Bộ Nông nghiệp và Môi trường đặt hàng công nghệ chiến lược, tăng cường hợp tác với CT Group

Sản phẩm khoa học - công nghệ cần mang tính ứng dụng, tạo hiệu quả trong thực tiễn 

Phát biểu tại buổi làm việc với CT Group, Thứ trưởng Thường trực Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết, Bộ sẵn sàng đặt hàng các sản phẩm, giải pháp thuộc thế mạnh của doanh nghiệp, gắn với các nhiệm vụ trọng tâm của ngành, đặc biệt trong các lĩnh vực khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Về định hướng triển khai, Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu các đề xuất phải bám sát các nhiệm vụ thuộc Nghị quyết 57-NQ/TW và chương trình công tác của Bộ. Một số nội dung được đánh giá có tính khả thi cao, phù hợp với bối cảnh ngành nông nghiệp và môi trường. 

Từ thực tiễn sản xuất, Thứ trưởng đưa ra ví dụ về vùng trồng cam tại Hà Giang, nơi các vườn cam nằm sâu trong rừng, cách xa trục giao thông chính và phải vượt qua địa hình đồi núi phức tạp. Trong bối cảnh đó, việc ứng dụng thiết bị bay không người lái (UAV) để vận chuyển nông sản được xem là giải pháp tiềm năng, giúp khắc phục hạn chế về sức lao động, rút ngắn thời gian thu hoạch, hạn chế thất thoát do nông sản rụng khi thu hoạch chậm.

Đối với các đề xuất cụ thể của CT Group, Thứ trưởng đề nghị sản phẩm cuối cùng phải là sản phẩm ứng dụng, có khả năng đưa vào thực tiễn, tạo hiệu quả kinh tế rõ rệt, tránh dừng lại ở nghiên cứu lý thuyết hoặc kết quả mang tính thử nghiệm.

Lý giải về đề xuất triển khai mô hình “cánh đồng không người”, ông Trần Kim Chung, Chủ tịch Tập đoàn CT Group cho biết, điều kiện tiên quyết để hiện thực hóa mô hình này là sự hội tụ của các công nghệ nền tảng đã đạt độ chín. Theo đó, ba trụ cột công nghệ gồm công nghệ số với hạt nhân là bản sao số (Digital Twin), công nghệ kinh tế không gian tầm thấp (LAE) và công nghệ sinh học, bao gồm chỉnh sửa gen và nông nghiệp chính xác, hiện đã sẵn sàng để triển khai trên thực tế.

Ông Trần Kim Chung nhấn mạnh, bản sao số đóng vai trò là nền tảng cốt lõi, cho phép xây dựng một “thực thể số” phản ánh theo thời gian thực toàn bộ hoạt động của cánh đồng ngoài thực địa. Trên cơ sở đó, các kịch bản sản xuất như tưới tiêu, bón phân hay phòng trừ sâu bệnh có thể được mô phỏng và tối ưu hóa bằng trí tuệ nhân tạo trước khi áp dụng. Trong khi đó, kinh tế không gian tầm thấp với hạ tầng thiết bị bay không người lái (UAV) giúp quản trị sản xuất với độ chính xác cao, giảm phụ thuộc lao động, gia tăng hiệu suất. Công nghệ sinh học, đặc biệt là chỉnh sửa gen, cho phép tác động trực tiếp vào cây trồng nhằm nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Trên cơ sở đó, ông Trần Kim Chung đề xuất cho phép triển khai thí điểm mô hình “cánh đồng mẫu không người” tại hai khu vực trọng điểm là Đồng bằng sông Cửu Long và Bắc Bộ. Ông cho biết, tập đoàn đã xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ tương đối hoàn chỉnh, bao gồm hợp tác chiến lược với Đại học Cần Thơ, phối hợp với tỉnh An Giang, cùng sự tham gia trực tiếp của các chuyên gia trong và ngoài nước, qua đó tạo nền tảng để triển khai nhanh và hiệu quả các mô hình thí điểm.

Chủ tịch CT Group bày tỏ kỳ vọng, với sự hỗ trợ của cơ quan quản lý cùng sự tham gia của các chuyên gia, các mô hình thí điểm sẽ sớm được triển khai, tạo cơ sở thực tiễn để nhân rộng trên phạm vi cả nước.

Xây dựng chương trình hợp tác công nghệ cấp Bộ

Tại buổi làm việc, các đơn vị của Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá cao các sáng kiến của CT Group. Ông Nguyễn Đức Toản, Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam cho biết đơn vị đặc biệt quan tâm đến việc ứng dụng công nghệ bản sao số trong quản lý bền vững tài nguyên biển và hải đảo. Đồng thời, ông Nguyễn Đức Toản nhấn mạnh vai trò của thiết bị bay không người lái (UAV) trong công tác điều tra, khảo sát. 

Theo đó, để quản lý hiệu quả tài nguyên biển, yêu cầu đặt ra là phải nâng cao năng lực điều tra cơ bản, trong khi hiện nay hoạt động này còn nhiều hạn chế. Việc ứng dụng UAV trong điều tra được đánh giá là giải pháp khả thi trước mắt, phục vụ trực tiếp cho phát triển các ngành kinh tế biển như hàng hải, logistics, du lịch, nuôi trồng thủy sản và khai thác tài nguyên.

Đại diện Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, Phó Cục trưởng Nguyễn Văn Diện nhấn mạnh giám sát rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng là nhiệm vụ cấp bách nhằm hạn chế thiệt hại về tài sản, con người và hệ sinh thái. Mô hình giám sát rừng ứng dụng công nghệ được đánh giá có ý nghĩa quan trọng, cần tiếp tục được các đơn vị chuyên ngành phối hợp với doanh nghiệp để hoàn thiện và triển khai thực tế.

Cùng với đó, tín chỉ carbon và công nghệ chỉnh sửa gen được xác định là hai hướng đi chiến lược. Việc ứng dụng công nghệ trong tính toán sinh khối lâm nghiệp sẽ tạo nền tảng cho phát triển thị trường tín chỉ carbon theo lộ trình đến năm 2026. Đồng thời, công nghệ gen được kỳ vọng góp phần giải quyết bài toán giống lâm nghiệp có chu kỳ dài, qua đó thúc đẩy phát triển ngành theo hướng bền vững.

Ông Nguyễn Văn Long, Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ đề xuất các đơn vị trực thuộc Bộ chủ động xây dựng các chương trình khoa học và công nghệ, trong đó lồng ghép nội dung hợp tác với CT Group, bảo đảm phù hợp với định hướng chung, đồng thời thể hiện rõ tinh thần liên kết “ba nhà” gồm Nhà nước - doanh nghiệp - viện, trường.

Về hạ tầng dữ liệu, ông Nguyễn Văn Long cho biết Bộ đang chỉ đạo xây dựng 12 cơ sở dữ liệu chuyên ngành theo hướng bảo đảm tính liên thông, đồng bộ. Trên cơ sở đó, Vụ trưởng đề nghị CT Group phối hợp chặt chẽ với các cục, đơn vị liên quan trong quá trình xây dựng và khai thác dữ liệu, nhằm thống nhất tư duy liên thông, tạo nền tảng cho việc kết nối, chia sẻ và ứng dụng hiệu quả trong toàn ngành.

Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Hoàng Trung giao Vụ Khoa học và Công nghệ chủ trì xây dựng chương trình hợp tác cấp Bộ với Tập đoàn CT Group, trên cơ sở đó xác định danh mục các công nghệ có khả năng ứng dụng trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. Nội dung này cần được hoàn thiện trước ngày 31/3/2026.

Đối với các đơn vị chuyên môn, Thứ trưởng yêu cầu chủ động nghiên cứu, đề xuất nhiệm vụ khoa học và công nghệ cụ thể, làm cơ sở đăng ký với Bộ để triển khai. Đồng thời, đề nghị CT Group trong quá trình phối hợp cần làm rõ các nội dung về kinh phí, nguồn lực thực hiện để Bộ tổng hợp, báo cáo Ban Chỉ đạo, đồng thời tiếp tục hoàn thiện các giải pháp công nghệ liên quan.

Thứ trưởng Hoàng Trung cho biết sẽ trực tiếp thăm và làm việc với CT Group trong thời gian tới nhằm thúc đẩy các nội dung hợp tác. Một số công nghệ được đánh giá có thể triển khai ngay như thiết bị bay không người lái và bản sao số; trong đó, công nghệ chỉnh sửa gen được xác định là lĩnh vực có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển nông nghiệp.

Thứ trưởng bày tỏ tin tưởng, trên cơ sở kết quả buổi làm việc, các nội dung hợp tác sẽ sớm được cụ thể hóa, góp phần thực hiện hiệu quả các yêu cầu của Nghị quyết 57-NQ/TW, đồng thời đáp ứng mục tiêu tăng trưởng và phát triển bền vững của ngành và của đất nước.