news
Bài 14: Từ lời Bác dạy đến những cánh rừng xanh ở Bắc Ninh
Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về trồng cây, gây rừng và bảo vệ rừng

Bài 14: Từ lời Bác dạy đến những cánh rừng xanh ở Bắc Ninh

Thứ tư, 12/8/2026, 07:53 (GMT+7)
logo Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành sự quan tâm đặc biệt đến việc trồng cây, gây rừng, coi rừng là tài sản quý của Quốc gia và là nguồn sinh kế lâu dài của nhân dân.

LTS: Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm tới vấn đề trồng cây, gây rừng, bảo vệ rừng, sống hài hòa với thiên nhiên. 
Người chọn việc trồng cây là điểm xuất phát để bảo vệ môi trường và kêu gọi mọi người ra sức trồng cây, gây rừng: “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây. Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”. Sự nghiệp trồng cây được Chủ tịch Hồ Chí Minh xem trọng như sự nghiệp trồng người, bởi trồng cây hay trồng người cũng là phục vụ lợi ích của con người. 
Kể từ Tết Canh Tý năm 1960 cho đến hết cuộc đời, với tầm nhìn chiến lược, Người đã phát động và trực tiếp chỉ đạo “Tết trồng cây”, làm cho việc trồng cây gây rừng, bảo vệ rừng trở thành phong trào rộng khắp và thường xuyên của quần chúng.
Bác Hồ tuy đã đi xa nhưng những lời dạy: “Rừng là vàng, nếu mình biết bảo vệ, xây dựng thì rừng rất quý” của Người vẫn còn nguyên giá trị và tính thời sự. 
Tuyến bài “Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về trồng cây, gây rừng và bảo vệ rừng” trên Tạp chí điện tử Nông nghiệp và Môi trường phản ánh những nỗ lực và kết quả thực hiện công tác trồng cây, gây rừng và bảo vệ rừng của các địa phương, lực lượng kiểm lâm, vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, rừng đặc dụng, phòng hộ và người dân. Qua đó tôn vinh những tập thể và cá nhân đã có những hành động thiết thực trong vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về trồng cây, gây rừng và bảo vệ rừng.

Thấm nhuần căn dặn của Bác Hồ về trồng cây, gây rừng, công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng ở Bắc Ninh đang được triển khai theo hướng vừa giữ gìn tài nguyên thiên nhiên, vừa nâng cao giá trị kinh tế của rừng. Những cánh rừng được bảo vệ tốt hơn, diện tích trồng rừng, trồng cây phân tán tiếp tục tăng, kinh tế rừng từng bước khẳng định vai trò trong phát triển bền vững.

Giữ rừng bắt đầu từ trách nhiệm 

Những ngày mùa hè, đi qua các khu vực miền núi của Bắc Ninh, dễ dàng bắt gặp màu xanh của những cánh rừng trải dài trên các triền đồi. Đằng sau sự bình yên ấy là công việc thầm lặng của lực lượng kiểm lâm, chủ rừng và người dân địa phương – những người thường xuyên bám rừng, tuần tra, phát hiện và ngăn chặn các hành vi xâm hại tài nguyên rừng.

Tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về trồng cây, gây rừng không chỉ dừng lại ở việc tạo thêm màu xanh cho đất nước mà còn đặt ra yêu cầu phải biết bảo vệ, chăm sóc và khai thác rừng hợp lý. Người từng căn dặn phải bảo vệ rừng như bảo vệ nhà cửa, ruộng đồng, bởi rừng có vai trò đặc biệt đối với môi trường sống và hoạt động sản xuất của con người.

Từ nhận thức đó, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Bắc Ninh xác định bảo vệ rừng là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài. Trong 6 tháng đầu năm 2026, lực lượng kiểm lâm cơ sở tiếp tục bám địa bàn, phối hợp với chính quyền địa phương và các chủ rừng tổ chức tuần tra, kiểm tra, kịp thời phát hiện, xử lý những hành vi phá rừng, khai thác, vận chuyển lâm sản trái pháp luật.

anh-1_1786299478.jpg
 Cán bộ Hạt Kiểm lâm liên phường, xã Chũ – Lục Ngạn và Ban Quản lý rừng phòng hộ Cấm Sơn (tỉnh Bắc Ninh) phối hợp kiểm tra hiện trạng rừng phòng hộ

Kết quả cho thấy, tình hình rừng trên địa bàn tỉnh cơ bản ổn định. Toàn tỉnh Bắc Ninh chỉ xảy ra 1 vụ chặt phá rừng với diện tích 0,4 ha, giảm 7 vụ, tương đương 87,5% so với cùng kỳ năm 2025; diện tích rừng bị phá giảm 1,45 ha, tương đương 78%.

Đáng chú ý, công tác phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR) được triển khai chủ động hơn, nhất là trong điều kiện thời tiết nắng nóng, lượng mưa thấp, nguy cơ cháy rừng gia tăng.

Chi cục Kiểm lâm tỉnh Bắc Ninh cũng đã đã tham mưu ban hành các quy định, kế hoạch về dự báo cháy rừng, xác định các khu vực trọng điểm có nguy cơ cháy. Đồng thời chuẩn bị lực lượng, phương tiện, trang thiết bị, tổ chức tuyên truyền, tập huấn kỹ năng PCCCR cho cơ sở.

Sáu tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh Bắc Ninh xảy ra 3 vụ cháy rừng với tổng diện tích 3,2 ha, nhưng không gây thiệt hại đến cây rừng. So với cùng kỳ năm trước, số vụ cháy giảm tới 93,6%, diện tích bị cháy giảm 98,9%.

Theo Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Bắc Ninh Từ Quốc Huy, nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới vẫn là tập trung bảo vệ toàn bộ diện tích rừng tự nhiên hiện có; tăng cường sự phối hợp giữa kiểm lâm, chính quyền cơ sở và chủ rừng. Đồng thời chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và xử lý nghiêm các hành vi xâm hại tài nguyên rừng.

Đó cũng chính là cách cụ thể hóa tư tưởng Hồ Chí Minh, khẳng định bảo vệ rừng là trách nhiệm của toàn dân chứ không phải chỉ riêng lực lượng kiểm lâm hay chính quyền địa phương.

Những con số biết nói: gần 168.000 ha rừng được quản lý, bảo vệ; trên 54.000 ha rừng tự nhiên được bảo vệ nghiêm ngặt; tỷ lệ che phủ rừng đạt 31,13%, bằng 100,7% kế hoạch; trong 6 tháng đầu năm chỉ xảy ra 1 vụ chặt phá rừng, giảm 87,5% so với cùng kỳ năm 2025. 

Từ trồng cây đến nâng giá trị kinh tế rừng

Nếu bảo vệ là nền tảng thì phát triển rừng chính là cách làm cho tài nguyên rừng ngày càng có giá trị hơn. Tư tưởng “trồng cây, gây rừng” của Chủ tịch Hồ Chí Minh được Chi cục Kiểm lâm tỉnh Bắc Ninh cụ thể hóa bằng những chương trình trồng rừng tập trung, trồng cây phân tán, phát triển rừng gỗ lớn và chuyển hóa rừng trồng gỗ nhỏ sang gỗ lớn.

Ngay từ đầu năm, công tác chuẩn bị giống đã được chú trọng. Toàn tỉnh Bắc Ninh chuẩn bị được 29,1 triệu cây giống phục vụ trồng rừng và trồng cây phân tán năm 2026; trong đó 98% số cây có hồ sơ chứng minh nguồn gốc xuất xứ, hơn 60% được sản xuất bằng phương pháp nuôi cấy mô.

Những con số ấy cho thấy việc phát triển rừng đang chuyển dần từ tư duy “trồng cho đủ diện tích” sang chú trọng chất lượng, nguồn gốc giống và giá trị lâu dài của rừng.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh Bắc Ninh trồng được hơn 2,5 triệu cây phân tán, đạt 116,7% kế hoạch. Diện tích trồng rừng tập trung đạt 8.500 ha, bằng 85% kế hoạch; trồng rừng gỗ lớn đạt 950 ha; chuyển hóa rừng trồng gỗ nhỏ sang gỗ lớn đạt 1.357 ha.

anh-2--trong-rung-fsc_1786299478.jpg
Ban đại diện nhóm hộ phối hợp với các đơn vị chức năng và Tổ chức GFA đánh giá việc cấp chứng chỉ FSC ở Lục Ngạn

Đây là hướng đi phù hợp với yêu cầu phát triển lâm nghiệp bền vững, bởi rừng gỗ lớn không chỉ tạo ra sản phẩm có giá trị kinh tế cao hơn mà còn góp phần nâng cao khả năng giữ đất, giữ nước, hấp thụ carbon và bảo vệ hệ sinh thái.

Cùng với trồng mới, việc khai thác rừng cũng được thực hiện theo quy định. Sáu tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh Bắc Ninh khai thác hơn 7.220 ha rừng trồng tập trung, sản lượng gần 982.000m³ gỗ, trong đó gỗ lớn chiếm khoảng 48%. Khai thác đi đôi với trồng lại, chăm sóc và bảo vệ rừng đã tạo nên chu trình phát triển tương đối bền vững của kinh tế lâm nghiệp.

Chi cục trưởng Từ Quốc Huy cho biết, thời gian tới, ngành Kiểm lâm tỉnh Bắc ninh tiếp tục tăng cường quản lý giống cây trồng lâm nghiệp, khuyến khích đưa các giống mới có năng suất cao, nguồn gốc rõ ràng vào sản xuất; đồng thời đẩy mạnh trồng rừng gỗ lớn, chuyển hóa rừng gỗ nhỏ sang gỗ lớn và chăm sóc diện tích rừng hiện có.

Đặc biệt, việc cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững đang mở ra hướng phát triển mới cho người trồng rừng. Riêng từ đầu năm đến nay, Bắc Ninh có thêm 8.381,03 ha rừng được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững, nâng tổng diện tích được cấp chứng chỉ lên hơn 29.900 ha.

Khi rừng được quản lý theo tiêu chuẩn bền vững, giá trị sản phẩm gỗ được nâng lên, đồng thời người dân có thêm động lực giữ rừng lâu dài. Đây là sự kết hợp hài hòa giữa mục tiêu bảo vệ tài nguyên thiên nhiên với phát triển kinh tế, đúng tinh thần “làm cho rừng quý hơn, có ích hơn” theo lời căn dặn của Bác Hồ.

Phát triển rừng gắn với sinh kế trong 6 tháng đầu năm 2026: 8.500 ha rừng tập trung được trồng; 950 ha rừng gỗ lớn được trồng; 1.357 ha rừng gỗ nhỏ được chuyển hóa sang gỗ lớn; 18.982 ha rừng được chăm sóc; 29.906,05 ha rừng đã được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững, đạt 176% kế hoạch Đề án giai đoạn 2020-2030. 

Để rừng trở thành tài sản xanh 

Một trong những điểm đáng chú ý trong công tác lâm nghiệp của Bắc Ninh là việc gắn bảo vệ rừng với nâng cao đời sống người dân. Từ nhiều năm qua, kinh tế rừng đã tạo việc làm, thu nhập cho người dân ở các địa bàn miền núi. Khi rừng mang lại sinh kế ổn định, người dân sẽ trở thành lực lượng trực tiếp tham gia hiệu quả vào công tác bảo vệ rừng.

Sáu tháng đầu năm 2026, tỉnh Bắc Ninh thực hiện khoán bảo vệ hơn 18.903 ha rừng, với sự tham gia của 62 cộng đồng dân cư và 980 hộ gia đình, cá nhân. Chính những người sống gần rừng, hiểu rừng và gắn bó với rừng đang trở thành “tai mắt” quan trọng trong việc phát hiện nguy cơ cháy rừng, các vụ chặt, phá rừng và khai thác lâm sản trái phép.

anh-3---tuan-tran-3_1786299479.jpg
Cán bộ Ban quản lý Khu bảo tồn Tây Yên Tử (tỉnh Bắc Ninh) trên đường tuần tra bảo vệ rừng.

Cùng với đó, lực lượng kiểm lâm tiếp tục kiểm soát chặt chẽ hoạt động khai thác, vận chuyển lâm sản. Từ đầu năm đến nay đã phát hiện 30 vụ vi phạm Luật Lâm nghiệp, giảm 9 vụ so với cùng kỳ năm 2025; xử phạt 30 vụ, thu nộp ngân sách hơn 237 triệu đồng, đồng thời tịch thu và xử lý theo quy định số lâm sản, động vật rừng vi phạm.

Công tác giao rừng, cho thuê rừng cũng đang được đẩy mạnh nhằm xác lập rõ hơn trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân đối với từng diện tích rừng. Đây là nhiệm vụ quan trọng để chấm dứt tình trạng rừng và đất lâm nghiệp chưa được giao, chưa được quản lý cụ thể.

Bên cạnh đó, Bắc Ninh cũng đang rà soát đề xuất thành lập khu rừng đặc dụng trên dãy núi Nham Biền với diện tích khoảng 680 ha, hướng tới bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao.

Nhìn từ những kết quả đạt được trong 6 tháng đầu năm 2026 của Chi cục Kiểm lâm tỉnh Bắc Ninh, có thể thấy tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về trồng cây, gây rừng đang được cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực trên mỗi cánh rừng trên địa bàn tỉnh. Đó là bảo vệ từng gốc cây, chủ động phòng cháy, chữa cháy, trồng thêm rừng, nâng cao chất lượng giống, phát triển rừng gỗ lớn và tạo sinh kế ổn định cho người dân.

Thời gian tới, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Bắc Ninh sẽ tiếp tục tham mưu hoàn thiện các cơ chế, chính sách về quản lý, bảo vệ và phát triển rừng; tăng cường lực lượng bám địa bàn, đẩy nhanh giao rừng, cho thuê rừng, đồng thời thực hiện tốt PCCCR và phát triển rừng bền vững, Chi cục trưởng Từ Quốc Huy nhấn mạnh. 

Bảo vệ rừng hôm nay cũng là bảo vệ môi trường sống của ngày mai. Từ những cánh rừng được chăm sóc, bảo vệ bằng trách nhiệm của Nhà nước, cộng đồng và mỗi người dân, màu xanh đang tiếp tục được nối dài. Đó không chỉ là màu xanh của thiên nhiên, mà còn là màu xanh của sinh kế, của phát triển và của một tương lai bền vững – một giá trị mà lời dạy của Bác về trồng cây, gây rừng vẫn còn vẹn nguyên ý nghĩa trong cuộc sống hôm nay.

Những việc trọng tâm để giữ rừng 06 tháng cuối năm 2026 của Chi cục Kiểm lâm tỉnh Bắc Ninh: bảo vệ nghiêm diện tích rừng tự nhiên hiện có; đẩy mạnh PCCCR, nhất là tại các khu vực trọng điểm; hoàn thành rà soát, giao rừng, cho thuê rừng; phát triển rừng gỗ lớn, nâng cao chất lượng cây giống; mở rộng diện tích rừng được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững; tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm Luật Lâm nghiệp.

>>>>>> Xin vui lòng xem thêm:

Bài 13: Để "vàng xanh" mãi sinh sôi

Bài 12: Giữ màu xanh bằng trách nhiệm và lời Bác dạy ở Kiểm lâm Yên Thuỷ

Bài 11: Hạt Kiểm lâm số 6 – Hà Nội làm theo lời Bác

Bài 10: Kiểm lâm Sơn La làm theo lời Bác - Biến “vàng xanh” thành nguồn lực phát triển

Bài 9: Để “vàng xanh” mãi bền vững trên đất Cấm Sơn

Đỗ Hùng