Ngày 31/7, tại Quảng Trị, UBND tỉnh Quảng Trị phối hợp với UBND thành phố Huế và Tổng công ty Đường sắt Việt Nam tổ chức Hội thảo phát triển sản phẩm du lịch đường sắt "Cố đô Huế – Phong Nha: Hành trình kỳ quan – Di sản thế giới", đồng thời ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2026–2030 nhằm phát triển tuyến tàu du lịch chuyên đề đầu tiên kết nối chuỗi di sản, văn hóa và thiên nhiên đặc sắc của miền Trung.
Sự kiện đánh dấu bước chuyển mới trong tư duy phát triển du lịch, khi đường sắt không chỉ thực hiện chức năng vận tải mà từng bước trở thành một sản phẩm du lịch hoàn chỉnh, góp phần mở rộng không gian liên kết vùng và thúc đẩy phát triển kinh tế xanh.
Tham dự hội thảo có ông Hoàng Xuân Tân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị; ông Trần Hữu Thùy Giang, Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế; lãnh đạo Tổng công ty Đường sắt Việt Nam cùng đại diện các sở, ngành, hiệp hội du lịch và doanh nghiệp của hai địa phương.
Đối với Quảng Trị, tuyến tàu sẽ tạo thêm cửa ngõ đón khách, kết nối hiệu quả với thành phố Huế, Phong Nha - Kẻ Bàng và các điểm đến trên tuyến Bắc – Nam. Đây cũng là cơ hội để các khu, điểm du lịch, sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương và các giá trị văn hóa bản địa tiếp cận du khách thuận lợi hơn, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm và tạo sinh kế cho người dân.
Ông Hoàng Xuân Tân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, nhấn mạnh: "Phát triển sản phẩm du lịch đường sắt 'Cố đô Huế - Phong Nha: Hành trình kỳ quan - Di sản thế giới' là bước đi quan trọng trong chiến lược mở rộng không gian phát triển du lịch của Quảng Trị theo hướng liên kết vùng và phát triển xanh. Chúng tôi không chỉ kỳ vọng có thêm một tuyến tàu du lịch, mà hướng tới xây dựng một hành trình trải nghiệm, kết nối các giá trị văn hóa, lịch sử, hòa bình và thiên nhiên đặc sắc của miền Trung. Tỉnh Quảng Trị cam kết phối hợp chặt chẽ với thành phố Huế và Tổng công ty Đường sắt Việt Nam để hoàn thiện hạ tầng kết nối, phát triển hệ thống dịch vụ tại các nhà ga, đẩy mạnh xúc tiến quảng bá và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tham gia khai thác sản phẩm. Chúng tôi mong muốn tuyến tàu sẽ trở thành biểu tượng của sự liên kết, góp phần hình thành hành lang du lịch di sản miền Trung và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững".
Theo kế hoạch, đoàn tàu du lịch sẽ chính thức khai thác từ ngày 1/9/2026 với 8 toa xe, sức chứa khoảng 304 hành khách. Ngoài các toa ghế mềm, tàu còn có toa VIP, toa cộng đồng và toa dịch vụ - giải trí được thiết kế theo chủ đề di sản miền Trung, tích hợp không gian ẩm thực, biểu diễn nghệ thuật, giới thiệu văn hóa địa phương và ứng dụng công nghệ thuyết minh tự động đa ngôn ngữ.
Hành trình dài khoảng 190 km kết nối các ga Huế – Đông Hà – Mỹ Trạch – Đồng Hới – Thọ Lộc. Mỗi điểm dừng được định vị với một chủ đề riêng như Cố đô Huế - di sản văn hóa, Đông Hà - điểm đến hòa bình, Đồng Hới - cửa ngõ du lịch biển và Thọ Lộc - cửa ngõ vào Di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng. Tại các ga sẽ bố trí không gian check-in, khu giới thiệu sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương và các hoạt động trải nghiệm văn hóa nhằm kéo dài thời gian lưu trú cũng như gia tăng chi tiêu của du khách.
Mục tiêu của việc phát triển đội tàu khách là hướng tới xây dựng một sản phẩm du lịch tổng hợp, khác biệt và độc đáo; lấy trải nghiệm của du khách làm trung tâm, trong đó hành trình bằng đường sắt không chỉ là phương tiện vận chuyển mà là trải nghiệm phong phú của hành trình kết nối Thành phố Huế, với các điểm đến lịch sử, văn hóa, thiên nhiên của tỉnh Quảng Trị, di sản thiên nhiên thế giới Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng. Thông qua sản phẩm du lịch đường sắt, góp phần mở rộng không gian phát triển du lịch của 02 địa phương tạo thêm cửa ngõ đón khách cho tỉnh Quảng Trị; tăng cường kết nối với khu vực Phong Nha - Kẻ Bàng và các điểm đến của miền Trung. Đồng thời, thúc đẩy phát triển hệ sinh thái du lịch đường sắt, giao thông xanh, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển bền vững của ngành du lịch và ngành đường sắt.
Điểm đáng chú ý của chương trình hợp tác là ba bên thống nhất phát triển tuyến tàu theo mô hình liên kết vùng, trong đó đoàn tàu đóng vai trò là "trục kết nối" giữa hệ thống giao thông đường sắt với các điểm đến, doanh nghiệp lữ hành, dịch vụ và cộng đồng địa phương. Đây được xem là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa định hướng phát triển du lịch xanh, khai thác hiệu quả tuyến đường sắt Bắc – Nam gắn với hệ thống di sản văn hóa, lịch sử và thiên nhiên của miền Trung.
Biên bản ghi nhớ cũng xác định nhiều nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn 2026–2030. Tổng công ty Đường sắt Việt Nam sẽ đầu tư cải tạo đoàn tàu, nâng cấp ga Mỹ Trạch và Thọ Lộc, xây dựng bộ nhận diện thương hiệu và tổ chức vận hành sản phẩm. Trong khi đó, Quảng Trị và thành phố Huế sẽ phối hợp đầu tư hạ tầng kết nối, chỉnh trang khu vực nhà ga, xây dựng các điểm giới thiệu sản phẩm OCOP, phát triển không gian văn hóa, kết nối doanh nghiệp lữ hành và triển khai các chương trình xúc tiến, kích cầu du lịch.
Không chỉ hướng tới hình thành một sản phẩm du lịch mới, tuyến tàu còn được kỳ vọng mở ra hành lang phát triển kinh tế du lịch dọc tuyến đường sắt. Khi mỗi nhà ga trở thành điểm dừng chân, nơi quảng bá văn hóa, tiêu thụ nông sản, sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương, giá trị của ngành đường sắt sẽ được mở rộng từ vận tải sang cung cấp trải nghiệm, đồng thời tạo thêm cơ hội sinh kế cho cộng đồng và doanh nghiệp địa phương.
Ông Trần Hữu Thùy Giang, Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế, cho rằng việc hình thành sản phẩm du lịch đường sắt "Cố đô Huế – Phong Nha: Hành trình kỳ quan – Di sản thế giới" không chỉ tạo thêm một sản phẩm du lịch mới mà còn mở ra một không gian liên kết phát triển giữa Huế và Quảng Trị. Theo ông, thay vì mỗi địa phương phát triển riêng lẻ, tuyến tàu sẽ góp phần kết nối các giá trị di sản văn hóa, lịch sử, thiên nhiên và cộng đồng thành một hành trình thống nhất, gia tăng sức hấp dẫn của toàn vùng miền Trung đối với du khách trong nước và quốc tế.
Ông Trần Hữu Thùy Giang nhấn mạnh, thành phố Huế sẽ phối hợp chặt chẽ với tỉnh Quảng Trị và Tổng công ty Đường sắt Việt Nam trong công tác xúc tiến, quảng bá, kết nối doanh nghiệp lữ hành, cơ sở lưu trú, các hãng hàng không và đơn vị dịch vụ để xây dựng các chương trình du lịch đồng bộ gắn với đoàn tàu. Thành phố cũng sẽ phát huy lợi thế của đô thị di sản, ứng dụng chuyển đổi số trong quảng bá điểm đến và triển khai hệ thống thuyết minh tự động đa ngôn ngữ nhằm nâng cao trải nghiệm cho du khách.
Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế, sự hợp tác lần này còn mang ý nghĩa thúc đẩy phát triển du lịch theo hướng xanh và bền vững. Việc khuyến khích du khách lựa chọn đường sắt không chỉ góp phần giảm áp lực cho giao thông đường bộ mà còn tạo điều kiện để các địa phương phát triển hệ sinh thái dịch vụ, đưa sản phẩm OCOP, ẩm thực, văn hóa và các giá trị bản địa đến gần hơn với du khách. "Khi các địa phương cùng chung một hành trình và cùng xây dựng một thương hiệu điểm đến, giá trị mang lại sẽ lớn hơn nhiều so với phát triển riêng lẻ", ông Trần Hữu Thùy Giang khẳng định.
Việc ký kết hợp tác giữa Quảng Trị, thành phố Huế và Tổng công ty Đường sắt Việt Nam cũng được xem là nền tảng để hình thành chuỗi sản phẩm du lịch liên hoàn kết nối Cố đô Huế, các điểm đến hòa bình của Quảng Trị với Di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng. Đây là hướng đi phù hợp với chiến lược phát triển du lịch bền vững, tăng cường liên kết vùng, phát huy giá trị di sản và thúc đẩy giao thông xanh, góp phần nâng cao sức cạnh tranh của du lịch miền Trung trong giai đoạn mới.
Đoàn tàu du lịch Cố đô Huế - Phong Nha: Hành trình kỳ quan – Di sản thế giới do Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đầu tư, dự kiến đưa vào khai thác từ 01/9/2026. Tàu được thiết kế với tổng 08 toa xe phục vụ với sức chứa dự kiến 304 khách, bao gồm: 05 toa ghế mềm xoay 360 độ (mỗi toa 56 chỗ); 01 toa VIP 24 chỗ, 01 toa cộng đồng và 01 toa dịch vụ - giải trí. Thiết kế giao diện của tàu và các toa tập trung làm nổi bật các giá trị đặc trưng về văn hóa, du lịch, di sản thế giới nổi bật của thành phố Huế, tỉnh Quảng Trị và tạo sự khác biệt về nhận diện với các tàu hiện nay. Các toa được thiết kế hiện đại, ứng dụng công nghệ vào thuyết minh, truyền thông; tổ chức các không gian ẩm thực đặc trưng của 02 địa phương, giao lưu biểu diễn nghệ thuật, dịch vụ giải trị và có khả năng phục vụ tổ chức các sự kiện ở trên tàu.
Các đơn vị hoạt động du lịch trên địa bàn tỉnh Quảng Trị và thành phố Huế đã xây dựng các gói sản phẩm, dịch vụ (combo), các chương trình tham quan du lịch gắn với tàu du lịch Cố đô Huế - Phong Nha: Hành trình kỳ quan – Di sản thế giới sẽ mang đến cho khách du lịch những trải nghiệm khác biệt, độc đáo cùng nhiều ưu đãi, chương trình kích cầu hấp dẫn. Các gói kích cầu sẽ được tiếp tục, xây dựng cập nhật và công bố rộng rãi trước khi Đoàn tàu đưa vào khai thác.