Khắc ghi lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Rừng là vàng, nếu mình biết bảo vệ, xây dựng thì rừng rất quý”, những năm qua, Hạt Kiểm lâm Đoan Hùng (Phú Thọ) đã kiên trì đưa tư tưởng của Bác vào thực tiễn. Từ những cánh rừng trồng phủ xanh đồi trọc đến sự chuyển biến trong nhận thức của người dân, hành trình giữ rừng nơi đây đang từng bước cho thấy hiệu quả rõ nét, bền vững.
LTS: Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm tới vấn đề trồng cây, gây rừng, bảo vệ rừng, sống hài hòa với thiên nhiên.
Người chọn việc trồng cây là điểm xuất phát để bảo vệ môi trường và kêu gọi mọi người ra sức trồng cây, gây rừng: “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây. Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”. Sự nghiệp trồng cây được Chủ tịch Hồ Chí Minh xem trọng như sự nghiệp trồng người, bởi trồng cây hay trồng người cũng là phục vụ lợi ích của con người.
Kể từ Tết Canh Tý năm 1960 cho đến hết cuộc đời, với tầm nhìn chiến lược, Người đã phát động và trực tiếp chỉ đạo “Tết trồng cây”, làm cho việc trồng cây gây rừng, bảo vệ rừng trở thành phong trào rộng khắp và thường xuyên của quần chúng.
Bác Hồ tuy đã đi xa nhưng những lời dạy: “Rừng là vàng, nếu mình biết bảo vệ, xây dựng thì rừng rất quý” của Người vẫn còn nguyên giá trị và tính thời sự.
Tuyến bài “Vận dụng tư tưởng của Bác Hồ về trồng cây, gây rừng và bảo vệ rừng” trên Tạp chí điện tử Nông nghiệp và Môi trường phản ánh những nỗ lực và kết quả thực hiện công tác trồng cây, gây rừng và bảo vệ rừng của các địa phương, lực lượng kiểm lâm, vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, rừng đặc dụng, phòng hộ và người dân. Qua đó tôn vinh những tập thể và cá nhân đã có những hành động thiết thực trong vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về trồng cây, gây rừng và bảo vệ rừng.
Chủ động vận dụng tư tưởng của Bác
Ngay từ đầu năm 2026, đơn vị đã chủ động tham mưu cho chính quyền địa phương tổ chức phát động “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ”. Hoạt động này không chỉ mang ý nghĩa phong trào mà còn tạo sự lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng, góp phần nâng cao nhận thức của người dân về vai trò của rừng. Tại 5 xã (gồm: Đoan Hùng, Chí Đám, Tây Cốc, Chân Mộng, Bằng Luân của tỉnh Phú Thọ) trên địa bàn quản lý, phong trào trồng cây đã thu hút đông đảo người dân tham gia, với hàng chục nghìn cây xanh được trồng mới.
Theo ông Trần Quốc Toản – Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Đoan Hùng, việc học tập và làm theo tư tưởng của Bác không dừng lại ở khẩu hiệu: “Chúng tôi xác định, muốn bảo vệ rừng hiệu quả thì trước hết phải làm cho người dân hiểu rừng mang lại lợi ích gì. Khi người dân đồng hành thì việc giữ rừng sẽ bền vững hơn rất nhiều”.
Thực tế cho thấy, trong quý I năm 2026, công tác tuyên truyền đã được triển khai sâu rộng. Hàng chục buổi tuyên truyền trực tiếp, kết hợp phát thanh trên hệ thống loa truyền thanh cơ sở đã góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng. Người dân không chỉ hiểu luật mà còn thấy rõ lợi ích kinh tế từ rừng.
Song song với tuyên truyền, lực lượng kiểm lâm duy trì thường xuyên công tác tuần tra, kiểm soát. Nhờ bám sát địa bàn, phát hiện sớm và ngăn chặn kịp thời các nguy cơ, toàn địa bàn không phát sinh vi phạm trong lĩnh vực lâm nghiệp trong quý I. Đây là một kết quả đáng chú ý trong bối cảnh nhiều địa phương vẫn còn tình trạng xâm hại rừng.
Không chỉ bảo vệ, công tác phát triển rừng cũng đạt nhiều kết quả tích cực. Hơn 280 ha rừng trồng tập trung và gần 27.000 cây phân tán được trồng mới. Diện tích rừng được chăm sóc lên đến hàng nghìn ha, đảm bảo sinh trưởng ổn định.
Trong lĩnh vực quản lý động vật hoang dã, các cơ sở nuôi nhốt được kiểm tra, hướng dẫn thực hiện đúng quy định. Việc xác nhận nguồn gốc lâm sản, động vật rừng được thực hiện chặt chẽ, minh bạch.
Ông Trần Quốc Toản cho biết thêm: “Chúng tôi coi mỗi cánh rừng là một tài sản quý. Việc bảo vệ không chỉ là nhiệm vụ của kiểm lâm mà là trách nhiệm chung của cả cộng đồng”.
Kết quả nổi bật quý I/2026 của Hạt Kiểm lâm Đoan Hùng, như: không phát hiện vụ vi phạm pháp luật về lâm nghiệp; rồng rừng tập trung đạt 284,5 ha; trồng 26.900 cây phân tán; tổ chức 26 lượt tuần tra rừng và 18 cơ sở nuôi nhốt động vật hoang dã được quản lý, giám sát chặt chẽ.
Những khó khăn và sáng kiến
Dù đạt được nhiều kết quả tích cực, nhưng công tác quản lý, bảo vệ rừng tại Đoan Hùng vẫn đối mặt với không ít khó khăn.
Địa bàn rộng, rừng phân tán, bị chia cắt bởi nhiều sông suối, đồi núi khiến việc kiểm soát gặp nhiều trở ngại. Trong khi đó, lực lượng kiểm lâm mỏng, mỗi cán bộ phải phụ trách nhiều xã, nhiều khu vực khác nhau.
Ông Nguyễn Duy Lâm – Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Đoan Hùng, chia sẻ: “Khó khăn lớn nhất hiện nay là lực lượng mỏng trong khi địa bàn rộng. Có những khu vực phải đi bộ hàng giờ mới tiếp cận được. Nhưng anh em vẫn cố gắng bám rừng, bám dân để hoàn thành nhiệm vụ”.
Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu khiến thời tiết diễn biến phức tạp, nắng nóng kéo dài, nguy cơ cháy rừng luôn ở mức cao. Một bộ phận người dân vẫn còn chủ quan trong việc phòng cháy, chữa cháy rừng.
Đặc biệt, việc tiếp nhận diện tích rừng từ các đơn vị bàn giao còn nhiều vướng mắc. Nhiều khu rừng xen kẽ khu dân cư, cây chết khô, gãy đổ, dễ bị người dân tận dụng, gây khó khăn trong quản lý.
Trước những thách thức đó, Hạt Kiểm lâm Đoan Hùng đã triển khai nhiều giải pháp sáng tạo. Một trong số đó là tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng. Việc “dựa vào dân để giữ rừng” được xác định là hướng đi lâu dài.
Cán bộ kiểm lâm được phân công phụ trách cụ thể từng địa bàn, nắm chắc tình hình cơ sở. Đồng thời, công tác tuyên truyền được đổi mới, gần gũi hơn với người dân.
Ông Nguyễn Duy Lâm nhấn mạnh: “Muốn vận dụng tốt tư tưởng của Bác thì phải linh hoạt. Không chỉ kiểm tra, xử lý mà phải vận động, thuyết phục để người dân tự giác bảo vệ rừng”.
Ngoài ra, việc ứng dụng công nghệ trong theo dõi diễn biến rừng cũng giúp nâng cao hiệu quả quản lý, đảm bảo cập nhật thông tin kịp thời, chính xác.
Khó khăn chính của Hạt Kiểm lâm Đoan Hùng hiện nay, gồm: địa bàn rộng, rừng phân tán, khó kiểm soát; lực lượng kiểm lâm mỏng; nguy cơ cháy rừng cao do thời tiết cực đoan; một bộ phận người dân còn hạn chế ý thức và khó khăn trong quản lý diện tích rừng bàn giao.
Kiên định vận dụng tư tưởng của Bác Hồ
Nhìn về phía trước, Hạt Kiểm lâm Đoan Hùng xác định tiếp tục đưa tư tưởng của Bác Hồ trở thành nền tảng xuyên suốt trong công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng.
Theo ông Trần Quốc Toản, công tác tuyên truyền sẽ tiếp tục được đẩy mạnh, đa dạng hóa hình thức, hướng tới từng nhóm đối tượng cụ thể: “Chúng tôi sẽ làm sao để mỗi người dân hiểu rằng bảo vệ rừng cũng chính là bảo vệ sinh kế của mình”.
Công tác tuần tra, kiểm tra sẽ được tăng cường, đặc biệt tại các khu vực có nguy cơ cao. Việc dự báo, cảnh báo cháy rừng sẽ được thực hiện thường xuyên, nhằm chủ động phòng ngừa.
Trong phát triển rừng, đơn vị định hướng nâng cao chất lượng rừng, phát triển rừng gỗ lớn, gắn với lợi ích kinh tế. Đây được xem là giải pháp căn cơ để người dân gắn bó lâu dài với rừng. Ông Nguyễn Duy Lâm cho biết: “Chúng tôi hướng tới phát triển rừng bền vững, không chỉ trồng nhiều mà phải trồng có giá trị. Khi rừng mang lại thu nhập ổn định, người dân sẽ tự giác bảo vệ”.
Bên cạnh đó, công tác quản lý nuôi nhốt động vật hoang dã sẽ tiếp tục được siết chặt. Các hành vi vi phạm sẽ được xử lý nghiêm minh.
Một nhiệm vụ quan trọng khác là xây dựng lực lượng kiểm lâm vững mạnh, nâng cao trình độ chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp. Đồng thời, đơn vị cũng đề xuất bổ sung nhân lực để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Giữ rừng là giữ lấy tương lai. Trên hành trình ấy, tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn luôn là kim chỉ nam, soi đường cho lực lượng kiểm lâm Đoan Hùng vượt qua khó khăn, hoàn thành tốt nhiệm vụ. Từ những việc làm cụ thể, thiết thực, họ đang từng ngày góp phần giữ màu xanh bền vững cho quê hương.
Nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới của Hạt Kiểm lâm Đoan Hùng, gồm: đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng; tăng cường tuần tra, kiểm soát, phòng cháy chữa cháy rừng; phát triển rừng gỗ lớn, nâng cao giá trị kinh tế; quản lý chặt chẽ nuôi nhốt động vật hoang dã và kiến nghị bổ sung lực lượng kiểm lâm.
Bài 2: Giữ “vàng xanh” nơi đại ngàn Tây Yên Tử theo lời Bác