Vai trò của báo chí trong việc thúc đẩy ngành kinh tế du lịch tại Việt Nam

Tham dự diễn đàn có Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hồ An Phong, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Hoàng Xuân Tân; đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành, doanh nghiệp du lịch, chuyên gia truyền thông du lịch trong nước, cùng các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương.

Diễn đàn là hoạt động có ý nghĩa thiết thực nhằm cụ thể hóa chủ trương của Đảng và Chính phủ về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn; đồng thời phát huy vai trò của báo chí, truyền thông và các nền tảng số trong quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam, thúc đẩy tăng trưởng du lịch, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế “hai con số” trong thời gian tới.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hồ An Phong nhấn mạnh, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, báo chí không chỉ làm nhiệm vụ thông tin, tuyên truyền mà còn giữ vai trò xây dựng thương hiệu điểm đến và kết nối du khách với các sản phẩm du lịch. Diễn đàn là cơ hội để các cơ quan báo chí, ngành du lịch và các địa phương cùng trao đổi, tìm ra những giải pháp mới nhằm nâng cao hiệu quả truyền thông du lịch trong giai đoạn hiện nay.

Thứ trưởng Hồ An Phong khẳng định, những năm qua, các cơ quan báo chí đã có nhiều đóng góp quan trọng trong quảng bá hình ảnh du lịch Việt Nam, đồng thời phản ánh kịp thời những tồn tại để nâng cao chất lượng dịch vụ, xây dựng môi trường du lịch an toàn, thân thiện và hấp dẫn hơn đối với du khách trong nước và quốc tế. Trong thời đại số hiện nay, báo chí không chỉ là kênh thông tin tuyên truyền mà còn là lực lượng kiến tạo nhận thức xã hội, dẫn dắt xu hướng, lan tỏa giá trị văn hóa và thúc đẩy phát triển kinh tế. Đối với du lịch, báo chí chính là “cầu nối mềm” giữa điểm đến với du khách; giữa giá trị văn hóa với thị trường; giữa hình ảnh quốc gia với cộng đồng quốc tế.

Những năm gần đây, các cơ quan báo chí đã đồng hành rất tích cực với ngành du lịch thông qua việc quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam an toàn, thân thiện, hấp dẫn; truyền thông chính sách phát triển du lịch; lan tỏa các mô hình du lịch xanh, du lịch cộng đồng, du lịch di sản; thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động xúc tiến, quảng bá; kịp thời phản ánh những khó khăn, bất cập để cơ quan quản lý hoàn thiện chính sách. Nhiều chiến dịch truyền thông lớn đã tạo hiệu ứng xã hội tích cực, góp phần đưa nhiều địa phương trở thành điểm đến nổi bật trong khu vực và quốc tế.

Tuy nhiên, cần nhìn nhận rằng công tác truyền thông du lịch hiện nay vẫn còn những hạn chế nhất định: nội dung quảng bá chưa thực sự đồng bộ; khả năng kể chuyện điểm đến chưa tạo được khác biệt; liên kết giữa báo chí, doanh nghiệp và địa phương còn thiếu chiều sâu; việc ứng dụng công nghệ số và dữ liệu lớn trong truyền thông du lịch vẫn chưa tương xứng với tiềm năng.

Tại diễn đàn, các đại biểu tập trung trao đổi, đánh giá xu hướng truyền thông du lịch trong bối cảnh chuyển đổi số; vai trò của báo chí trong truyền thông chính sách, quảng bá điểm đến và xây dựng thương hiệu du lịch quốc gia. Nhiều ý kiến cũng đề cập đến việc phát huy hiệu quả của truyền thông xã hội, KOLs và các nền tảng số trong tiếp cận du khách, đặc biệt là thị trường quốc tế.

Các tham luận tại diễn đàn cũng cho rằng, cùng với báo chí truyền thống, các sản phẩm truyền thông đa nền tảng như livestream, video ngắn, podcast du lịch đang trở thành xu hướng mới, giúp quảng bá điểm đến nhanh chóng, hiệu quả và có sức lan tỏa mạnh mẽ. Thông qua những trải nghiệm thực tế và cách kể chuyện sáng tạo, báo chí đang góp phần tạo ra xu hướng du lịch mới, kích cầu thị trường và tăng cường kết nối giữa địa phương, doanh nghiệp với du khách.

Nhiều đại biểu cho rằng, để nâng cao sức cạnh tranh của du lịch Việt Nam trong giai đoạn mới, cần đẩy mạnh liên kết giữa truyền thông - điểm đến - doanh nghiệp nhằm xây dựng hệ sinh thái quảng bá đồng bộ, chuyên nghiệp và hiện đại.

Phát biểu tại diễn đàn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Hoàng Xuân Tân cho biết, tỉnh đang triển khai nhiều chương trình, sự kiện nhằm quảng bá hình ảnh, thu hút du khách, gắn với khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa, lịch sử và tài nguyên thiên nhiên của địa phương. Các cơ quan thông tấn, báo chí đã luôn đồng hành, hỗ trợ tỉnh Quảng Trị quảng bá, lan tỏa hình ảnh quê hương, con người và các giá trị văn hóa Quảng Trị đến với du khách trong nước và quốc tế. Nhiều tác phẩm báo chí đã góp phần khơi dậy cảm xúc, truyền cảm hứng du lịch, xây dựng thương hiệu điểm đến và tạo hiệu ứng tích cực cho ngành du lịch Quảng Trị; đồng thời phản ánh kịp thời những vấn đề đặt ra để địa phương tiếp tục hoàn thiện môi trường du lịch theo hướng chuyên nghiệp, văn minh và bền vững.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hoàng Xuân Tân đánh giá cao vai trò của các cơ quan báo chí trong việc giới thiệu tiềm năng du lịch Quảng Trị thời gian qua, góp phần đưa hình ảnh vùng đất và con người Quảng Trị đến gần hơn với du khách trong nước và quốc tế. Đồng thời mong muốn thời gian tới, các cơ quan báo chí tiếp tục đồng hành cùng tỉnh trong công tác truyền thông, quảng bá, giới thiệu các sản phẩm, điểm đến và tiềm năng phát triển du lịch của địa phương. Đặc biệt, Quảng Trị được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch lựa chọn tổ chức Năm Du lịch Quốc gia - Quảng Trị 2027 với chuỗi hoạt động quảng bá, xúc tiến du lịch trong nước và nước ngoài; các hội nghị, hội thảo, sự kiện du lịch, văn hóa, nghệ thuật, thể thao quy mô quốc gia, quốc tế nhằm giới thiệu du lịch Việt Nam, du lịch Quảng Trị đến Nhân dân và du khách trong nước, quốc tế.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Võ Anh Tài, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Du lịch Sài Gòn TNHH MTV (Saigontourist Group) cho rằng, người tiêu dùng du lịch hiện đại không chỉ “mua tour” mà đang tìm kiếm cơ hội được sống trong một câu chuyện, được trở thành một phần của trải nghiệm có ý nghĩa, mang bản sắc riêng và có khả năng chia sẻ trên môi trường số. Chính vì vậy, cạnh tranh du lịch toàn cầu hiện nay thực chất là cạnh tranh về năng lực kể chuyện, năng lực truyền cảm hứng và khả năng chiếm lĩnh sự chú ý của du khách trên không gian số.

Ở một tầng sâu hơn, đó còn là cạnh tranh về sức mạnh mềm quốc gia. Trong thế kỷ XXI, quyền lực của một quốc gia không chỉ được đo bằng GDP, tiềm lực quân sự hay công nghệ mà còn bằng khả năng tạo dựng sức hấp dẫn đối với cộng đồng quốc tế; bằng việc khiến thế giới muốn đến, muốn trải nghiệm văn hóa, muốn tiêu dùng các giá trị và phong cách sống mà quốc gia đó tạo ra.

Trong bối cảnh ấy, du lịch, văn hóa và truyền thông đang trở thành ba trụ cột quan trọng cấu thành sức mạnh mềm quốc gia hiện đại. Quốc gia nào làm chủ được truyền thông sẽ có lợi thế lớn hơn trong việc định hình hình ảnh quốc gia, thu hút dòng khách quốc tế, thu hút đầu tư, mở rộng ảnh hưởng văn hóa và gia tăng năng lực cạnh tranh toàn cầu.

Ông Võ Anh Tài cho rằng, du lịch ngày nay không còn chỉ mang chức năng quảng bá đơn thuần mà đang trở thành một cấu phần của chuỗi giá trị du lịch quốc gia; là lực lượng trực tiếp tham gia hình thành nhu cầu, dẫn dắt xu hướng tiêu dùng và định vị hình ảnh quốc gia trên không gian số toàn cầu.

Lãnh đạo Báo Lao Động chia sẻ, du lịch là ngành kinh tế tổng hợp, trong đó chất lượng phụ thuộc rất lớn vào con người. Vì vậy, báo chí cần chuyển từ cách tiếp cận “điểm đến đẹp” sang “hệ sinh thái tạo nên điểm đến đẹp”. Khi viết về một điểm đến, báo chí không chỉ đặt câu hỏi nơi đó có gì hấp dẫn mà còn cần quan tâm đến việc lao động được đào tạo ra sao; người dân được hưởng lợi thế nào; doanh nghiệp có thiếu nhân lực hay không; thông tin trên môi trường số có chính xác hay không.

Bà Nguyễn Thị Thanh Bình, Phó Tổng Biên tập Thời báo Ngân hàng cho biết, năm 2026 ngành du lịch đặt mục tiêu đón 25 triệu lượt khách quốc tế và 150 triệu lượt khách du lịch nội địa. Theo thống kê, ngay trong quý I/2026, Việt Nam đã đón khoảng 6,76 triệu lượt khách quốc tế, tăng 12,4% so với cùng kỳ năm 2025, đánh dấu mức cao nhất trong lịch sử; lượng khách du lịch nội địa ước đạt 37 triệu lượt. Tổng thu từ khách du lịch ước đạt khoảng 267 nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên, để du lịch thực sự phát triển bền vững trong bối cảnh mới, bên cạnh hạ tầng giao thông, cơ sở lưu trú hay tài nguyên thiên nhiên, cần hình thành đồng bộ một hệ sinh thái hỗ trợ bao gồm tài chính xanh, thanh toán số, dữ liệu số, truyền thông số và công nghệ số.

Bà Nguyễn Thị Thanh Bình cho rằng, du lịch xanh và du lịch thông minh đang trở thành xu hướng tất yếu trong kỷ nguyên số. Đây không còn là lựa chọn mang tính xu hướng mà đã trở thành yêu cầu đối với năng lực cạnh tranh quốc gia trong lĩnh vực du lịch. Du lịch xanh không chỉ đơn thuần là giảm phát thải hay bảo vệ môi trường mà còn bao hàm việc sử dụng hiệu quả tài nguyên, phát triển dịch vụ thân thiện với môi trường, nâng cao trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp và thúc đẩy tiêu dùng bền vững. Trong khi đó, du lịch thông minh là mô hình phát triển dựa trên nền tảng công nghệ số, dữ liệu số và kết nối số nhằm tối ưu hóa trải nghiệm của du khách, nâng cao hiệu quả quản lý và tăng tính cạnh tranh của điểm đến.

Ngày nay, trải nghiệm của du khách không còn bắt đầu từ sân bay hay khách sạn mà bắt đầu ngay từ lúc tìm kiếm thông tin trên môi trường số, đặt phòng trực tuyến, thanh toán điện tử, xác thực danh tính, chia sẻ trải nghiệm qua mạng xã hội và tương tác với các nền tảng số. Điều đó cho thấy du lịch hiện đại đang gắn chặt với tài chính số, thanh toán số, dữ liệu số, truyền thông số và niềm tin số.

Thông qua diễn đàn, Ban Tổ chức kỳ vọng sẽ góp phần quảng bá sâu rộng hình ảnh Việt Nam ra thế giới, nâng cao năng lực cạnh tranh điểm đến và thúc đẩy phát triển du lịch bền vững trong thời gian tới; đồng thời tiếp tục khẳng định báo chí là lực lượng đồng hành quan trọng trong quá trình phát triển ngành kinh tế du lịch Việt Nam hiện đại, chuyên nghiệp và giàu bản sắc.