Dự kiến 13km đường xuyên Khu bảo tồn thiên nhiên văn hóa Đồng Nai sẽ được đầu tư xây dựng trên cao, bên cánh đó hệ thống chống ồn, chống ánh sáng phát tán ngang từ các phương tiện giao thông cũng được lặp đặt nhắm tránh tối đa ảnh hưởng đến hệ sinh và tập tính của động vật hoang dã.
Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Nai vừa chính thức phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) cho một dự án hạ tầng đặc biệt. Đó là đoạn tuyến dài 13 km từ cầu Mã Đà đến ngã ba Bà Hào, mắt xích quan trọng kết nối trực tiếp vào tuyến đường Vành đai 4 TP. Hồ Chí Minh.
Điều khiến dự án này thu hút sự chú ý lớn từ dư luận chính là hướng tuyến đi xuyên qua vùng lõi của Khu bảo tồn thiên nhiên văn hóa Đồng Nai, nơi được xem là một trong những "lá phổi xanh" quan trọng nhất của miền Đông Nam bộ.
Đối mặt với bài toán hóc búa là làm sao vừa phát triển giao thông liên vùng, vừa không băm nát hệ sinh thái rừng đặc dụng rộng hơn 54 ha, các nhà quản lý và chủ đầu tư (Công ty cổ phần đầu tư địa ốc Đại Quang Minh) đã thống nhất lựa chọn một giải pháp kiến trúc mang tính bền vững.
Đưa toàn bộ 13 km đường lên cao thay vì xẻ đôi cánh rừng bằng một dải bê tông, nhựa đường truyền thống. Tuyến giao thông 8 làn xe này sẽ chạy hoàn toàn trên một hệ thống cầu cạn có độ cao cách mặt đất từ 9 đến 12 mét. Độ cao này được tính toán kỹ lưỡng dựa trên địa hình tự nhiên nhằm giữ cho sinh cảnh bên dưới không bị chia cắt, đảm bảo các loài động vật hoang dã nguy cấp, bao gồm cả những đàn voi rừng vẫn có thể tự do di chuyển bên dưới công trình mà không gặp bất kỳ rào cản nào.
Theo chủ đầu tư, bên cạnh việc giải phóng không gian mặt đất, các kỹ sư còn phải đối mặt với hai tác nhân ô nhiễm vô hình nhưng nguy hiểm không kém đối với thế giới tự nhiên như tiếng ồn từ động cơ và ánh sáng chói từ đèn pha xe cộ. Đối với các loài thú ăn đêm, ánh sáng rực và tiếng động cơ xe chạy với vận tốc 80 km/giờ có thể làm đảo lộn hoàn toàn tập tính săn mồi và sinh sản. Để giải quyết triệt để vấn đề này, một bức tường đặc chế cao tới 4,1 mét sẽ được dựng lên dọc toàn bộ chiều dài tuyến đường. Bức tường này đóng vai trò kép: Vừa là màng bọc tiêu âm giảm thiểu tiếng ồn, vừa là tấm rèm khổng lồ ngăn chặn hoàn toàn ánh sáng đèn pha phát tán theo phương ngang vào sâu trong rừng sâu.
Yếu tố công nghệ thông minh tiếp tục được áp dụng vào hệ thống chiếu sáng nội khu của tuyến đường. Thay vì dùng đèn cao áp thông thường, dự án sử dụng các cột đèn năng lượng mặt trời công suất 27W lắp dọc dải phân cách giữa với khoảng cách 20 mét một cột. Hệ thống này được tích hợp cảm biến thông minh để tự động điều tiết năng lượng theo mật độ giao thông. Khi có xe chạy qua, đèn sẽ hoạt động hết 100% công suất để đảm bảo an toàn, nhưng ngay khi đường vắng, ánh sáng sẽ tự động giảm xuống còn 30% để giảm thiểu tối đa tình trạng "ô nhiễm ánh sáng" cho cánh rừng già xung quanh.
Chủ đầu tư cho biết, sự cẩn trọng với môi trường không chỉ nằm ở bản thiết kế mà còn trải dài từ giai đoạn thi công cho đến khi vận hành. Trong suốt quá trình xây dựng ban đêm, các đội thợ sẽ phối hợp chặt chẽ với lực lượng kiểm lâm của Khu bảo tồn để giám sát sự xuất hiện của thú hoang. Bất kỳ dấu hiệu thay đổi hành vi hay sự hoảng sợ nào của động vật rừng cũng sẽ là cơ sở để nhà thầu điều chỉnh ngay cường độ đèn công trường hoặc thay đổi giờ giấc thi công. Khi dòng xe bắt đầu đổ về, một đài quan sát cao 45 mét được dựng ngay khu vực di tích lịch sử sẽ là "mắt thần" giúp giám sát tình hình động vật hoang dã lẫn cảnh báo cháy rừng từ xa. Song song đó, camera giám sát dày đặc, gờ giảm tốc và hàng rào bảo vệ tại các lối dẫn sẽ tạo ra một hành lang an toàn tuyệt đối, loại bỏ nguy cơ va chạm đáng tiếc giữa các phương tiện giao thông và động vật rừng.