát triển Cồn Cỏ theo hướng kinh tế biển xanh, mà còn là cách để lan tỏa câu chuyện ấy đến công chúng. Và trong hành trình đó, truyền thông – với sự đồng hành của các cơ quan báo chí và chính quyền địa phương – sẽ là chiếc cầu nối quan trọng, đưa “viên ngọc xanh” Cồn Cỏ đến gần hơn với du khách trong và ngoài nước. Một điểm đến chỉ thực sự sống khi nó được kể, được hiểu và được yêu – đúng với những giá trị mà nó đang gìn giữ.
Ngoài việc thực hiện nhiệm vụ chính trị do Bộ Tài nguyên và Môi trường, Tổng cục Biển và Hải đảo giao, Trung tâm Trắc địa Bản đồ biển (SEAMAP) còn mở rộng khai thác các hợp đồng cung cấp dịch vụ khảo sát, thành lập bản đồ biển, định vị dẫn đường trên biển cho các đơn vị trong và ngoài ngành Tài nguyên và Môi trường, nâng cao đời sống cán bộ, viên chức và người lao động. Mấy chục năm phục vụ khách hàng, chúng tôi tự hào đã đảm bảo chất lượng dịch vụ và chưa để xảy ra một sai sót kỹ thuật nào. Chúng tôi tự hào với công tác cung cấp dịch vụ của mình, ngoài ý nghĩa kinh doanh, chúng tôi còn góp phần bé nhỏ của mình vào các nhiệm vụ chính trị quốc gia; góp phần nhỏ bé của mình vào sự nghiệp phát triển kinh tế biển theo hướng công nghệ, hiện đại - Đó là chia sẻ của ông Nguyễn Trung Thành, Phó Giám đốc Trung tâm trắc địa bản đồ biển với phóng viên Tạp chí Tài nguyên và Môi trường. Chúng tôi xin giới thiệu cuộc trò chuyện với ông như sau:
