Xã Bình Minh tạo nền tảng mới cho hành trình xây dựng nông thôn hiện đại

Từ nền tảng nông thôn mới đến không gian phát triển mới

Xã Bình Minh hiện nay được hình thành sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, trên cơ sở địa bàn của các xã Bích Hòa, Bình Minh, Cao Viên, Thanh Cao cùng một phần địa bàn các đơn vị lân cận. Từ ngày 1/7/2025, xã Bình Minh mới chính thức hoạt động, mở ra một không gian phát triển có quy mô lớn hơn, với nhiều điều kiện thuận lợi về giao thông, sản xuất, thương mại và dịch vụ.

Đáng ghi nhận trong quá trình này, 5/5 xã trước sắp xếp đều đã đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó Bình Minh và Thanh Cao đã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương tiếp tục nâng chất lượng các tiêu chí trong giai đoạn phát triển mới.

Thực tế cho thấy, xây dựng nông thôn mới tại Bình Minh đã tạo ra những chuyển biến rõ nét về kết cấu hạ tầng và diện mạo khu dân cư. Hệ thống đường giao thông được đầu tư, cảnh quan từng bước được chỉnh trang, các thiết chế văn hóa, giáo dục, y tế được quan tâm. Đến năm 2025, xã cho biết 100% hộ dân được cấp nước sạch; thu nhập bình quân đầu người đạt 80,9 triệu đồng/năm và địa phương không còn hộ nghèo.

Những kết quả này tạo tiền đề để Bình Minh chuyển trọng tâm từ hoàn thành các tiêu chí sang duy trì chất lượng, nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng và xây dựng môi trường sống phù hợp với tốc độ đô thị hóa đang diễn ra mạnh tại khu vực phía Nam Hà Nội.

Hạ tầng mở đường cho phát triển

Bình Minh có vị trí thuận lợi khi nằm trên các trục giao thông quan trọng của khu vực phía Nam Thủ đô, trong đó có Quốc lộ 21B, tuyến đường Cienco 5 và đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô. Cùng với hệ thống đường giao thông nội xã, các tuyến kết nối này tạo điều kiện thuận lợi cho lưu thông hàng hóa, đi lại của người dân và liên kết sản xuất, kinh doanh.

Đây là lợi thế lớn trong quá trình tổ chức lại không gian kinh tế nông thôn. Khi giao thông được cải thiện, khoảng cách giữa khu vực sản xuất với thị trường tiêu thụ được rút ngắn; hàng hóa, nguyên liệu và lao động có điều kiện lưu chuyển thuận lợi hơn.

Trên địa bàn xã còn khu vực đô thị, cụm công nghiệp và trung tâm thương mại, dịch vụ đang phát triển như: Khu đô thị Thanh Hà, Các cụm công nghiệp Thanh Oai, Cụm công nghiệp Bích Hòa, cụm Công nghiêp Bình Minh, Cao Viên, Chơ đầu mối nông sản Nam Hà Nội tiếp tục tạo việc làm và góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Theo thông tin của xã, công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp duy trì ổn định, tạo việc làm cho hàng nghìn lao động.

Trong điều kiện đó, xây dựng nông thôn mới được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với quy hoạch và tổ chức không gian phát triển. Hạ tầng giao thông, hệ thống thoát nước, điện chiếu sáng, trường học, cơ sở y tế, thiết chế văn hóa và các công trình phục vụ dân sinh cần được tính toán đồng bộ, đáp ứng yêu cầu của một địa bàn đang có tốc độ đô thị hóa nhanh.

Định hướng này phù hợp với yêu cầu của Hà Nội trong giai đoạn 2026-2030, khi Thành phố đang hoàn thiện Bộ tiêu chí xã nông thôn mới mới theo hướng nâng cao chất lượng, phù hợp với quá trình đô thị hóa. Dự thảo Bộ tiêu chí của Hà Nội gồm 10 tiêu chí và 47 chỉ tiêu; Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 có 80% số xã đạt chuẩn nông thôn mới và 20% số xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại.

Phát huy kinh tế nông thôn theo hướng đa giá trị

Trong không gian phát triển mới, nông nghiệp vẫn giữ vai trò quan trọng đối với Bình Minh, song phương thức tổ chức sản xuất đang có sự thay đổi theo hướng nâng cao giá trị và tăng cường liên kết.

Các hợp tác xã được xác định là lực lượng quan trọng trong tổ chức sản xuất, kết nối hộ dân với thị trường và thúc đẩy ứng dụng khoa học kỹ thuật. Những mô hình kinh tế tập thể trên địa bàn đang từng bước gắn sản xuất với chế biến, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và tiêu thụ sản phẩm.

Một hướng đi đang được quan tâm là phát triển mô hình kết hợp giữa nông nghiệp, làng nghề và dịch vụ. Đây là cách tổ chức kinh tế phù hợp với một xã ven đô, nơi đất sản xuất chịu tác động của quá trình đô thị hóa nhưng vẫn còn dư địa để phát triển sản phẩm nông nghiệp, sản phẩm làng nghề và các dịch vụ phục vụ thị trường Hà Nội.

Việc ứng dụng công nghệ số vào sản xuất, kinh doanh cũng tạo thêm cơ hội cho kinh tế nông thôn. Mã QR, truy xuất nguồn gốc, quảng bá sản phẩm trên nền tảng số và kết nối với hệ thống phân phối hiện đại giúp sản phẩm địa phương từng bước tiếp cận phương thức tiêu thụ mới. Một số sản phẩm của các cơ sở sản xuất trên địa bàn đã được tích hợp truy xuất nguồn gốc bằng mã QR, mở rộng khả năng tiếp cận người tiêu dùng.

Cùng với nông nghiệp, Bình Minh có lợi thế về thương mại và dịch vụ nhờ vị trí gần các khu đô thị, cụm công nghiệp và chợ đầu mối Nam Hà Nội. Đây là điều kiện để hình thành các chuỗi dịch vụ hỗ trợ sản xuất, vận chuyển, phân phối và tiêu thụ hàng hóa.

Nếu được tổ chức hợp lý, sự phát triển đồng thời của nông nghiệp, làng nghề, công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp và thương mại dịch vụ sẽ tạo ra cơ cấu kinh tế đa dạng, giúp người dân có thêm cơ hội việc làm và sinh kế ngay tại địa phương.

Giữ gìn cảnh quan, nâng chất lượng môi trường sống

Cùng với phát triển kinh tế, môi trường và cảnh quan nông thôn là nhóm nhiệm vụ có ý nghĩa trực tiếp đối với chất lượng cuộc sống.

Từ yêu cầu duy trì các tiêu chí nông thôn mới đã đạt, Bình Minh cần tiếp tục quan tâm đến hệ thống thu gom và xử lý rác thải, vệ sinh đường làng, ngõ xóm, chỉnh trang cảnh quan, bảo vệ nguồn nước và nâng cao ý thức cộng đồng.

Đối với một xã có quá trình đô thị hóa nhanh, áp lực về môi trường có xu hướng gia tăng cùng với dân số, hoạt động sản xuất, xây dựng và thương mại. Vì vậy, việc quản lý đất đai, kiểm soát chất thải, bảo đảm vệ sinh môi trường tại khu dân cư và các cơ sở sản xuất cần được triển khai đồng bộ.

Cảnh quan nông thôn cũng cần được nhìn nhận như một nguồn lực phát triển. Những tuyến đường xanh, sạch, sáng; khu dân cư được chỉnh trang; các công trình công cộng được bảo đảm vệ sinh và có không gian sinh hoạt cộng đồng sẽ góp phần tạo nên diện mạo một vùng quê văn minh.

Định hướng xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn mới của Hà Nội cũng đặt yêu cầu cao hơn về chất lượng sống, hạ tầng, môi trường và khả năng thích ứng với quá trình đô thị hóa. Đây là cơ sở để Bình Minh tiếp tục rà soát từng nhóm tiêu chí, xác định nhiệm vụ ưu tiên và huy động nguồn lực phù hợp.

Văn hóa trở thành nguồn lực phát triển

Bình Minh còn có lợi thế về truyền thống văn hóa, lịch sử và các giá trị cộng đồng. Trong đó, lễ hội Bình Đà gắn với không gian văn hóa truyền thống là một điểm nhấn trong đời sống tinh thần của người dân địa phương. Theo thông tin của xã, lễ hội Bình Đà được xác định là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và đang được gắn với định hướng phát triển du lịch văn hóa.

Khai thác giá trị văn hóa theo hướng phù hợp sẽ góp phần tạo thêm sản phẩm dịch vụ, quảng bá hình ảnh địa phương và mở rộng sinh kế cho người dân. Điều quan trọng là quá trình phát triển phải giữ được bản sắc của làng quê, bảo tồn các giá trị truyền thống, đồng thời tạo ra không gian văn hóa phù hợp với đời sống hiện đại.

Cùng với văn hóa, giáo dục, y tế và an sinh xã hội tiếp tục là những lĩnh vực cần được quan tâm trong xây dựng nông thôn mới. Khi hạ tầng được đầu tư, dịch vụ công được nâng cao và môi trường sống được cải thiện, người dân sẽ có điều kiện tiếp cận tốt hơn với các dịch vụ thiết yếu.

Lấy người dân làm trung tâm của quá trình phát triển

Sau khi mở rộng địa giới, Bình Minh đứng trước yêu cầu tổ chức lại không gian phát triển trên quy mô lớn hơn. Đây vừa là cơ hội để tập trung nguồn lực, vừa đặt ra yêu cầu về cách thức quản trị, quy hoạch và phối hợp giữa các khu vực dân cư.

Trong quá trình đó, người dân vẫn là chủ thể của xây dựng nông thôn mới. Các công trình hạ tầng, mô hình sản xuất, cảnh quan môi trường hay hoạt động văn hóa chỉ phát huy hiệu quả khi gắn với nhu cầu thực tế của cộng đồng.

Theo Chủ tịch UBND xã Bình Minh Nguyễn Đăng Việt, trong giai đoạn mới, địa phương tập trung rà soát quy hoạch, hoàn thiện hạ tầng, nâng cao chất lượng các tiêu chí nông thôn mới, đồng thời khai thác hiệu quả lợi thế về nông nghiệp, làng nghề, công nghiệp, thương mại và dịch vụ.

“Bình Minh xác định xây dựng nông thôn mới phải gắn với nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Phát triển kinh tế cần đi cùng hoàn thiện hạ tầng, bảo vệ môi trường, giữ gìn cảnh quan và phát huy các giá trị văn hóa. Người dân là chủ thể, đồng thời là đối tượng thụ hưởng trực tiếp từ quá trình phát triển”, Chủ tịch UBND xã Bình Minh Nguyễn Đăng Việt chia sẻ.

Ông Nguyễn Đăng Việt cho biết, thời gian tới Bình Minh tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, chuyển đổi số trong sản xuất, tăng cường liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp, đồng thời huy động các nguồn lực để đầu tư hạ tầng, chỉnh trang khu dân cư, xây dựng môi trường sống xanh, sạch, văn minh với mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp cụ thể:

Thứ nhất, về công tác lãnh đạo chỉ đạo: Xây dựng bảng theo dõi KPI từng thôn, là bảng theo dõi tiến độ kết quả thực hiện các chỉ tiêu trong xây dựng NTM, từng giai đoạn, từng tiêu chí, từng đơn vị phụ trách.  

Thứ hai, về Phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại: Cải tạo, nâng cấp các tuyến đường trục xã, đường làng nghề. Lắp đặt hệ thống camera an ninh, wifi công cộng 100%. Đầu tư nâng cấp nhà văn hóa thôn, các thiết chế theo mô hình đa năng số

Thứ ba, về phát triển kinh tế nông thôn và làng nghề: Mỗi thôn xây dựng ít nhất 01 mô hình kinh tế số là hoạt động sản xuất, kinh doanh, quản lý giao dịch đều được số hóa, hỗ trợ hộ sản xuất áp dụng QR truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Mở rộng kênh bán hàng sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử như: TikTok Shop, Shopee, Postmart,…

Thứ tư, về chuyển đổi số: Số hóa toàn bộ dữ liệu dân cư, đất đai, hộ sản xuất là nhiệm vụ trọng tâm trong chuyển đổi số cấp xã, đặc biệt gắn với tiêu chí khoa học công nghệ chuyển đổi số trong xây dựng NTM hiện đại giai đoạn 2026-2030. 100% thủ tục hành chính thực hiện trực tuyến mức độ cao.

Thứ năm, về Văn hóa - giáo dục – y tế - môi trương: Giữ gìn bản sắc làng nghề truyền thống là nhiệm vụ cốt lõi để xây dựng NTM hiện đại gắn với văn hóa du lịch sinh thái, đồng thời cũng là chủ trương bảo tồn và phát triển làng nghề; nâng tỷ lệ trường chuẩn đạt 100%, ứng dụng mô hình lớp học thông minh là nội đung phù hợp để xây dựng NTM hiện đại, hiện nay các nhà trường đang triển khai.

Cuối cùng, về An ninh – Quốc phòng – trật tự xây dựng: Lắp camera tại các nút giao thông, khu làng nghề, xây dựng triển khai mô hình “thôn ba nhất về an ninh trật tự, Phòng cháy chữa cháy tại các xưởng trong khu công nghiệp, làng nghề, cở sở sản xuất được tập huấn có biện pháp phòng cháy chữa cháy.

Vì vậy, cùng với đầu tư từ ngân sách và thu hút nguồn lực xã hội, địa phương cần phát huy vai trò của hợp tác xã, doanh nghiệp, hộ sản xuất và các tổ chức cộng đồng. Mỗi chủ thể tham gia vào một mắt xích của quá trình phát triển sẽ góp phần tạo nên sức mạnh tổng hợp cho kinh tế nông thôn.

Những kết quả đạt được trong thời gian qua cho thấy Bình Minh đã có nền tảng thuận lợi để bước sang giai đoạn phát triển mới. Năm 2025, kinh tế địa phương tăng trưởng khá, thu nhập bình quân đầu người đạt 80,9 triệu đồng/năm, 100% hộ dân được cấp nước sạch, các lĩnh vực công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương mại, dịch vụ và nông nghiệp tiếp tục duy trì đà phát triển.

Chặng đường phía trước đòi hỏi Bình Minh tiếp tục nâng cao chất lượng các tiêu chí, khai thác hiệu quả lợi thế vị trí, tổ chức lại sản xuất, phát triển kinh tế nông thôn theo hướng đa giá trị và quan tâm hơn đến môi trường, cảnh quan, văn hóa.

Kế thừa những kết quả trong xây dựng nông thôn mới, Bình Minh đang đứng trước cơ hội xây dựng một mô hình phát triển phù hợp với đặc điểm vùng ven đô: kinh tế năng động, hạ tầng đồng bộ, môi trường xanh sạch, văn hóa được bảo tồn và đời sống người dân ngày càng được nâng cao. Đây là cơ sở để địa phương hướng tới mục tiêu xây dựng nông thôn văn minh, hiện đại, tạo không gian sống chất lượng cho người dân trong quá trình đô thị hóa phía Nam Thủ đô.

Bài viết có sự phối hợp của Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới Thành phố Hà Nội.