Trước yêu cầu phát triển ngành Chăn nuôi theo hướng tập trung, an toàn sinh học và bền vững, tỉnh Bắc Ninh đang tăng cường quản lý thuốc thú y, kiểm soát dịch bệnh, tổ chức lại sản xuất và thúc đẩy liên kết chuỗi. Phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Hữu Thọ, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản tỉnh Bắc Ninh (Chi cục) về những giải pháp trọng tâm nhằm bảo vệ đàn vật nuôi, bảo đảm an toàn thực phẩm và nâng cao hiệu quả sản xuất.
PV: Ông đánh giá như thế nào về công tác quản lý sản xuất, kinh doanh và sử dụng thuốc thú y trên địa bàn tỉnh hiện nay?
Ông Nguyễn Hữu Thọ: Công tác quản lý sản xuất, kinh doanh và sử dụng thuốc thú y có vai trò rất quan trọng trong phòng, chống dịch bệnh động vật, bảo vệ sức khỏe đàn vật nuôi, bảo đảm an toàn thực phẩm và nâng cao hiệu quả chăn nuôi.
Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 8 cơ sở sản xuất và 329 cơ sở kinh doanh thuốc thú y. Thời gian qua, Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản Bắc Ninh đã tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động sản xuất, kinh doanh; kiểm soát nguồn gốc, chất lượng thuốc thú y lưu thông trên thị trường. Đồng thời hướng dẫn người chăn nuôi sử dụng thuốc đúng chỉ định, đúng liều lượng, đúng thời gian và đúng mục đích.
Từ đầu năm 2026 đến nay, Chi cục đã kiểm tra 98 cơ sở kinh doanh thuốc thú y trên địa bàn tỉnh, qua kiểm tra chưa phát hiện trường hợp vi phạm quy định về kinh doanh thuốc thú y.
Tuy nhiên, công tác quản lý vẫn còn những khó khăn, nhất là hoạt động mua bán thuốc thú y trên mạng xã hội, sàn thương mại điện tử ngày càng đa dạng, gây khó khăn trong kiểm soát nguồn gốc và chất lượng sản phẩm. Một bộ phận người chăn nuôi nhỏ lẻ vẫn có thói quen tự mua thuốc, điều trị theo kinh nghiệm. Việc sử dụng kháng sinh chưa hợp lý tiềm ẩn nguy cơ kháng kháng sinh, ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị và an toàn thực phẩm.
Thời gian tới, Chi cục tiếp tục đổi mới phương thức quản lý theo hướng dựa trên mức độ rủi ro. Tăng cường kiểm tra, kiểm soát chất lượng thuốc thú y, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truy xuất nguồn gốc. Đồng thời, hướng dẫn người chăn nuôi thực hiện nguyên tắc “phòng bệnh là chính”, sử dụng thuốc có trách nhiệm, hạn chế sử dụng kháng sinh không cần thiết.
Bắc Ninh hiện có 8 cơ sở sản xuất và 329 cơ sở kinh doanh thuốc thú y. Từ đầu năm 2026, Chi cục đã kiểm tra 98 cơ sở kinh doanh, chưa phát hiện trường hợp vi phạm quy định về kinh doanh thuốc thú y.
PV: Với quy mô đàn vật nuôi hiện nay, định hướng phát triển ngành chăn nuôi của tỉnh Bắc Ninh trong thời gian tới được xác định như thế nào?
Ông Nguyễn Hữu Thọ: Chăn nuôi tiếp tục là ngành sản xuất quan trọng của tỉnh Bắc Ninh, đóng góp vào sản xuất nông nghiệp, tạo việc làm và thu nhập cho người dân. Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, không gian phát triển được mở rộng, tạo điều kiện để cơ cấu lại ngành chăn nuôi theo hướng tập trung, quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao và phát triển liên kết chuỗi.
Hiện, tổng đàn vật nuôi chủ lực của tỉnh Bắc Ninh có khoảng 29.500 con trâu, 114.700 con bò, 1,183 triệu con lợn và 27,45 triệu con gia cầm, trong đó đàn gà khoảng 24 triệu con. Toàn tỉnh có 122 hợp tác xã chăn nuôi, 53 chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ hoạt động hiệu quả và 2.982 cơ sở chăn nuôi quy mô trang trại. Trong đó có 175 cơ sở liên kết với các doanh nghiệp lớn như CP, Mavin, Japfa, Dabaco.
Đây là nền tảng quan trọng để phát triển chăn nuôi hàng hóa, nâng cao giá trị sản phẩm. Tuy nhiên, ngành vẫn đối mặt với những khó khăn như chăn nuôi nhỏ lẻ còn tồn tại, nguy cơ dịch bệnh, yêu cầu ngày càng cao về bảo vệ môi trường, xử lý chất thải, an toàn thực phẩm và kiểm soát sử dụng thuốc thú y, kháng sinh.
Một nhiệm vụ quan trọng hiện nay là tổ chức lại không gian chăn nuôi phù hợp với quá trình đô thị hóa. Tỉnh Bắc Ninh đang rà soát, xây dựng quy định khu vực không được phép chăn nuôi và chính sách hỗ trợ di dời các cơ sở ra khỏi khu vực không còn phù hợp. Mục tiêu là chuyển từ khu vực không phù hợp sang nơi có điều kiện thuận lợi; từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang tập trung, chuyên nghiệp và liên kết theo chuỗi.
Toàn tỉnh Bắc Ninh hiện có khoảng 1,183 triệu con lợn và 27,45 triệu con gia cầm. Cùng với đó là 122 hợp tác xã chăn nuôi, 53 chuỗi liên kết và 2.982 cơ sở chăn nuôi quy mô trang trại.
PV: Công tác phòng, chống dịch bệnh động vật đang được Chi cục triển khai như thế nào, thưa ông?
Ông Nguyễn Hữu Thọ: Công tác phòng, chống dịch bệnh động vật luôn được tỉnh Bắc Ninh xác định là nhiệm vụ quan trọng, thực hiện theo phương châm phòng bệnh là chính, chủ động giám sát, phát hiện sớm, xử lý nhanh, không để dịch bệnh lây lan trên diện rộng.
Trong 8 tháng đầu năm 2026, trên địa bàn tỉnh đã xảy ra Dịch tả lợn Châu Phi tại 4 xã, phường (gồm: Ngọc Thiện, Chi Lăng, Đa Mai và Nhân Hòa) làm 1.628 con phải chôn hủy. Bệnh Cúm gia cầm xảy ra tại 4 xã, phường (gồm: Đông Cứu, Đại Lai, Chi Lăng và Đa Mai) làm 4.223 con gia cầm phải chôn hủy. Các dịch bệnh nguy hiểm khác không xảy ra; những dịch bệnh thông thường phát sinh lẻ tẻ được kiểm soát và điều trị kịp thời.
Chi cục tập trung vào các giải pháp trọng tâm như tăng cường giám sát, cảnh báo sớm; đẩy mạnh tiêm phòng vaccine; hướng dẫn chăn nuôi an toàn sinh học; kiểm soát vận chuyển, kinh doanh, giết mổ động vật và xử lý nhanh khi phát hiện dịch bệnh.
Tỉnh Bắc Ninh phấn đấu bảo đảm trên 80% tổng đàn vật nuôi thuộc diện tiêm phòng được tiêm vaccine đầy đủ theo quy định. Năm 2026, Chi cục đã tổ chức mua 14,2 triệu liều vaccine Cúm gia cầm, 305.000 liều vaccine Dại động vật cùng nhiều vật tư để cấp phát cho các địa phương thực hiện phòng, chống dịch bệnh.
Bên cạnh đó, Chi cục hướng dẫn người chăn nuôi thực hiện nghiêm các biện pháp vệ sinh chuồng trại, kiểm soát con giống, thức ăn, nước uống, người và phương tiện ra vào khu vực chăn nuôi; thường xuyên vệ sinh, tiêu độc, khử trùng.
Trong 08 tháng đầu năm 2026, lực lượng chức năng đã kiểm soát 11.590 chuyến vận chuyển động vật, sản phẩm động vật; kiểm tra, phát hiện 41 vụ vi phạm, xử phạt vi phạm hành chính 349,5 triệu đồng.
Mặc dù các ổ dịch trên địa bàn hiện được kiểm soát, nguy cơ bùng phát, lây lan vẫn còn do hoạt động vận chuyển động vật, sản phẩm động vật diễn ra thường xuyên và chăn nuôi nhỏ lẻ còn nhiều. Vì vậy, phòng, chống dịch bệnh phải là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, cơ quan quản lý, chính quyền địa phương, người chăn nuôi và các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực chăn nuôi.
Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản tỉnh Bắc Ninh sẽ tiếp tục theo dõi sát tình hình, chủ động tham mưu các giải pháp phù hợp, tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý kịp thời các nguy cơ, góp phần bảo vệ đàn vật nuôi, ổn định sản xuất, bảo đảm an toàn thực phẩm và sức khỏe cộng đồng.
Trong 08 tháng đầu năm 2026, Bắc Ninh đã kiểm soát 11.590 chuyến vận chuyển động vật, sản phẩm động vật. Qua đó phát hiện 41 vụ vi phạm, xử phạt vi phạm hành chính 349,5 triệu đồng.
PV: Xin trân trọng cảm ơn ông!
Việc phát triển các ngành nghề ở nông thôn một cách bền vững sẽ tạo điều kiện chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp, cơ cấu lao động nông thôn theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá, góp phần quan trọng trong phát triển kinh tế nông nghiệp, đặc biệt góp phần quan trọng vào thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới của tỉnh Lào Cai.
